Dính “án tử” vì sai lầm khi chữa bệnh dại

Xử lý đúng khi bị súc vật cắn có thể giảm tới 30% nguy cơ phát dại. Tranh minh họa

Nhiễm virus bệnh dại lại tưởng viêm não

Gia đình cháu N.Q.V (3 tuổi, ở Hải Phòng) cho biết, ngày 31/5, cháu V lên cơn sốt nhưng còn tỉnh táo, được đưa vào bệnh viện ở thành phố cấp cứu. Sau khi nhập viện được 7-8 giờ, tình trạng sức khỏe của cháu bắt đầu diễn biến xấu rất nhanh. Cháu bị giật mình 7-8 lần, sau đó suy thở. Cháu được chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương, trong tình trạng nguy kịch: Sốt cao, có suy thở, li bì, hôn mê.

TS.BS Tạ Anh Tuấn - Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, khi cháu V vào viện, các bác sĩ điều trị theo phác đồ viêm não - màng não, nhưng trong quá trình thăm khám, các bác sĩ nhận thấy bệnh nhi có nhiều biểu hiện bất thường so với chẩn đoán viêm não. Cụ thể, bệnh nhi xuất tiết nhiều đờm dãi, dương vật cương cứng. Khi hỏi thăm gia đình, các bác sĩ được biết cháu V thường xuyên chơi đùa với vật nuôi trong nhà. Các bác sĩ nghi ngờ khả năng cháu nhiễm virus bệnh dại. Ngay sau đó, kết quả chọc dịch não tủy cũng ghi nhận cháu V nhiễm virus dại.

Chỉ một ngày sau khi nhập viện, cháu V đã rơi vào tình trạng sốc, suy đa tạng, suy hô hấp, suy tuần hoàn, phải thở máy, sử dụng thuốc vận mạch liều rất cao và lọc máu liên tục. Sau 4 ngày, dù các bác sĩ tích cực cấp cứu nhưng tình trạng của cháu bé không cải thiện và gia đình đã xin ra viện vì không còn hi vọng cứu chữa.

TS Tạ Anh Tuấn cho hay, trong hơn 10 năm nay, đây là trường hợp mắc bệnh dại thứ hai mà Khoa Hồi sức cấp cứu tiếp nhận. Nguyên nhân dẫn đến hậu quả đau lòng này một phần do sự bất cẩn của người lớn trong quá trình chăm sóc, trông nom trẻ nhỏ.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội cho biết, những tháng đầu năm 2017, Hà Nội ghi nhận hai trường hợp tử vong do bệnh dại. Thông tin thêm về vấn đề này, TS Nguyễn Nhật Cảm - Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cho hay, trường hợp mới nhất là một bệnh nhân 34 tuổi (ở Ba Vì) tử vong do chó dại cắn vào tháng 5/2017. Cả hai trường hợp tử vong đều không được tiêm vaccine dại.

“Bệnh dại rất nguy hiểm, có thể gây tử vong rất nhanh. Nhưng may mắn, chúng có thể khống chế bằng cách tiêm vaccine dại. Tại Hà Nội nhiều năm nay, 100% các ca tử vong đều có nguyên nhân là không đi tiêm vaccine”, TS Nguyễn Nhật Cảm cho biết.

Thói quen sai dẫn đến “án tử” vì bệnh dại

Bệnh dại là một bệnh do virus từ động vật lây sang người bởi chất tiết, thông thường là nước bọt bị nhiễm virus dại. Virus dại xâm nhập vào cơ thể người từ động vật bị dại như chó, mèo qua vết cắn, vết xước, vết liếm trên lớp da, niêm mạc bị tổn thương. Theo báo cáo của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, mỗi năm cả nước có hơn 300.000 người bị chó cắn, trong đó chỉ có 60% tiêm phòng, 40% còn lại không tiêm phòng.

Theo TS Tạ Anh Tuấn, việc gia đình có nuôi con vật trong nhà (nhất là vật khi chưa được tiêm phòng) và để trẻ thường xuyên tiếp xúc với chúng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Do thời gian ủ bệnh dại khá dài ( từ 2-8 tuần, có thể kéo dài đến 1 năm), nên nhiều cha mẹ thường không để ý đến những tổn thương trên cơ thể trẻ. Thời kỳ ủ bệnh phụ thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết thương, vị trí vết thương và lượng virus dại được truyền sang người.

Cụ thể, nếu bị chó, mèo cắn ở mặt, cổ, tay thì có thể phát bệnh chỉ sau 10 ngày. Tiếp đến là tình trạng co cứng, co thắt, co giật, run các cơ, kể cả cơ mặt. Co thắt hô hấp và co thắt thanh quản gây khó thở. Sùi bọt mép, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng. Bệnh tiến triển đến liệt, bắt đầu ở một chi hoặc hai chi dưới, rồi lan lên trên. Bệnh nhân có thể kích thích quá độ, có những phản ứng dữ tợn, trở nên hung bạo. Vì vậy, bệnh nhân thường có những hành vi không bình thường như chống lại những người xung quanh. Thể trạng bệnh nhân suy sụp nhanh, hôn mê, ngất và tử vong.

"Để phòng tránh những kết cục đau lòng có thể xảy ra, các chuyên gia y tế khuyến cáo, các vật nuôi trong gia đình như chó, mèo nhất định phải được tiêm vaccine phòng dại, đồng thời hạn chế để trẻ nhỏ tiếp xúc quá gần gũi với chúng", TS Tạ Anh Tuấn nói.

TS Nguyễn Nhật Cảm cho biết, khi bị chó, mèo cắn, việc xử lý vết thương rất quan trọng. Tuy nhiên, hiện người dân chưa nhận thức được sự nguy hiểm của việc này nên có những cách xử lý rất sai lầm. TS Nguyễn Nhật Cảm nói: “Nhiều người chọn cách uống thuốc Nam, hoặc dùng những cách dân gian để kiểm tra virus dại và tự đắp lá chữa trị. Do đó, khi lên cơn dại, 100% đều tử vong”. Bên cạnh đó, việc dùng dầu gió, dầu hỏa cho vào vết thương cũng rất nguy hiểm. Chuyên gia đặc biệt khuyến cáo, không được khâu vết thương do súc vật cắn, bởi điều này khiến cho virus dại xâm nhập vào thần kinh nhanh hơn. Nhiều trường hợp tử vong là do thói quen này.

TS Nguyễn Nhật Cảm khuyến cáo: “Xử lý vết thương khi bị chó dại cắn rất quan trọng. Nếu xử lý đúng, có thể giảm tới 30% nguy cơ phát dại. Rửa bằng nước sạch và xà phòng là nguyên tắc quan trọng nhất khi bị cắn, sau đó chuyển đến cơ sở y tế. Có thể dùng bất cứ loại xà phòng nào để rửa, thậm chí cả nước rửa bát. Lưu ý phải rửa kỹ nhưng không làm loét vết thương hoặc khiến vết thương tổn thương sâu hơn, tuyệt đối không bóp nặn”.

Thu Nguyên