Không đủ bù trượt giá
Người phụ nữ mang tên Trương Thị Bảy (Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh) đã khiến nhiều người xúc động khi kể lại hành trình đi học đại học của các con mình. Gia đình chị vốn là lao động nghèo ở quận Bình Thạnh với nghề buôn thúng bán bưng.
Chị sinh được 5 mặt con trong căn nhà lụp xụp dột nát mà mỗi trận mưa, chị ví nó như “ma trận” bởi các loại chậu hứng giăng khắp ngõ ngách. Biết bố mẹ khổ, các con chị đều cố gắng học hành. Đứa đầu học khá nhưng thấy ba mẹ và các em quá khổ, em đã bỏ học ở nhà phụ mẹ bán hàng, nhường việc học cho các em.
Bốn đứa sau của chị, giờ đã có 3 con học Trường ĐH Tôn Đức Thắng, một học ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh. Hầu như năm nào, chị cũng phải lên trường xin gia hạn thời gian nộp học phí cho con vì “xoay” tiền không ra. Thậm chí có lúc, các con chị tính nước bỏ học vì không có tiền đóng học. Rồi một ngày, các con chị tiếp tục được nuôi ước mơ đến giảng đường nhờ vốn vay ưu đãi.
Câu chuyện đã cho nhiều người thấy lợi ích của việc vay vốn tín dụng ưu đãi cho HSSV mang lại là rất lớn. Tuy nhiên, khi giá cả leo thang liên tục, mức vốn vay 800.000 đồng/tháng như hiện nay không còn phù hợp.
|
|
|
Sinh viên làm thủ tục vay vốn. (Ảnh: Mạnh Dũng) |
Theo đại diện của Sở LĐTB&XH TP Hồ Chí Minh, cần tăng mức vốn vay từ 800.000 đồng/tháng lên trên 1 triệu đồng/tháng/HSSV; giảm hơn nữa lãi suất vay, tăng thời gian trả vốn và lãi. Nếu trong thời gian tới, đề án học phí mới được Chính phủ quyết định điều chỉnh theo mức thu mới, nhiều ngành học có chi phí cao sẽ tăng học phí. Như vậy, mức vay này không đủ cho học sinh nghèo trang trải học tập.
|
Theo thống kê của Ngân hàng chính sách xã hội, qua 2 năm đã có 1,3 triệu người được vay vốn với số tiền trên 13.000 tỉ đồng. Như vậy, cứ 100 HSSV mới có 27 người được vay vốn. Trong đó, số dư nợ với đối tượng là HSSV thuộc các trường ĐH, CĐ là gần 9.000 tỉ đồng. |
Ông Dương Duy Hưng (Sở LĐTB&XH tỉnh Thái Nguyên) cho biết, tính đến thời điểm này, có hơn 15.000 HSSV của tỉnh được vay vốn tín dụng ưu đãi. Trong thời gian tới, cần điều chỉnh mức tăng mức vay tối đa cho phù hợp với chi phí đào tạo. Đặc biệt, trong tình hình khủng hoảng kinh tế như hiện nay, số tiền trên nếu đưa vào chi phí cho học tập sinh hoạt của các em vẫn còn rất thấp.
Trong phần kiến nghị của đại biểu Sở LĐTB&XH tỉnh Đồng Tháp cũng cho rằng cần nâng mức cho vay tín dụng đối với HSSV cao hơn nữa để phù hợp với tình hình kinh tế hiện nay. Đặc biệt, đối với những HSSV ở xa, phải thuê nhà và chi phí tàu xe đi lại rất lớn, số tiền được vay 4 triệu đồng/học kì là quá thấp, không đủ chi phí.
Tăng mức vay, siết chặt quản lý
Theo Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân, nếu cơ chế đổi mới tài chính trong giáo dục được áp dụng trong thời gian tới, rõ ràng mức vay vốn cũ không còn phù hợp.
Tuy nhiên, theo một số địa phương, cần thẳng thắn nhìn lại việc theo dõi quản lý sử dụng vốn vay hiện nay đã thực hiện tốt chưa? Một số địa phương cho biết, số HSSV vay đang nhiều hơn đối tượng trả nợ nên khó khăn “xoay” đủ tiền cho sinh viên khác vay. Nhiều em vay vốn nhưng được nửa chặng đường lại bỏ học nên khó thu hồi nợ.
Ông Bùi Văn Ga, Giám đốc ĐH Đà Nẵng cho biết, theo quay vòng từ năm nhất đến năm cuối, hiện chỉ có khoảng 30% số HSSV ở đây đã trả nợ. Như thế, rất khó đủ tiền cho sinh viên khác vay. Đặc biệt, cần có quan hệ chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo với Ngân hàng chính sách xã hội để thu hồi vốn khi sinh viên bỏ học giữa chừng. Nhiều gia đình vay không đúng đối tượng hoặc nhiều em vay vốn nhưng không sử dụng đúng mục đích phục vụ cho học tập.
“Ngân hàng nên chuyển học phí cho trường”, đấy là đề xuất của đại diện Trường CĐ Nghề Đà Nẵng nhằm “quản” chặt hơn nữa việc vay vốn của HSSV trong việc sử dụng vốn vay cho mục đích học tập. Theo đó, đối với HSSV không thuộc diện miễn học phí, đề nghị ngân hàng chuyển thẳng tiền học phí hàng kỳ cho các trường nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong việc thu học phí của nhà trường và giảm việc đi lại cho HSSV.
Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, trong 1.000 người vay, chỉ có 0,7 trường hợp vay sai đối tượng. Cứ 1 triệu đồng cho vay, có 40 đồng bị cho vay sai. Như vậy là không đáng kể. Về việc có tăng mức cho vay như một số địa phương kiến nghị, theo Phó Thủ tướng, trước mắt chưa thể quyết được mức trần cho vay. Nhưng để bù trượt giá và có thể tăng học phí, sẽ phải xem xét tăng để có mức vay tương ứng với thời giá.
Hạnh Nguyên