Doanh nghiệp “trốn” thưởng Tết thế nào?

Xin nghỉ 1 ngày bà chủ cho nghỉ luôn

Không ít người lao động đã méo mặt khi nhận thưởng tết bằng cây nhà lá vườn, kinh doanh gì thưởng Tết đó. Nhưng đó vẫn là những người may mắn vì thực tế có rất nhiều người bị “né” thưởng Tết bằng cách cho nghỉ việc, khiến cái Tết kém vui.

Nhiều lao động bị đẩy ra đường vào dịp giáp Tết- Ảnh minh họa

Theo tìm hiểu của chúng tôi, đối tượng “né” thưởng tết thường là lao động nhập cư, lao động trình độ thấp, nhân viên bán hàng, công nhân, những công việc ở vị trí mà việc chấm dứt hợp đồng lao động ít ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và việc tuyển dụng lại cũng dễ dàng.

Chị Nguyễn Thị Hoa, nhân viên văn phòng một Siêu thị thuộc quận Cầu Giấy, Hà Nội thổ lộ: “Trong siêu thị chỉ có những cán bộ cốt cán, nhân viên văn phòng là nhân sự ổn định. Còn lại nhân viên bán hàng chiếm số lượng lớn của hệ thống siêu thị chủ yếu là làm thời vụ. Hầu hết, được cho nghỉ việc trước thời điểm cận Tết, sau đó siêu thị lại tuyển nhân sự mới. Vì việc bán hàng chỉ cần hướng dẫn một chút là người mới có thể thực hiện được nên hoạt động của siêu thị cũng không bị ảnh hưởng. Tuyển người bán hàng không khó khăn nên vẫn có cách né thưởng bằng việc cho nhân viên nghỉ".

Chị Lê Thị Bình, thuê nhà trong ngõ 189, phố Hoàng Hoa Thám, quận Ba Đình cho biết: “Tôi thạo may công nghiệp nên thường xin vào các xưởng may để làm nhưng cứ gần tết cũng hay bị cho nghỉ việc. Nhất là vào dịp này, trong xưởng ai xin nghỉ 1 ngày hoặc không đi làm tăng ca được là bị bà chủ kiếm cớ cho nghỉ việc và tuyển người mới. Nên nhân viên trong xưởng chúng tôi thường nói sau lưng bà chủ là “đang độ thay máu”- thay người cũ bằng người mới. Dù đơn hàng dịp tết này rất nhiều nhưng việc này, ai tinh ý được hướng dẫn 1-2 tiếng đồng hồ là làm được”.

“Hai năm trước tôi bị nghỉ vào dịp này rồi nên năm nay rút kinh nghiệm, lúc nghỉ giai lao hoặc bà chủ ở bên cạnh tôi đã nói đón ý là năm  nay xưởng vẫn khó khăn, em không cần thưởng tết, chị cứ cho em làm nhận đủ lương là được”, chị Bình cho hay.

Bị bạc đãi vì thiếu hiểu biết

Vừa mời bị cho nghỉ việc tại xưởng cơ khí, anh Nguyễn Hữu Bằng, xã Thanh Nghị, huyện Thanh Liêm, Hà Nam cho biết: “Cả năm tôi làm việc chuyên cần, mới đây xin nghỉ 3 ngày về quê vì em trai cưới vợ. Không ngờ đến sáng ngày thứ 3 thì nhận được điện thoại của ông chủ nói: “Không cần lên nữa, lương sẽ gửi vào tài khoản sau”.

Chúng tôi hỏi, lý do anh bị cho nghỉ việc thì chính anh Bằng cũng không biết vì mới đây nghỉ thì xin phép đàng hoàng, trước đó thì lao động rất chăm chỉ. Cũng theo anh Bằng thì bản thân anh không tường Luật Lao động, cũng chẳng có thời gian để tìm hiểu và cũng không biết cách lên mạng để tìm đọc.

Trong khi đó, theo quy định của Bộ luật lao động, người sử dụng lao động được chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp: Hết hạn hợp đồng lao động; Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động; người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị mà khả năng lao động chưa hồi phục, tùy từng thời gian và loại hợp đồng lao động; do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác; người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn 15 ngày, kể từ ngày hết thời hạn tạm hoãn hợp đồng lao động.

Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong những trường hợp: Người lao động có hành vi vi phạm pháp luật hoặc có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng, đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động; người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm; người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.

Tuy nhiên, đối tượng bị “né” thưởng Tết chủ yếu là những người có trình độ hạn chế lại không tường luật lao động nên mới dễ bị các doanh nghiệp qua mặt. Điều đáng nói là chỉ vì né thưởng Tết mà một số doanh nghiệp nỡ tước đoạt công việc - nguồn sống của nhiều gia đình vào dịp Tết là quá bất nhẫn và thiếu tình người.

Mai Hạnh