Đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu: Lãnh đạo Bộ LĐTB&XH nói gì?

Đề xuất tăng tuổi hưu nữ 60 tuổi, nam 62 hoặc 65 tuổi. Ảnh minh họa

Tăng theo từng ngành nghề

Hiện nay, với tốc độ già hóa dân số, tuổi thọ và sức khỏe người dân tăng, Quỹ Bảo hiểm xã hội có nguy cơ mất cân đối trong tương lai gần, nên việc tăng tuổi nghỉ hưu được cho là cấp thiết. Thực tế, hiện tuổi nghỉ hưu bình quân của Việt Nam là 54,2 tuổi (đa số nghỉ hưu trước tuổi). Cụ thể, theo thống kê của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, tuổi người nghỉ hưu bình quân ở nước ta năm 2014 là 54,17 tuổi; có những ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì tuổi nghỉ hưu bình quân chỉ khoảng 43 tuổi.

Theo quy định của Luật BHXH, điều kiện thời gian tối thiểu tham gia BHXH để có cơ hội được hưởng chế độ hưu trí là đủ 20 năm. Điều này dẫn đến nhiều người không tích lũy đủ số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu. Báo cáo Chính phủ, Bộ LĐ-TB&XH đưa ra 6 lý do viện dẫn cho đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu. Như Quỹ BHXH cho hưu trí và tử tuất sẽ mất cân đối trong tương lai (dự kiến từ năm 2034).

Ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, cơ quan này vẫn bảo lưu quan điểm, nếu tăng tuổi hưu phải xem xét từng ngành nghề, lĩnh vực, không thể tăng đồng loạt. Theo đó, giải pháp tăng tuổi hưu chỉ nên áp dụng với khu vực lao động gián tiếp, đơn vị hành chính, sự nghiệp công, còn khu vực lao động trực tiếp (công nhân) không thể tăng. “Với công nhân, tuổi nghỉ hưu phải theo điều kiện làm việc, sức khỏe người LĐ. Nước khác họ tăng tuổi hưu nhưng người LĐ làm việc trong môi trường tự động hóa cao, còn người LĐ Việt Nam chủ yếu làm chân tay, cơ bắp”, ông Mai Đức Chính cho biết.

Tuy nhiên, khi đề cập đến vấn đề này, ông Lê Đình Quảng, Phó trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết ý kiến nói rằng lý do đề xuất tăng tuổi hưu nhằm tránh nguy cơ vỡ quỹ BHXH ở giai đoạn sau này là nhận định hoàn toàn chưa có căn cứ. Theo ông Quảng, trong quá trình hoàn thiện pháp luật BHXH, đặc biệt là quá trình xây dựng Luật BHXH năm 2006, Tổ chức Lao động quốc tế có đưa ra một nhận định trên cơ sở nghiên cứu, đó là nếu thực hiện nguyên tắc đóng và hưởng như quy định của Luật BHXH năm 2006 thì có khả năng mất cân đối quỹ trong tương lai. Tuy nhiên, Luật BHXH năm 2014, thay cho Luật BHXH 2006, đã được sửa đổi và bổ sung để giải quyết các bất cập đó.

Luật BHXH sửa đổi đã có nhiều quy định điều chỉnh mới, trong đó mở rộng phạm vi đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nâng chế độ ưu đãi khi tham gia BHXH tự nguyện để mở rộng các diện bao phủ. Cùng đó, Luật BHXH năm 2014 đã tính toán cụ thể về tỉ lệ giảm trừ quyền lợi khi người lao động nghỉ hưu trước tuổi theo Luật Lao động, tăng thời gian đóng góp để được hưởng mức lương hưu tối đa 75% cho lao động nam và nữ... Những quy định này cũng nhằm khắc phục dự báo mất cân đối quỹ trong tương lai.

Qua tham vấn đánh giá tác động giới trong đề nghị xây dựng Bộ luật Lao động (sửa đổi) diễn ra sáng 26/4, nhiều chuyên gia đều cho rằng cần thận trọng, đánh giá kỹ về phương án nâng tuổi nghỉ hưu của nam lên 62 và nữ lên 60 tuổi từ năm 2021, theo đề xuất của Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội. Bà Dương Thị Thanh Mai, Trưởng nhóm Đánh giá tác động giới của Bộ luật Lao động cho biết: “Khung pháp luật nên linh hoạt. người muốn tiếp tục cống hiến thì để họ có quyền lựa chọn tuổi nghỉ hưu trong khung quy định phù hợp với điều kiện sức khỏe, kinh tế, hoàn cảnh gia đình hay nguyện vọng. Ví dụ một phụ nữ sức khỏe không đảm bảo có thể tự chọn nghỉ hưu từ 50 tuổi; hoặc nghỉ ở tuổi 60 nếu họ vẫn đáp ứng được và mong muốn tiếp tục cống hiến”.

Bộ LĐTB&XH nói gì về đề nghị tăng tuổi nghỉ hưu?

Luật BHXH sửa đổi đã có nhiều quy định điều chỉnh mới. ảnh:TL

Tại buổi họp báo cung cấp thông tin định kỳ về BHXH ngày 27/4, ông Trần Hải Nam, Phó Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội LĐTB &XH, cho biết hiện nay, đề án cải cách BHXH đang trong quá trình hoàn thiện để trình Hội nghị Trung ương 7. Trong đề án này có đề cập đến vấn đề tăng tuổi nghỉ hưu.

Theo Phó Vụ trưởng Trần Hải Nam, tuổi nghỉ hưu là một vấn đề được đưa ra trong lần sửa đổi, bổ sung Bộ Luật Lao động 2012 tới đây. Trong đó có phương án tăng tuổi nghỉ hưu và giữ nguyên tuổi nghỉ hưu của nam và nữ như hiện nay. Khi Trung ương, Quốc hội xem xét tăng tuổi nghỉ hưu, vấn đề này tiếp tục được đưa vào Bộ Luật Lao động để Quốc hội thông qua. "Thời điểm này vẫn có nhiều phương án về tuổi nghỉ hưu. Có điều chỉnh tuổi nghỉ hưu hay không sẽ do Trung ương xem xét quyết định và Quốc hội có ý kiến chính thức. Việc điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu không phải là mới", ông Nam cho biết.

Trước đó, tại buổi trình bày sơ bộ đề án cải cách BHXH chuẩn bị trình Hội nghị Trung ương 7 tại phiên họp Ủy ban Về các vấn đề xã hội, ông Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ LĐTB &XH, cho biết trong đề án sẽ bàn đến 2 phương án tuổi nghỉ hưu. Phương án 1 là nâng tuổi nghỉ hưu của lao động nữ lên 60 và nam lên 62, lộ trình mỗi năm chỉ nâng thêm 3 tháng. Phương án hai là nữ nghỉ hưu ở tuổi 60, nam 65, lộ trình mỗi năm chỉ điều chỉnh nâng thêm 4 tháng.

Hà Phương