Dạy con đúng cách theo Harvard: Không tốn tiền, con vẫn phát triển trí tuệ vượt bậc
GĐXH - Theo nghiên cứu tâm lý học hành vi tại Đại học Harvard, ngoài yếu tố di truyền, môi trường sống và cách dạy con hằng ngày đóng vai trò quyết định trong việc hình thành trí tuệ và nhân cách.
Giáo sư Lisa Feldman Barrett, Giám đốc Trung tâm Trí não và Hành vi của Đại học Harvard, đã đưa ra 4 nguyên tắc nền tảng mà bất kỳ phụ huynh nào cũng có thể áp dụng. Đặc biệt, nguyên tắc thứ ba rất đơn giản nhưng lại bị nhiều cha mẹ bỏ quên.
1. Khuyến khích trẻ bắt chước cha mẹ
Nhiều bậc phụ huynh thường nghĩ việc quét nhà, phơi quần áo, làm vườn… là việc của người lớn, không phù hợp với trẻ nhỏ. Nhưng theo Giáo sư Barrett, chính những hành động đời thường ấy lại là cơ hội để con học tập thông qua bắt chước.
Khi được quan sát và làm theo cha mẹ, trẻ hình thành tư duy học tập chủ động, đồng thời nuôi dưỡng sự tò mò với thế giới xung quanh.
Chẳng hạn, khi cha mẹ làm vườn, có thể cho con cầm một ca nước nhỏ để tưới cây. Khi dọn nhà, hãy đưa cho con chiếc chổi nhỏ để quét góc phòng.
Tuy nhiên, vì trẻ chính là "tấm gương phản chiếu" của cha mẹ nên mỗi hành động, lời nói của bố mẹ đều ảnh hưởng đến con, kể cả thói quen tốt lẫn chưa tốt. Do đó, cha mẹ cần cẩn trọng trong từng hành vi trước mặt con.

Khi được quan sát và làm theo cha mẹ, trẻ hình thành tư duy học tập chủ động, đồng thời nuôi dưỡng sự tò mò với thế giới xung quanh. Ảnh minh họa
2. Dạy con đặt câu hỏi "tại sao" và kiên nhẫn giải đáp
Bộ não trẻ nhỏ không phải phiên bản thu nhỏ của người lớn, mà là một thực thể độc lập với khả năng nhận thức riêng. Vì vậy, giai đoạn tuổi thơ luôn tràn đầy sự tò mò.
Cha mẹ nên khuyến khích trẻ đặt câu hỏi "tại sao", "đây là cái gì", đồng thời trở thành "người bạn đồng hành" kiên nhẫn trả lời. Cách giải thích nên dựa trên sự khách quan và khoa học, thay vì áp đặt.
Ví dụ: khi trẻ hỏi "vì sao con không được ăn nhiều kẹo", thay vì cấm đoán, cha mẹ có thể phân tích kẹo chứa nhiều đường, dễ gây sâu răng, ảnh hưởng sức khỏe.
Cách dạy con này vừa giúp trẻ mở rộng kiến thức, vừa nuôi dưỡng thói quen tìm hiểu và phản biện logic.
3. Thường xuyên trò chuyện với con từ khi còn nhỏ
Ngay cả khi trẻ mới vài tháng tuổi, dù chưa hiểu nghĩa của từ, não bộ vẫn tiếp nhận âm thanh và ngôn ngữ xung quanh.
Vì vậy, trò chuyện với con thường xuyên chính là cách "gieo hạt" ngôn ngữ ngay từ sớm.
Thói quen này giúp trẻ phát triển vốn từ vựng thụ động, tạo nền tảng để con học nói và giao tiếp tốt hơn khi lớn lên.
Đây là nguyên tắc dạy con đơn giản nhất, nhưng lại hay bị nhiều cha mẹ bỏ qua vì nghĩ con chưa biết nói thì không cần trò chuyện.
Thực tế, càng giao tiếp nhiều, trẻ càng dễ phát triển trí tuệ và khả năng biểu đạt sau này.

Trò chuyện với con thường xuyên chính là cách "gieo hạt" ngôn ngữ ngay từ sớm. Ảnh minh họa
4. Dạy con chú trọng quá trình thay vì chỉ nhìn vào kết quả
Một sai lầm phổ biến trong dạy con là cha mẹ thường vội vàng đưa ra kết luận. Ví dụ, khi trẻ làm bạn đau, nhiều cha mẹ gắn nhãn con là "hư" thay vì giải thích vì sao hành động đó không nên lặp lại.
Theo Giáo sư Barrett, việc giúp con hiểu nguyên nhân – quá trình – hậu quả quan trọng hơn rất nhiều so với việc chỉ đánh giá kết quả. Điều này giúp con rèn tư duy logic, biết chịu trách nhiệm cho hành vi của mình.
Tương tự, khi khen thưởng, thay vì chỉ nói "con giỏi quá", cha mẹ nên chỉ rõ hành động nào đáng khen, chẳng hạn: "Con đã biết chia sẻ đồ chơi với em, mẹ rất vui vì con quan tâm đến người khác".
Như vậy, trẻ sẽ hiểu rõ điều gì là tích cực và hình thành nhân cách tốt từ sớm.
Đại học Harvard tiết lộ 4 nguyên tắc vàng trong dạy con
Những nghiên cứu tại Đại học Harvard cho thấy, dạy con phát triển trí tuệ không cần những phương pháp quá phức tạp.
Chỉ với 4 nguyên tắc: khuyến khích bắt chước, nuôi dưỡng sự tò mò, trò chuyện thường xuyên và tập trung vào quá trình, cha mẹ đã có thể xây dựng nền tảng vững chắc để con trưởng thành toàn diện cả về trí tuệ lẫn nhân cách.
Nuôi dạy con là hành trình dài, và chính cha mẹ là người bạn đồng hành quan trọng nhất giúp con khám phá thế giới.
4 tố chất 'vàng' giúp trẻ càng lớn càng thành công: Cha mẹ khéo léo vun đắp sẽ giúp con tiến xa
Nuôi dạy con - 1 ngày trướcGĐXH - Thực tế cho thấy, những đứa trẻ "càng lớn càng có khí chất", dễ gặt hái thành công thường bộc lộ những đặc điểm riêng biệt ngay từ khi còn nhỏ.
Tử tế không đúng lúc có thể khiến con trả giá đắt: 4 tình huống con không cần 'nhịn'
Nuôi dạy con - 2 ngày trướcGĐXH - Tử tế luôn là giá trị mà mọi cha mẹ mong muốn vun đắp cho con. Thế nhưng, nếu không đặt trong bối cảnh phù hợp, sự tử tế lại có thể khiến trẻ bị lợi dụng, tổn thương.
Không phải nghèo khó, 4 thói quen này của mẹ mới khiến con khó thành công
Nuôi dạy con - 2 ngày trướcGĐXH - Nhiều người mẹ dành cả đời vì con nhưng lại không nhận ra chính những thói quen hằng ngày của mình đang ảnh hưởng sâu sắc đến tính cách và tương lai của trẻ.
Đừng để quá muộn: 3 kiểu nói chuyện của cha mẹ tưởng hay nhưng khiến con xa cách cả đời
Nuôi dạy con - 3 ngày trướcGĐXH - Không ít cha mẹ tin rằng chỉ cần nói điều đúng là đủ để dạy con nên người. Thế nhưng trong nhiều trường hợp, chính cách nói của cha mẹ lại vô tình đẩy con cái ra xa.
Khi con cái thiếu tôn trọng, bất kính: Ghi nhớ 3 cách này để xoay chuyển tình thế
Nuôi dạy con - 5 ngày trướcGĐXH - Trong cuộc sống, không ít lần chúng ta phải đối mặt với sự vô lễ hoặc thái độ coi thường từ chính con cái mình. Phản ứng tự nhiên là giận dữ, quát tháo để khẳng định cái uy của bậc làm cha làm mẹ. Thế nhưng, người dùng tiếng hét để át tiếng nói thường là người đang ở thế yếu về tâm lý.
Gia đình hưng thịnh hay không nhìn vào con cái là biết: 3 dấu hiệu cho thấy gia đình bạn sắp có phúc lộc dồi dào
Nuôi dạy con - 6 ngày trướcGĐXH - Muốn biết tài vận của một gia đình trong tương lai ra sao, không cần nhìn đâu xa, chỉ cần quan sát con cái của họ qua 3 phương diện then chốt này là sẽ rõ.
Sai lầm lớn nhất của nhiều gia đình khi cho con quá nhiều 'niềm vui bằng tiền'
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Nhiều bậc cha mẹ tin rằng, chỉ cần con vui là xứng đáng đánh đổi mọi thứ. Thế nhưng, trong không ít gia đình bình thường, chính việc dùng tiền để mua niềm vui cho con lại đang âm thầm tạo ra những đứa trẻ khó thỏa mãn, quen đòi hỏi và thiếu biết ơn. Khi hạnh phúc được xây bằng tiêu dùng, nó mong manh hơn ta tưởng rất nhiều.
Bài văn 'không còn bố nữa' của cậu bé lớp 2 khiến hàng triệu người bật khóc
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Bài văn của cậu bé dù chỉ vài dòng ngắn ngủi, lại khiến người đọc lặng đi vì chạm đúng vào nỗi đau sâu kín nhất của con người.
Đừng ép con thay đổi, hãy để con nhìn thấy cha mẹ trưởng thành
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Khi cha mẹ trưởng thành trong suy nghĩ và hành động, con cái sẽ tự khắc thay đổi. Hành trình của gia đình anh Nguyễn Văn Hùng – chị Lê Thị Bích Ngọc cho thấy, nuôi dạy con thực chất là quá trình cha mẹ học cách thấu hiểu và làm gương.
Nuôi dạy con không phải lúc nào cũng ôm chặt: 3 thời điểm cha mẹ nên buông tay
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Nhiều cha mẹ nghĩ rằng nuôi dạy con là phải kiểm soát mọi thứ, nhưng đôi khi chính sự bao bọc quá mức lại khiến con khó trưởng thành. Buông tay đúng lúc không phải bỏ mặc, mà là cách giúp trẻ tự lập và lớn lên vững vàng hơn.
Gia đình hưng thịnh hay không nhìn vào con cái là biết: 3 dấu hiệu cho thấy gia đình bạn sắp có phúc lộc dồi dào
Nuôi dạy conGĐXH - Muốn biết tài vận của một gia đình trong tương lai ra sao, không cần nhìn đâu xa, chỉ cần quan sát con cái của họ qua 3 phương diện then chốt này là sẽ rõ.
