Dân lành khốn khổ vì “vàng tặc”
Giadinh.net - Trong vòng chưa đầy một tuần, tại mỏ vàng Pác Lạng, xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn (người dân địa phương gọi là mỏ vàng Ma Lu - một trong những mỏ vàng có trữ lượng lớn nhất tỉnh) đã xảy ra liên tiếp 2 vụ tai nạn lao động làm 3 người chết.
Để chứng kiến nạn khai thác vàng trái phép tại mỏ vàng Pác Lạng, chúng tôi đã đi bộ hơn 2 tiếng đồng hồ để vượt núi, băng đèo đến các khu Vườn Cam, Bãi Sạt, Khe Vàng Sanh (thuộc mỏ vàng Pác Lạng)... Cảnh tượng hiện ra thật hoang tàn. Những khoảng rừng bị đào bới nham nhở.
 |
|
Khai thác vàng trái phép diễn ra công khai. Ảnh: MQ |
Theo người dân ở thôn Nặm Làng, khai thác vàng trái phép chủ yếu là các đối tượng nghiện hút, không công ăn việc làm đến từ các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng... Ban ngày họ ngủ trong các lán trại, tối đến chui vào các hang để đào vàng. Những đêm cao điểm, có hàng trăm “vàng tặc” hoành hành, theo hình thức thủ công. Trung bình mỗi đêm, mỗi người cũng kiếm được hơn 100.000 đồng. Nhưng cũng có những đêm may mắn, có thể kiếm được hàng triệu đồng. Chính vì thế, dù rất nguy hiểm nhưng các “vàng tặc” vẫn kiên quyết bám trụ.
Để kiếm được miếng cơm và hy vọng đổi đời, không ít người đã phải đánh đổi cả tính mạng. Điển hình như vụ tai nạn rạng sáng ngày 1/5, tại hang số 210, khu vực Vườn Cam. Do chui vào quá sâu trong hang để đào vàng nên hai nạn nhân là Dương Văn Đường (SN 1981, xã Đồng Liên, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên) và Vi Văn Thắng (SN 1976, xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên) đã bị chết ngạt. Cái chết của Đường và Thắng chưa kịp lắng xuống thì ngày 4/5, cũng tại khu vực Vườn Cam lại tiếp tục xảy ra một vụ tai nạn lao động nữa. Nạn nhân là Tạ Minh Sơn (SN 1973, xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên) đã bị ngã trong lúc trèo lên phía trên hang để đào vàng. Sơn bị chết trên đường đi cấp cứu. Theo phản ánh của người dân địa phương, những vụ tai nạn nhưng không đến mức chết người xảy ra thường xuyên.
Đầu độc nguồn nước, phá huỷ đất đai
Hiện nay, việc khai thác vàng trái phép ở mỏ vàng Pác Lạng đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người dân ở đây. Ông Triệu Văn Bảo - Trưởng thôn Nặm Làng than thở: “Thôn có 25 hộ, với 80 nhân khẩu, 10 hộ thuộc diện hộ nghèo, các hộ còn lại có mức sống trung bình. Chúng tôi mang tiếng sống trên miệng của mỏ vàng nhưng đâu có được hưởng lợi từ vàng. đã vậy, lại phải chịu hậu quả nặng nề từ nạn khai thác vàng trái phép, do môi trường bị ô nhiễm”.
 |
|
Bể hóa chất gây ô nhiễm môi trường. |
Tiếp chúng tôi trong căn nhà ọp ẹp, anh Lý Văn Dân (một trong những hộ nghèo nhất thôn Nặm Làng) tâm sự: “Người dân ở đây chỉ biết trông chờ vào đất nương rẫy. Nhưng do nạn khai thác vàng trái phép liên tục trong nhiều năm liền không được ngăn chặn, khiến đất nương rẫy của chúng tôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Năng suất cây trồng ngày càng giảm. Bởi muốn khai thác vàng phải dùng hoá chất Xyanua để lọc lấy vàng.
Ông Nguyễn Đức Thiện, Giám đốc Công ty TNHH Bảo Thắng thừa nhận: Việc khai thác trái phép tại mỏ Pác Lạng thời gian gần đây diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng là có thật. “Tuy nhiên, diện tích chúng tôi ký hợp đồng bảo vệ với Công ty ARP lại quá rộng (36 km²), trong khi chúng tôi lại chỉ có 50 người phải chia nhau làm 3 ca. Đã vậy, nhiều vụ chúng tôi rất vất vả mới bắt được đối tượng khai thác vàng trái phép.
Tuy nhiên, thật bất ngờ khi ông Nông Văn Chí, Bí thư huyện ủy Ngân Sơn lại cho biết: “Chúng tôi đã yêu cầu Công ty TNHH Bảo Thẳng phải thường xuyên báo cáo tình hình mỏ vàng Pác Lạng nhưng đến nay chúng tôi không nhận được báo cáo theo yêu cầu. Không những vậy, ngay cả việc xảy ra tai nạn chết người chúng tôi cũng không hề được biết”!?
Chưa biết bao giờ mỏ vàng Pác Lạng mới bình yên trở lại. Nhưng nếu tình trạng khai thác vàng trái phép không được ngăn chặn, không chỉ tài nguyên quốc gia bị lãng phí, cuộc sống của người dân địa phương cũng khó mà được bình yên.
|
Mỏ Pác Lạng là mỏ vàng gốc, đã khai thác từ thời Pháp thuộc. Tuy nhiên, đến năm 1990, mỏ vàng này mới được người dân bản xứ phát hiện, ngay sau đó trở thành tâm điểm của hàng vạn lao động tự do đến đào bới, tạo nên sự hỗn loạn, cướp bóc, chém giết nhau vì vàng. Đến khi giải thể xong nạn khai thác vàng “thổ phỉ”, mỏ Pác Lạng được chuyển giao cho Công ty 392 của tỉnh Cao Bằng khai thác. Năm 1999, Công ty 392 báo cáo bị thua lỗ, giải thể, UBND tỉnh Bắc Kạn đã tạm giao khoán mỏ cho Tổ hợp khai thác khoáng sản vàng Ngân Sơn quản lý, bảo vệ. Ngày 21/8/2001, Công ty TNHH Thanh Bình được UBND tỉnh Bắc Kạn chính thức cho phép khai thác tận thu, giao khoán nộp ngân sách nhà nước và thực hiện bảo vệ an ninh trật tự trong khu vực rừng núi này. Đến ngày 7/6/2007, Công ty TNHH Thanh Bình hết thời hạn được phép khai thác, UBND tỉnh Bắc Kạn ra quyết định thu hồi và giao cho huyện Ngân Sơn quản lý và bảo vệ. Ngày 25/9/2007, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cấp Giấy phép thăm dò vàng và các khoáng sản số 1301 GPTD-ĐCKS tại khu vực này cho Công ty Archipelago Resources Plc (ARP, thuộc Vương quốc Anh) và các đối tác Việt Nam. Sau đó, Công ty ARP đã thuê Công ty TNHH Bảo Thắng bảo vệ vùng mỏ. |
Thông báo
