Đi “chợ” chứng chỉ

 

Trước đây các “sạp” chủ yếu mua đứt bán đoạn, tức chỉ cần đưa ảnh, tiền và thông tin cá nhân sau vài ngày là có “hàng”. Hiện, một số “sạp” yêu cầu người mua phải đăng ký để “ghép” vào một lớp nào đấy. Nhưng dù bằng cách nào thì khoảng với 300.000 đồng, “thượng đế” có thể mua bất kỳ loại chứng chỉ nào và chỉ sau vài ngày là có.

 

Một khách hàng đang hỏi mua chứng chỉ.

 

Nói đến “chợ” chứng chỉ, nổi tiếng nhất ở Hà Nội là đường Tạ Quang Bửu, gần khu vực ĐH Bách Khoa và phố Trần Quốc Hoàn, gần khu vực Khu tập thể của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội. Khi đến đây, các “thượng đế” chỉ cần mang 2 chiếc ảnh cỡ 3 x 4 và vài trăm ngàn đồng là có thể có đủ các loại chứng chỉ.

 

Thậm chí để không bắt khách hàng phải “lặn lội” vào “chợ” và tránh sự phân tâm bởi có quá nhiều sự lựa chọn, một số trung tâm đặt bàn tuyển sinh ngay trong khuôn viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội và  Đại học Quốc gia Hà Nội (cũng gần khu vực này) để tuyển. Người muốn mua bằng chỉ việc đưa tiền, ảnh và đăng ký học, mọi việc còn lại “đã có trung tâm lo”. 

Ở đây “chứng chỉ đen” được mua bán rất phong phú với các loại hình đào tạo, bảo đảm đáp ứng hài lòng yêu cầu đa dạng của người mua. Một “cò” ngồi ngay trong khuôn viên trường ĐH Sư phạm thì thầm quảng cáo: “Trung tâm bọn anh có tiếng lâu năm, các em thích nội dung chứng chỉ là gì, trình độ bắt đầu A, B, C, nâng cao... của các thứ tiếng Anh, Trung, Nhật, Hàn... có tất!”.

Đi vào khu tập thể ĐH Sư phạm Ngoại ngữ cũng nằm trong khu vực “chợ” chứng chỉ Trần Quốc Hoàn có khá nhiều trung tâm đào tạo ngoại ngữ, tin học. Các trung tâm này mọc san sát nhau với đủ loại biển quảng cáo chất lượng cao màu mè xanh đỏ bắt mắt. Anh bạn tôi lúc mới tốt nghiệp Học viện Bưu chính Viễn thông cũng chạy lên đây mua ít nhất 2 chứng chỉ bổ sung vào hồ sơ xin việc, hôm nay trở lại “chợ” tỏ ra khá sành sỏi: “Nên chọn trung tâm nào tên “kêu kêu” một chút. Cứ xông vào đặt thẳng vấn đề sẽ được tư vấn cụ thể. Không cần phải úp úp mở mở gì đâu”.

Vào một trung tâm ở “khu chợ” này, sau khi trình bày rằng mình không kịp thời gian theo học, cần ngay mấy chứng chỉ ngoại ngữ và tin học để đi xin việc thì nhân viên của trung tâm này đưa cho tôi bảng lịch tuyển sinh và nói ngắn gọn: “Trong này học gì thì có chứng chỉ nấy. Em chọn đi rồi nộp tiền, 2 ảnh 3x4 và bản photo chứng minh thư nhân dân. Hôm sau đến lấy chứng chỉ”. Ở trung tâm này có cấp chứng chỉ ngoại ngữ của Anh, Trung, Nhật, Hàn, Nga, Pháp, Đức, Czech với đủ loại trình độ: Giao tiếp, cơ bản, nâng cao, nghe nói A, B, C. Tất nhiên thành tích tốt nghiệp giỏi hay khá hay trung bình là... tùy vào túi tiền của khách.

Giá cả chứng chỉ tại “chợ đen” cũng bát nháo, tùy thuộc vào “uy tín” của từng trung tâm mà đắt rẻ khác nhau. Mua được chứng chỉ rẻ một phần cũng nhờ tài mặc cả của khách nữa.

 

Chứng nhận tin học loại giỏi”thật 100%” của tác giả sau khi đặt mua một ngày.

Chúng tôi vào một trung tâm Ngoại ngữ - Tin học có đặt “văn phòng đại diện” tại... nhà xe của ĐH Quốc gia Hà Nội để hỏi mua. Làm việc tại bàn tuyển sinh là hai người đàn ông đã đứng tuổi. Sau khi được biết chúng tôi đến hỏi mua chứng chỉ mà không phải đi học, một người đàn ông trả lời với vẻ  ái ngại: “Đợt này, xuất hiện nhiều nơi cấp bằng giả nên họ (cơ quan chức năng) giám sát khá nghiêm ngặt, các cháu không học cũng phải đến thi”. “Cháu cần chứng chỉ C. Làm bài thi thì biết viết gì trong đó, với lại cháu đang cần gấp”. “Cứ vào phòng thi không làm được có giám thị làm hộ. Nếu không muốn thi còn cách phải bỏ tiền thuê người thi hộ”- người đàn ông này khẳng định.

Ở “văn phòng đại diện” này có 2 người, một làm nhiệm vụ ghi chép sổ sách, thu tiền, ảnh... người còn lại sẵn sàng làm xe ôm dẫn khách đi chụp ảnh và photo chứng minh nhân dân. Người đang ghi chép nói: “Ngoại ngữ 200.000 đồng, tin học 100.000 đồng. Nếu đi thi được nộp 300.000 đồng, nếu thuê người thi phải đóng thêm mấy chục”. 

 

Các trung tâm Ngoai ngữ - tin học mọc san sát phía sau ĐH Ngoại Ngữ.

Rẽ sang một trung tâm khác ngay cạnh đó, chúng tôi được người bán tư vấn rằng chứng chỉ ở đây có nhiều loại, với nhiều mức giá khác nhau cũng giống như mớ rau ngoài chợ. Mớ to tiền to, nhỏ tiền nhỏ. Một chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Anh do trung tâm tin học -  ngoại ngữ công ty cổ phần của chị được định mức 220.000 đồng bằng A, 250.000 đồng cho loại B và 270.000 đồng loại C cho ngoại ngữ. Với tin học thì rẻ hơn, chỉ 150.000 đồng.

Sau một hồi hỏi han, chúng tôi quyết định chọn “gói dịch vụ” 250.000 đồng để đổi lấy một biên lai thu tiền và lời hẹn quay lại nhận chứng chỉ tin học trình độ B, loại giỏi. Sau khi lấy giấy hẹn chị này còn chào mời: “Chỗ chị thu đắt hơn chỗ khác bởi trung tâm chị nổi tiếng hơn, đào tạo có bài bản nên chứng chỉ ắt có giá trị hơn. Nếu em rủ thêm được bạn bè đến học hoặc làm chứng chỉ thì sẽ được giảm giá đặc biệt. Cứ trên 5 người được giảm 30%”.

“Chợ chứng chỉ” ở đây tuy đa dạng về hình thức đào tạo nhưng giá còn khá đắt. Khu Đại học Bách Khoa giá mềm hơn rất nhiều. Giá cả mua chứng chỉ giả ở Tạ Quang Bửu không lộn xộn như ở Trần Quốc Hoàn. Mỗi chứng chỉ tin học bất kỳ loại gì cũng 60.000 đồng, ngoại ngữ đắt hơn với 150.000 đồng.

Chúng tôi vào một trung tâm tin học có tên S.J tại phố Tạ Quang Bửu hỏi mua chứng chỉ tin học văn phòng. Khi PV “đặt vấn đề”, cô gái ngồi ở bàn tuyển sinh không ngại ngần gật đầu, ra giá 60.000 đồng/chứng chỉ. Cô này nói thẳng: “Không cần học cũng được, chỉ cần nộp 2 ảnh 3x4 đọc cho em ghi tên, quê, ngày sinh và tiền rồi chiều tối mai quay lại lấy bằng”.

Vờ như ngây ngô, PV liên tục đặt những câu hỏi: “Trung tâm mình của Đại học Bách khoa à?”, “Đại học Bách khoa cấp bằng à?”,  “Không cần học cũng có bằng à?”, “Bằng này có hợp lệ không?”. Cô gái đều “Dạ” và gật đầu lia lịa cho qua chuyện. Để an lòng vị khách ngây thơ lo mua phải bằng giả, cô trấn an: “Yên tâm đi, bằng thật. Trung tâm này không phải do trường Đại học Bách Khoa cung cấp nhưng cũng là trung tâm nổi tiếng, có tổ chức đàng hoàng hẳn hoi. Anh đi công chứng ở đâu cũng được, không được cứ mang trả trung tâm”.

Gặng hỏi, cô gái này tiết lộ mánh khoé “ghép lớp”, tức ghép tên vào một lớp đang đào tạo thật, nhờ người thi hộ hay giám thị tự làm rồi lấy chứng chỉ. Chẳng biết thực hư việc ghép lớp này thế nào, nhưng khi chúng tôi yêu cầu cần có ngay bằng vào ngày hôm sau liền được trung tâm “chiều” dễ dàng. Không cần giấy biên lai, không cần photo chứng minh thư nhân dân, tối hôm sau chúng tôi đến đọc tên mình ra là nhận được một chứng nhận tin học văn phòng loại giỏi có đóng dấu đỏ của Công ty cổ phần Giáo dục Trường công nghệ KTKTĐN do giám đốc V.T.Đ ký ngày 20/4/2009. Tức là thời điểm ông Giám đốc này ký tên đóng dấu cấp chứng nhận cho tôi đã có sẵn trước gần... 2 tháng.

Thấy tôi quan tâm nhiều đến các loại văn bằng chứng chỉ, nhân viên lúc nãy  tranh thủ “tiếp thị” luôn: “Nếu có nhu cầu về chứng chỉ, em chỉ cho chỗ làm tất cả các loại chứng chỉ, kể cả chứng chỉ nghề như nghiệp vụ kế toán, điện lạnh, cơ khí, nấu ăn, hướng dẫn viên du lịch...”. Người ta phong là “chợ” quả không sai, chứng chỉ gì cũng có, mua bán dễ như mớ rau, con cá.