Đôi lời trao đổi về bài viết "Những sai sót 'giết' học sinh"

 

Chúng tôi đã xem xét kĩ những ý kiến góp ý, phê phán của tác giả. Sau đây, xin có đôi lời trao đổi lại.

 

 

Tác giả Đỗ Tấn Ngọc cho rằng chúng tôi viết “mâu thuẫn, thiếu thống nhất”. Dẫn chứng là “Cấu trúc đề thi môn Văn của Bộ GD&ĐT ban hành từ ngày 27/11/2008 chỉ đề cập, hướng dẫn, giới hạn hình thức thi tự luận”, nhưng chúng tôi lại “xướng” thêm hình thức trắc nghiệm khách quan.

 

Xin thưa rằng, tác giả Đỗ Tấn Ngọc đã đọc tài liệu không kĩ và quy kết một cách vội vàng. Phần thứ nhất của tài liệu có tên: “Những vấn đề chung về ôn tập và thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2009”. Đây là phần hướng dẫn chung cho tất cả các môn sẽ thi tốt nghiệp, chứ không chỉ riêng cho môn Ngữ văn. Bởi vậy  ở mục IV với tiêu đề : “Hình thức câu hỏi và bài tập trong đề thi tốt nghiệp THPT” giới thiệu cả hai hình thức trắc nghiệm và tự luận là đúng đắn. Tại trang 5 của phần thứ nhất này đã viết rõ: a) Thi theo hình thức tự luận với các môn : Toán, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý. b)Thi theo hình thức trắc nghiệm đối với các môn: Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngoại ngữ.

 

Cũng với tiêu đề ấy, tác giả cho rằng ở bài “Nguyễn Ái Quốc -  Hồ Chí Minh” chúng tôi đã “bê nguyên” nội dung, kiến thức của sách lớp 12 hệ cải cách trước đây vào, khác hẳn sách chuẩn và sách nâng cao. Đây cũng lại là một quy kết hết sức thiếu căn cứ.  Chúng tôi  có trong tay sách giáo khoa Ngữ văn chuẩn và nâng cao, sao lại phải bê nguyên sách cũ?

 

Trong mục “Quan điểm sáng tác văn học của Hồ Chí Minh”, sách nâng cao trình bày 3 vấn đề: Bác coi văn chương là vũ khí chiến đấu, có đối tượng và mục đích rõ ràng;  Bác xem văn học nghệ thuật như “một mặt trận”, các nhà văn là chiến sĩ trên mặt trận ấy; Sức mạnh của văn học cốt ở tính chân thực, hiện thực. Hồ Chí Minh đề cao thứ văn học chân thực [...], Người chủ trương phải viết cho dễ hiểu, cho “thấm thía”, có “văn chương” thì quần chúng mới thích đọc (Ngữ văn 12 nâng cao, tập 1, trang 31). Bộ sách chuẩn Ngữ văn 12, tập 1, trang 24 -  25 về quan điểm sáng tác của Bác cũng trình bày ba vấn đề như thế. Trong tài liệu của chúng tôi ( trang 115) cũng nêu ba vấn đề ấy. Chỉ có khác  sách nâng cao ở thứ tự trình bày, nhưng từ đó mà kết luận là bê nguyên sách cũ và viết khác thì rất thiếu căn cứ.

 

 

Tác giả Đỗ Tấn Ngọc nói rằng chúng tôi viết “Thuốc có cốt truyện khá đơn giản” là thiếu chuẩn xác, là không đúng. Về điều này, chúng tôi cho rằng chúng tôi không sai. Cốt truyện của truyện “Thuốc” có thể tóm tắt như sau: “Hai bà mẹ gặp nhau ở nghĩa địa. Một  là mẹ của người cách mạng Hạ Du bị xử chém, hai là người mẹ của thằng Thuyên chết vì bệnh lao ( dù nó đã ăn bánh bao thấm máu Hạ Du). Hai bà mẹ  đều ngạc nhiên vì vòng hoa trên mộ Hạ Du và cảm thông với nỗi đau của  nhau”. Như vậy không phải là  khá đơn giản sao? Còn sự so sánh truyện “Thuốc” với bức tranh thủy mặc là “khập khiễng, thiếu hợp lí” thì đó là cách nghĩ riêng của thầy giáo Đỗ Tấn Ngọc.

 

Về chi tiết ý nghĩa biểu tượng của cây xà nu, tác giả Đỗ Tấn Ngọc cũng  cho rằng chúng tôi viết vừa sai, vừa thiếu. Xin thưa, chúng tôi  chỉ viết về xà nu đã, sau đó mới nêu ý nghĩa biểu tượng. Chính trang 76 mà thầy giáo Đỗ Tấn Ngọc dẫn  ra, đã có dòng này: “Từ đầu đến cuối truyện, cây xà nu luôn luôn được miêu tả song song với con người. Xét cho cùng thì xà nu cũng chính là hình ảnh của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên”. Chúng tôi không chỉ giới hạn xà nu là biểu tượng “sức sống bất diệt của con người Xô Man” như thầy giáo Đỗ Tấn Ngọc đã chỉ dẫn.

 

 

Tác giả Đỗ Tấn Ngọc dẫn nhận định ở phần “Nghệ thuật” bài “Một người Hà Nội” và quy kết chúng tôi “lộn đầu lộn đuôi” khi chúng tôi viết “Câu chuyện xoay quanh nhân vật chính là bà Hiền, một người Hà Nội càng ngày càng thể hiện  vẻ đẹp văn hóa và bản lĩnh của một người bình thường, một công dân Thủ đô”. Tại sao lại không thể coi đây là nghệ thuật xây dựng truyện của tác giả? Chỉ một nhân vật chính và các câu chuyện lần lượt xoay quanh nhân vật đó theo thời gian. Sau nhận xét này, còn ba nhận xét nữa về nghệ thuật cũng xoay quanh nhân vật chính. Bắt bẻ như thầy giáo Đỗ Tấn Ngọc đã làm đã đúng chưa?

 

Câu văn ở mục “ chuẩn bị kiến thức”  mà tác giả dẫn ra có dài, nhưng không hề lộn xộn và tối nghĩa.

 

Ngoài 3 ý cơ bản trên, tác giả Đỗ Tấn Ngọc còn nhận xét khái quát “Nhiều gợi ý cho các câu hỏi, đề văn ý tứ lộn xộn, thiếu tính hệ thống, khoa học, câu từ lủng củng, nghiêng về kể lể dông dài...”. Nhận xét như thế, nhưng không đưa ra  một dẫn chứng nào minh họa.

 

Một điều mà tác giả Đỗ Tấn Ngọc phê bình chúng tôi là : “Nặng cóp nhặt kiến thức, nội dung từ sách giáo khoa và sách giáo viên”. Chúng tôi coi đây như là một lời khen quý báu. Bởi vì tài liệu ôn tập là hướng dẫn cho học sinh nắm những điều cơ bản, cốt lõi nhất của sách giáo khoa.

 

Chúng tôi đã cóp nhặt kiến thức, nội dung  của hai bộ sách Ngữ văn tổng cộng gần 1.000 trang sách vào trong 160 trang. Chúng tôi nghĩ rằng làm công việc khó khăn ấy chắc khó tránh khỏi sai sót vì trình độ và khả năng chúng tôi có hạn. Chúng tôi hoan nghênh tất cả các ý kiến góp ý để chúng tôi khắc phục những sai sót.

 

Sự thật, những góp ý của thầy giáo Đỗ Tấn Ngọc hầu như hoặc không trúng, hoặc không đúng, hoặc chưa chính xác, có thể gây ra những hiểu lầm không đáng có. Vì vậy, chúng tôi cám ơn về sự nhiệt tình, nhưng không thể không trao đổi lại.

 

Chúng tôi xin trân trọng cám ơn Báo GĐ&XH đã tạo điều kiện cho chúng tôi lắng nghe ý kiến giáo viên và có cơ hội trình bày quan điểm của mình.

 

Thay mặt các tác giả: Vũ Nho