Dạy trẻ phát triển tài năng (3): Ép con thành thần đồng là một sai lầm
GiadinhNet - Theo các chuyên gia tâm lí giáo dục, có thể can thiệp bằng giáo dục sớm để trẻ phát triển thông minh, tài năng. Song, nếu phụ huynh tạo áp lực cho trẻ, hay thiếu khoa học thì sẽ là hại trẻ mà không biết. Ép trẻ “chín non” thành thần đồng là một sai lầm mà không ít các bậc phụ huynh đang phạm phải.
Đừng bắt trẻ phải học thành giáo sư, tiến sĩ
Chỉ ra một thực tế hiện nay nhiều gia đình đang có xu hướng ép trẻ “chín non”, TS Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội cho rằng, hiện nhiều phụ huynh bắt trẻ học quá nhiều, không có thời gian nghỉ ngơi nên trẻ căng thẳng, stress. Bởi vậy, phụ huynh cần ủng hộ và tạo hứng thú cho trẻ trong mọi hoạt động của trẻ. Phụ huynh hãy dành những lời khen ngợi, tán dương trẻ để trẻ có động lực tiếp tục phấn đấu. Phụ huynh có thể kỳ vọng ở trẻ nhưng phải biết hài lòng với những cố gắng của chúng. Trẻ nào thích thú với Toán học thì cứ cho tiếp cận dần. Trẻ nào thích học chữ, thích đọc, thích vẽ thì cứ tạo điều kiện cho các cháu phát triển một cách tự nhiên.
“Đừng ép con trẻ làm những điều không đúng với tâm lý lứa tuổi của chúng. Đừng ép trẻ phải học để trở thành nhà khoa học, hay bác sĩ, kỹ sư như tâm nguyện của các ông bố bà mẹ, mà hãy giúp trẻ tiếp cận kiến thức theo cách chúng thích. Nếu chúng ta thấy một cháu nhỏ chỉ 3 - 4 tuổi đã đọc được báo, hay làm được nhiều phép tính khó thì xin đừng ảo tưởng cho đó là thần đồng, mà đơn giản là vì chúng có khả năng và thích thú với những điều ấy nên chúng tập trung và làm được”, TS Nguyễn Tùng Lâm lưu ý.
Còn PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh, Trung tâm Nghiên cứu giáo dục phát triển tiềm năng con người cũng cho rằng: “Hiện nay bố mẹ vì đẻ ít (1-2 con) nên rất kỳ vọng vào con, muốn con thành người tài. Thấy con người ta học được thì phải bắt con mình học bằng được. Phụ huynh chạy theo phong trào mà gây áp lực lên con cái. Nhiều phụ huynh không tiếc tiền chạy theo quảng cáo, thị trường mà mua đồ chơi đắt tiền cho con trẻ mà chưa nắm tới yếu tố khoa học, sở thích của con, gây lãng phí, có khi còn phản tác dụng”.
Dạy trẻ theo tư duy, sở thích
Cũng theo PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh, các bà mẹ hiện nay cứ đọc sách, tham khảo trên mạng và chạy theo trào lưu để nuôi dạy trẻ thành thần đồng là một sai lầm và sẽ thất bại. Do đó, phụ huynh cũng cần có người hướng dẫn, chỉ bảo và phải theo phương pháp khoa học cụ thể.
Lấy ví dụ từ chính người cháu trước khi vào lớp 1 đã thuộc tới hơn 1.000 từ tiếng Anh, PGS Trần Xuân Nhĩ - nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng: “Gia đình tôi không hề ép cháu học, mà đó là do cháu thích thú với các trò chơi, xem tranh, đĩa hình… Từ đó, cháu nhớ được các từ mới tiếng Anh. Một đứa trẻ học được nhiều điều bổ ích, điều đó không có gì xấu. Vấn đề là ở phương pháp thế nào để làm cho trẻ tiếp cận với kiến thức ấy một cách thích thú, chứ không bắt trẻ ngồi vào bàn học một cách máy móc như thời xa xưa được”.
Cũng theo PGS Trần Xuân Nhĩ: “Ngày nay, trẻ được chăm sóc tốt hơn, rất thông minh và lại có điều kiện tiếp cận nhanh với khoa học hiện đại. Các trường mầm non của nhiều nước trên thế giới đã áp dụng phương pháp giáo dục cho trẻ tự do lựa chọn học và chơi những gì chúng thích. Việc giáo dục trẻ chủ động tìm tòi, phát huy những gì đam mê sẽ giúp chúng có sự chủ động hơn khi học lên các cấp cao hơn, rất thực tế và bắt nhịp với cuộc sống nhanh”.
Sáu bước cần thiết để nuôi dưỡng trẻ có năng khiếu
Theo BS Phạm Ngọc Thanh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM), để nuôi dưỡng một trẻ có năng khiếu, các phụ huynh cần làm những bước sau:
1. Theo sự hướng dẫn của trẻ: Trẻ thích gì? Trẻ có vẻ giỏi về điều gì? Phụ huynh hãy tạo cơ hội cho trẻ làm việc với những điều trẻ thích hoặc có năng khiếu. Ví dụ, nếu trẻ thích khủng long thì hãy cho trẻ đọc sách về khủng long; cho trẻ chơi với trò chơi và hình lắp ghép khủng long; cho trẻ xem khủng long trong viện bảo tàng. Nếu trẻ giỏi nhạc hoặc thể thao, hãy cho trẻ có cơ hội học một nhạc cụ hoặc chơi một môn thể thao.
2. Giúp trẻ quan tâm đến nhiều lĩnh vực rộng hơn: Trong khi điều quan trọng là cung cấp cơ hội cho trẻ làm việc với những điều trẻ quan tâm hoặc có sở trường, phụ huynh cũng cần cho trẻ tiếp cận với những điều mới. Nếu trẻ không được tiếp cận với điều mới, ví dụ như âm nhạc, thì không thể biết là trẻ có thích hay không. Trẻ không cần bị ép buộc để thử những điều mới , nhưng trẻ cần được khuyến khích. Phụ huynh không áp đặt, tuy nhiên cần nhấn mạnh để trẻ không bỏ cuộc sau 2 ngày.
3. Hãy sáng tạo: Trẻ có năng khiếu suy nghĩ và giải quyết vấn đề, vì thế phụ huynh hãy cho trẻ cơ hội để thực hiện việc đó. Ví dụ, nếu một trẻ nhỏ thích đọc thì nên ghi vài chữ cho trẻ đọc. Nếu trẻ thích khoa học, phụ huynh có thể cho trẻ cùng nấu ăn với mình rồi hỏi trẻ, tại sao rau trở thành mềm khi được luộc và bánh phồng lên khi được nướng…
4. Cho trẻ sinh hoạt dã ngoại: Khuyến khích trẻ thăm viện bảo tàng, vườn thú, nhà hát, trường học, di tích lịch sử, vườn hoa.
5. Có nhiều dụng cụ đa dạng tại nhà: Những dụng cụ này không cần phải đắt tiền mà chỉ cần giúp trẻ tiếp cận với những điều mới. Ví dụ, để khuyến khích năng khiếu nghệ thuật của trẻ, phụ huynh chỉ cần mua hộp màu, cọ vẽ, giấy trắng, bút chì...
6. Trắc nghiệm thông minh: Trắc nghiệm đo chỉ số thông minh có thể giúp phụ huynh xác định trẻ có năng khiếu. Tuy nhiên cần lưu ý, nếu trẻ chỉ nổi trội trong một vài lĩnh vực (biết đọc, đếm số sớm) nhưng lại chậm phát triển ở những lĩnh vực khác (chậm nói, ít giao tiếp bằng ánh mắt, thích chơi một mình) thì cần đưa trẻ đến gặp chuyên viên tâm lý càng sớm càng tốt để phát hiện những vấn đề tâm lý và được hướng dẫn về cách nuôi dưỡng trẻ.
Quang Anh
Phát hiện nhiều vi phạm về kế toán và thuế tại 4 doanh nghiệp ở Thanh Hóa
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Thanh tra tỉnh Thanh Hóa mới ban hành kết luận thanh tra, chỉ ra hàng loạt vi phạm trong việc hạch toán kế toán, kê khai thuế tại 4 doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn.
Hưng Yên: Vì sao trạm trộn bê tông xuất hiện trở lại sau khi bị tháo dỡ?
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Qua kiểm tra, chính quyền xã Thư Vũ, tỉnh Hưng Yên xác định hai bãi vật liệu xây dựng Hoa Hùng và Toàn Trang hoạt động khi chưa được cấp phép. Đáng chú ý, các trạm trộn bê tông từng được tháo dỡ vẫn được ghi nhận xuất hiện tại khu vực này
Thanh niên 37 tuổi nhận kết đắng: Bị phạt 40 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe khi gắn biển số ‘phát lộc’ giả
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Phát hiện chiếc xe ô tô điện màu trắng gắn biển kiểm soát 98A-626.86 (phát lộc) giả, Tổ CSGT Tân Yên (Bắc Ninh) đã xử phạt tài xế Vũ Văn X 40 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Hà Nội sắp có 'bộ não số' điều hành giao thông toàn thành phố
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Một trung tâm điều hành giao thông thông minh (TOC) tích hợp dữ liệu từ camera, cảm biến, hệ thống thu phí điện tử và nhiều nền tảng số sẽ được Hà Nội xây dựng trong giai đoạn 2026 - 2028. Đây được xem là "bộ não số" giúp quản lý, điều hành giao thông theo thời gian thực, hướng tới giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả vận hành hạ tầng đô thị.
Hà Nội ưu tiên phát triển không gian ngầm và không gian tầm thấp, người dân được hưởng những gì?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Giảm áp lực lên hạ tầng giao thông, khai thác hiệu quả quỹ đất, phát triển đô thị hiện đại và tạo dư địa cho các công nghệ mới là những mục tiêu khi Hà Nội đẩy mạnh phát triển không gian ngầm và không gian tầm thấp theo các cơ chế, chính sách mới.
Phát triển nhà ở cho thuê: Chính sách mới của Hà Nội mang lại lợi ích gì cho người dân?
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Thành phố Hà Nội thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân trong bối cảnh giá nhà ở thương mại vẫn ở mức cao.
Toàn cảnh quy hoạch 8 tuyến vành đai hơn 377 km, định hình mạng lưới giao thông Thủ đô 100 năm tới
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Theo định hướng Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ phát triển hệ thống 8 tuyến đường vành đai có tổng chiều dài hơn 377 km. Đây được xác định là mạng lưới giao thông xương sống, góp phần kết nối các khu vực đô thị, mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.
Công an Thanh Hóa công bố danh sách hàng loạt các biển số xe ô tô vi phạm giao thông bị phạt nguội
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Thanh Hóa công bố danh sách hàng loạt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 1-15/6/2026.
Điểm sàn xét tuyển vào các trường Quân đội năm 2026: Cao nhất bao nhiêu điểm?
Giáo dục - 4 giờ trướcGĐXH - Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng đã công bố mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển (điểm sàn) vào các học viện, nhà trường quân đội hệ chính quy năm 2026.
Ngày sinh Âm lịch của người qua 30 tuổi là đổi vận, sự nghiệp lên như diều gặp gió
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, một số người có ngày sinh Âm lịch đặc biệt thường trải qua nhiều thử thách khi còn trẻ nhưng bước sang tuổi 30, vận trình càng khởi sắc, sự nghiệp thăng tiến.
Xác định danh tính nạn nhân vụ phát hiện hộp sọ dưới mương
Đời sốngGĐXH - Sau quá trình khám nghiệm hiện trường và mở rộng tìm kiếm, cơ quan công an đã xác định được danh tính nạn nhân trong vụ phát hiện hộp sọ người dưới mương nước tại xã Quan Thành (Nghệ An). Ngoài hộp sọ, lực lượng chức năng còn thu giữ nhiều mẫu xương cùng quần áo, vật dụng của nạn nhân.