Đất ngoài bãi sông (Hà Nội) được cấp GCNQSDĐ: Thấy "đỏ" đừng tưởng "chín"

Chỉ một số ít trong rất nhiều hộ dân đã cư ngụ hàng chục năm, thậm chí hơn 50 năm qua tại những khu vực này, mới được công nhận là sống "hợp pháp" trên đất của họ. Giật mình nghĩ lại, không ít hoài nghi về sự “tháo khoán” này.

Chỉ phần nhỏ cư dân ngoài bãi được toại nguyện

Theo ông Nguyễn Văn Cẩn, Tổ phó Tổ dân phố số 18, phường Thượng Thanh, quận Long Biên thì phần lớn đất ngoài bãi của cư dân tổ 18 và 19 đều là đất nông nghiệp, không được phép xây dựng. Đến thời điểm này vẫn chưa thuộc quy hoạch hay được chuyển quyền sự dụng.

Ông Lê Đăng Lập, Chủ tịch UBND phường Ngọc Thụy cũng khẳng định: 100% số hộ dân thuộc 11 tổ ngoài bãi của phường Ngọc Thụy đều không được phép xây dựng. Nếu chiểu theo luật hiện hành những hộ nào nhà cửa không giấy tờ, lấn chiếm bất hợp pháp cứ thẳng tay xử lý giải tỏa, thì cả khu dân cư ngoài bãi sẽ bị “bay”. Địa bàn sẽ nhanh chóng ổn định, nguy cơ tai nạn, nhà sập vì bão lũ cũng dứt điểm, người dân sẽ bớt hoang mang, chính quyền sẽ bớt một mối lo mỗi mùa nước nổi.

Nhưng lẽ thường lại không đơn giản như vậy...

Với thông tin về Quyết định số 23/2008/QĐ-UBND của TP Hà Nội có điều khoản cấp GCNQSDĐ cho những khu dân cư ngoài bãi đủ điều kiện, ông Lập cho rằng: Nếu không được thông báo, giải thích cụ thể thì rất dễ gây hiểu nhầm và rắc rối sẽ xảy ra.

Theo ông Vũ Văn Hậu, Giám đốc Sở Tài nguyên, Môi trường và Nhà đất (TNMTNĐ), quy định về cấp GCNQSDĐ và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất chỉ có 8 trường hợp được cấp GCN. Đó là người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất kể từ ngày 1/7/2004; người nhận chuyển đổi, nhận chuyển nhượng, được thừa kế, được cho tặng... quyền sử dụng đất cùng với nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất sẽ được cấp “sổ” mới.

Những người mua nhà ở của doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà hoặc mua nhà ở tái định cư, thuê mua nhà ở xã hội và mua nhà thuộc sở hữu nhà nước theo NĐ 61 cũng nằm trong diện này. Những người đang sử dụng đất có đủ điều kiện cấp GCN quyền sử dụng đất mà chưa được cấp chứng nhận... cũng sẽ được cấp GCN theo quy định mới này. 

Bên cạnh đó, người muốn được xét cấp GCN phải có hộ khẩu thường trú tại Hà Nội, trừ trường hợp nhận thừa kế, nhận tặng cho giữa bố mẹ, con đẻ, con nuôi hoặc ngược lại, anh em ruột cho, tặng nhau thì không cần điều kiện về hộ khẩu. Nếu không có hộ khẩu nhưng đã có đất ở, nhà ở và đã đăng ký tạm trú ở ổn định từ 1 năm trở lên thì mới được cấp GCN.

Các loại nhà ở, công trình xây dựng không phép, sai phép; nhà ở tạm, công trình xây dựng tạm; nhà ở đã có quyết định thông báo giải toả, phá dỡ hoặc có quyết định thu hồi đất sẽ không được cấp GCN. Nhà ở đang có tranh chấp, khiếu nại liên quan đến quyền sở hữu cũng không được xem xét cấp GCN.

Theo những quy định trên đây, thì chỉ một phần rất nhỏ những cư dân sống ngoài bãi được cấp GCN theo quyết định số 23/2008/QĐ-UBND TP Hà Nội.

Bà Quản Thị Bé cho chúng tôi xem các hóa đơn nộp thuế nhà đất	Chị Vũ Thị Khuyên

Mong được thành “con đẻ”...

Trao đổi với chúng tôi, một số hộ dân ngoài bãi sông Đuống thuộc tổ 19, phường Thượng Thanh, quận Long Biên đều cho biết: Mỗi lần họp tổ họ đều nói rằng cư dân sống ngoài bãi của phường chỉ là “con nuôi” còn trong bãi mới là “con đẻ”.

Chỉ cách một bờ đê ngăn nhưng ngoài bờ đê và trong đê có hai điều kiện sống hoàn toàn khác nhau. Chị Vũ Thị Khuyên, Liên gia trưởng liên gia 1, tổ 18, phường Thượng Thanh, quận Long Biên nói: “Cuộc sống của người dân ngoài bãi ít được chính quyền chú ý: Khu trong đê đã có nước sạch hàng chục năm nay nhưng bên chúng tôi thì không có. Môi trường, an ninh trật tự thì phức tạp. Ngay con đường dân sinh rộng 2,5m cũng bị cá nhân lấn chiếm”.

Bà Quản Thị Bé, tổ 18 phường Thượng Thanh, quận Long Biên thì băn khoăn: “Được cấp GCN thì tôi vui mà không được cấp tôi cũng chẳng buồn. Tôi là gia đình chính sách, được UBND xã cấp cho 218m2 đất từ năm 1985 đến nay. Hơn 20 năm không có GCN gia đình tôi vẫn phải sống, vẫn làm việc. Đất được cấp tôi chỉ chia cho các con. Nến tôi chết vẫn không làm được sổ, tôi sẽ để lại di chúc. Nếu nói ở đây không thuộc diện đất ở, tại sao nhiều người vẫn mua và xây nhà để ở”.

Hoàn toàn khác với suy nghĩ của bà Bé, ông Trịnh Văn Anh, 75 tuổi, tổ dân phố 19 Gia Thượng, phường Ngọc Thuỵ, quận Long Biên nói: “Được Nhà nước chiếu cố, thì người dân chúng tôi mừng quá. Ban đầu phải làm nhà ra đây là cực chẳng đã, chẳng có chỗ trú chân đành làm liều. Nhà tôi trải qua 3 thế hệ ở đây nhưng làm chỉ đủ ăn. Nếu bây giờ nói phải bỏ tiền ra mua đất làm nhà cho con thì 5 thế hệ tích cóp cũng chẳng mua nổi”.

Theo một số người dân, phần lớn những cư dân cư trú ở đây đã từ 40-50 năm, họ  cũng đóng góp công sức không nhỏ cho địa phương. Và hiện nay, họ hy vọng những đóng góp đó sẽ được “thừa nhận”, chiếu cố theo Quyết định số 23/2008/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội.

Mai Hạnh