Dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư vòm mũi họng - loại ung thư hàng đầu vùng đầu cổ

Vòm mũi họng là phần trên cùng của hầu, nằm sau khoang mũi và dưới nền sọ. Ung thư vòm mũi họng là sự phát triển ác tính của các tế bào ở vùng vòm mũi họng. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tỷ lệ cao nhất từ 30-55 tuổi (70%), nam nhiều hơn nữ.

Tại Việt Nam, bệnh ung thư vòm họng đứng hàng đầu trong các bệnh ung thư vùng đầu cổ và đứng thứ 5 trong các bệnh ung thư nói chung. Tỷ lệ mắc bệnh cao như vậy, nhưng các triệu chứng của bệnh lại không điển hình.

Hầu hết bệnh nhân phát hiện ung thư vòm mũi họng trước đó đã đi khám rất nhiều chuyên khoa khác.

Các bác sĩ Bệnh viện K cho biết, ung thư vòm mũi họng là một trong những loại bệnh rất nhạy cảm với điều trị tia xạ. Sau điều trị, tỉ lệ sống 5 năm nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn 1-2 là 80-90%; giai đoạn 3 là 30-40%, còn nếu ở giai đoạn cuối, tỷ lệ sống trên 5 năm giảm còn 15%.

Điều đáng lưu ý là tại Bệnh viện K, Bệnh viện Ung bướu TP HCM hay một số cơ sở y tế điều trị ung bướu khác, số bệnh nhân đến ở giai đoạn 3-4 chiếm khoảng 80-90%, điều này có nghĩa là cơ hội sống trên 5 năm của bệnh nhân không nhiều.

Những ai có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư vòm mũi họng?

Những yếu tố nguy cơ cao mắc bệnh ung thư vòm mũi họng bao gồm:

- Tiền sử gia đình có người mắc bệnh ung thư vòm mũi họng

- Hút thuốc lá, thuốc lào

- Ăn nhiều thực phẩm bảo quản lâu ngày như cá muối…

- Nhiễm trùng virus Epstein-Barr (EBV)

- Phơi nhiễm nghề nghiệp với bụi gỗ, formaldehyde và khí hơi hóa học

- Tiếp xúc thường xuyên với khói nhang

- Suy giảm miễn dịch

Các triệu chứng phổ biến nào của bệnh ung thư vòm mũi họng?

Giai đoạn sớm của bệnh thường không có triệu chứng và khó nhận biết.

- Sưng cổ, xuất hiện hạch cổ: Đây là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân ung thư vòm họng, chiếm tới 60 - 90% các trường hợp. Bởi vòm họng có cấu trúc mô bạch huyết phong phú, vì vậy khi có sự xuất hiện của tế bào ung thư ở đây sẽ lây lan nhanh chóng tới các hạch vùng cổ.

- Ngạt mũi một bên, chảy nước mũi có máu: Đây là một trong các triệu chứng sớm của bệnh ung thư vòm họng. Lúc đầu ngạt từng đợt về sau tắc liên tục có kèm tiết nhầy hoặc chảy máu mũi lờ lờ như máu cá. Sự tắc này có thể gây ra viêm xoang thứ phát, đây là một nguyên nhân của chẩn đoán nhầm.

- Ho dai dẳng: Bệnh nhân ung thư vòm họng hay có triệu chứng ho dai dẳng, ho khạc ra đờm dính máu.

- Khàn tiếng, ù tai: Bệnh ung thư vòm họng giai đoạn tiến triển có thể gây ảnh hưởng đến các dây thanh âm, khiến cho bệnh nhân bị khàn tiếng.

- Khó nghe, cảm giác bị vọng tiếng: Khi bạn nhận thấy có bất kỳ dấu hiệu bất thường về khả năng nghe hãy đến gặp các bác sĩ chuyên khoa ngay.

- Đau đầu: Thường là đau nửa đầu hoặc đau sâu trong hốc mắt, đây là một triệu chứng thần kinh hay gặp ở bệnh nhân ung thư vòm họng. Với những bệnh nhân đến muộn có thể có cảm giác tê bì vùng mặt cùng bên đau đầu do dây thần kinh tam thoa (còn gọi là dây thần kinh số V hay dây thần kinh sinh ba) bị chèn ép. Nhiều người đau đầu không rõ nguyên nhân.

Ngoài ra, một số người có thể có trạng thái nhìn đôi, tê bì vùng mặt, khó nuốt, lúc này bệnh đã muộn.

Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư vòm mũi họng?

- Không hút thuốc lá và tránh hút thuốc lá thụ động

- Không ăn các thực phẩm bảo quản lâu ngày như cá muối…

- Sử dụng bảo hộ lao động cho các nghề nghiệp phơi nhiễm với các chất gây ung thư

- Tránh hít khói nhang

Sàng lọc ung thư vòm mũi họng như thế nào?

- Khám lâm sàng vùng tai mũi họng và hạch vùng cổ

- Nội soi tai mũi họng

- Siêu âm vùng cổ

- Chụp cắt lớp điện toán CT scan hoặc cộng hưởng từ (MRI)

- Xét nghiệm tìm virus hoặc kháng thể kháng virus.

T.Nguyên (t/h)