Dân bức xúc vì bất ngờ bị cơ quan thi hành án phong tỏa tài sản

Chuyển nhượng hợp pháp?

Theo trình bày của bà Ngô Thị Thanh (trú tại khu phố 4, phường Đông Nguyên, TX Từ Sơn, Bắc Ninh), năm 2010, ông Đào Xuân Bắc (SN 1967, ở số nhà 83, Minh Khai, phường Đông Ngàn, TX Từ Sơn) và bà Nguyễn Thị Chung (SN 1971, vợ ông Bắc) có vay của vợ chồng bà Thanh một số tiền lớn để kinh doanh. Sau một thời gian thỏa thuận, ngày 29/8/2014, vợ chồng bà Thanh cùng với vợ chồng ông Bắc, bà Chung đến Văn phòng thừa phát lại Hai Bà Trưng (khu Đầm Trấu, phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) để lập nên Vi bằng số 165/2014/VB-TPLHBT với nội dung: “Vợ chồng ông Bắc, bà Chung đồng ý dùng khối tài sản nhà đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AP285497 do UBND thị xã Từ Sơn cấp ngày 16/04/2009 mang tên ông Đào Xuân Bắc và bà Nguyễn Thị Chung để thanh toán cho việc vay nợ cho vợ chồng bà Thanh”.

Cùng ngày, các bên liên quan đã đến Văn phòng công chứng Hùng Vương (tỉnh Bắc Ninh) để lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 96 (tờ bản đồ số 4, diện tích 248m²) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AP 285497 do UBND thị xã Từ Sơn cấp ngày 16/04/2009 mang tên ông Đào Xuân Bắc – bà Nguyễn Thị Chung với giá chuyển nhượng là 1,7 tỷ đồng (tròn số). Công chứng viên Vương Hữu Khôi đã tiến hành công chứng Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định.

Sau khi hoàn tất các thủ tục liên quan, sáng ngày 4/9/2014, bà Thanh đã đến nộp hồ sơ xin chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại Văn phòng Đăng kí quyền sử dụng đất– Phòng Tài nguyên và môi trường TX Từ Sơn để hoàn tất thủ tục sang tên thửa đất số 96 (tờ bản đồ số 04) theo Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã ký ngày 29/08/2014. Ngày 5/9/2014, bà Thanh bất ngờ nhận được Phiếu chuyển hồ sơ địa chính từ Văn Phòng đăng ký quyền sử dụng đất thông báo rằng, Chi cục thi hành án dân sự TX Từ Sơn đã có Quyết định số 02/QĐ-THA ngày 5/9/2014 về việc “Tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản” đối với thửa đất số 96.

Bà Thanh bức xúc: “Tôi khẳng định toàn bộ những giao dịch nêu trên giữa vợ chồng tôi và vợ chồng ông Bắc, bà Chung có đủ điều kiện có hiệu lực theo quy định tại Điều 122 (Bộ luật dân sự năm 2005). Tại thời điểm chuyển nhượng, nhà đất tại số 83 phố Minh Khai không bị mua bán, chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp, phong tỏa tài sản hoặc thuộc đối tượng cưỡng chế thi hành án. Mục đích và nội dung của Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa chúng tôi cũng không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Chính vì vậy, việc cơ quan Thi hành án ra Quyết định số 02 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi chính đáng của gia đình tôi”.

Hủy phong tỏa do vi phạm luật

Tìm hiểu về vụ việc này chúng tôi được biết, trong năm 2013, TAND TX Từ Sơn và Chi cục Thi hành án Dân sự TX Từ Sơn đã có quyết định phong tỏa các giao dịch đối với căn nhà 83 Minh Khai. Quyết định này sau đó đã bị TAND tỉnh Bắc Ninh tuyên hủy do vi phạm pháp luật. Cụ thể, ngày 16/8/2013, TAND TX Từ Sơn có quyết định số 01/2013 về việc áp dụng biện pháp tạm thời, phong tỏa tài sản căn nhà 83 Minh Khai. Căn cứ vào quyết định này, ngày 20/8/2013, Chi cục Thi hành án TX Từ Sơn đã ra thông báo số 199/TB-THA về việc “Phong tỏa tài sản”, không cho gia đình ông Bắc được chuyển nhượng, chuyển đổi. Tuy nhiên, Quyết định số 01 của TAND TX Từ Sơn và Thông báo số 199 của Chi cục THA TX Từ Sơn đã bị TAND tỉnh Bắc Ninh tuyên hủy vì vi phạm pháp luật.

Bà Thanh đang trình bày sự việc

Theo đó, tại Quyết định số 01/2014/QĐ ngày 26/8/2014 của TAND tỉnh Bắc Ninh nhận định: “TAND TX Từ Sơn ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đã không tiến hành định giá tài sản bị phong tỏa; không xác định thiệt hại, không đề nghị người yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời dự kiến và tạm tính thiệt hại thực tế có thể xảy ra. Ngoài ra, tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định buộc thực hiện bảo đảm bổ sung bằng biện pháp phong tỏa quyền sử dụng đất là không đúng với quy định tại Điều 120 Bộ Luật tố tụng Dân sự và Nghị quyết số 02/2005/NQ-HĐTP của TAND tối cao”. Từ căn cứ trên, TAND tỉnh Bắc Ninh đã tuyên Hủy bỏ biện pháp tạm thời đã được TAND TX Từ Sơn áp dụng đối với căn nhà số 83 Minh Khai.

Sau khi có Quyết định của TAND tỉnh Bắc Ninh, ngày 27/8/2014, Chi cục THADS TX Từ Sơn đã có Thông báo số 297/TB-THA về việc giải tỏa phong tỏa tài sản tại số nhà 83 Minh Khai. Sau khi có các văn bản trên, gia đình ông Bắc đã làm thủ tục chuyển nhượng căn nhà 83 Minh Khai cho gia đình bà Thanh để trả nợ. Tuy nhiên, khi phát hiện vụ việc trên, ngày 5/9/2014, Chi cục THADS TX Từ Sơn thêm lần nữa ra thông báo phong tỏa tài sản đối với căn nhà trên.

Cùng thời điểm trên, Chi cục THADS TX Từ Sơn cũng có văn bản gửi Văn phòng Công chứng Hùng Vương đề nghị tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng căn nhà 83 Minh Khai. Ngày 22/9/2014, Văn phòng Công chứng Hùng Vương có văn bản số 06/TB-VPCCHV khẳng định: “Văn phòng công chứng Hùng Vương nhận thấy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Bắc, bà Chung với vợ chồng bà Thanh được lập ngày 29/8/2014 là đảm bảo đúng trình tự, thủ tục, đúng pháp luật và có nguyên giá trị pháp lý”.

Trước những khiếu nại của bà Thanh, ngày 23/9/2014, PV Báo GĐ&XH đã có buổi làm việc với ông Chu Văn Thỏa- Chi cục Trưởng Chi cục THADS TX Từ Sơn. Theo ông Thỏa, liên quan đến căn nhà này, Cơ quan THA đã từng kê biên nhưng sau đó TAND tỉnh Bắc Ninh tuyên hủy nên cơ quan THA đã ra quyết định đình chỉ quyết định ngăn chặn. Tuy nhiên, khi phát hiện căn nhà 83 Minh Khai được chuyển nhượng cho người khác, ngày 5/9/2014, Cơ quan THA đã ra quyết định ngăn chặn.

Trước câu hỏi: “Theo ông quyết định của Công chứng có giá trị pháp lý không?”, ông Thỏa đã không trả lời thẳng vào câu hỏi mà cho rằng “cái này nó khó, vì vấn đề công chứng ông không sâu lắm”. Ông Thỏa nói: “Hiện hai bên đang vênh nhau, chúng tôi sẽ xem xét, xác minh lại vấn đề này để có hướng giải quyết. Đây là vụ việc phát sinh mới mà cơ quan thi hành án chưa “va vấp”. Chúng tôi sẽ xin ý kiến cấp trên và họp liên ngành để thống nhất quan điểm xử lý”.

Điều đáng nói, trong khi Cơ quan THA và Văn phòng công chứng vênh nhau thì bất ngờ ngày 22/9/2014, Chi cục THADS TX Từ Sơn bất ngờ có quyết định số 15/QĐ-THA về việc “Cưỡng chế kên biên, xử lý tài sản” đối với căn nhà số 83 Minh Khai. Quyết định đã khiến gia đình bà Thanh phản đối dữ dội và cho biết sẽ khởi kiện ra tòa án để đòi lại công bằng.

Để làm rõ những căn cứ trong vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Dương Kim Sơn (Đoàn luật sư Hà Nội). Theo luật sư Sơn cho biết, căn cứ vào khoản 3 (Điều 4, Luật Công chứng) quy định: “Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và có đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng”. Như vậy, căn cứ vào quy định trên thì Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên đây đã có hiệu lực kể từ ngày 29/8/2014 (ngày được công chứng viên Vương Hữu Khôi ký và có đóng dấu của Văn phòng Công chứng Hùng Vương). Do vậy, việc ngày 5/9/2014 Chi cục THADS TX Từ Sơn ra quyết định số 02/QĐ-CCTHA tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản đối nhà đất là trái quy định pháp luật.

Luật sư Sơn nhấn mạnh: “Theo Điều 45 (Luật Công chứng) quy định: “Công chứng viên, người yêu cầu công chứng, người làm chứng, người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyền đề nghị Toà án tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu khi có căn cứ cho rằng việc công chứng có vi phạm pháp luật”. Như vậy, thẩm quyền tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng thuộc về Tòa án chứ không phải thuộc thẩm quyền của Chi cục Thi hành án thị xã Từ Sơn, hoặc Văn phòng công chứng Hùng Vương hay bất kỳ một cơ quan nào khác”.

Quốc Tuấn