Đổi sổ ghi chép ban đầu về DS-KHHGĐ ở các tỉnh về đích sớm: "Thắng nhanh" nhờ chủ động

Chỉ đạo quyết liệt

Theo tổng hợp của Trung tâm Thông tin và Tư liệu dân số, Tổng cục DS-KHHGĐ, kết quả "về đích" sớm của 4 tỉnh trên trong công tác đổi Sổ ghi chép ban đầu về DS-KHHGĐ (gọi tắt là Sổ) đều ấn tượng: Hà Giang (99%), Bắc Kạn (95%), Nam Định (100%), Kon Tum (99,3%).

Hoàn thành việc đổi Sổ sẽ giúp cán bộ cơ sở cập nhật kịp thời các biến động dân số trên địa bàn. Ảnh: P.V

Ông Trần Trung Kiên, Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Nam Định - địa phương đạt 100% việc cập nhật thông tin DS-KHHGĐ vào cơ sở dữ liệu - cho biết: "Khi nhận được văn bản chỉ đạo từ TƯ, chúng tôi xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2011. Chi cục đã thành lập ngay Ban chỉ đạo công tác đổi Sổ, triệu tập tất cả các Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện để tập huấn, giao nhiệm vụ cụ thể; đồng thời chỉ đạo rõ về trách nhiệm, tiến độ".

Cả 3 địa phương còn lại là Hà Giang, Bắc Kạn, Kon Tum đều là các tỉnh thuộc vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn song kết quả của công tác đổi Sổ cũng có được từ sự chỉ đạo mạnh mẽ của ngành y tế - dân số. Ông Nguyễn Văn Thịnh - Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Kon Tum cho biết: "Trước khi Tổng cục DS-KHHGĐ có kế hoạch 03/KH-TCDS về việc đổi Sổ, Chi cục đã "đón đầu", quán triệt các huyện là phải nhập tin vào cơ sở dữ liệu trong năm 2011. Vì vậy, khi có kế hoạch 03/KH-TCDS, toàn tỉnh đã sẵn sàng, triển khai nhanh chóng".

Các Chi cục đều cử riêng một lãnh đạo chuyên trách về công tác đổi Sổ, tiến độ được cập nhật, báo cáo hàng tuần. Bên cạnh đó, sự quan tâm, chỉ đạo của tỉnh, của Sở Y tế cũng là thuận lợi để các chi cục triển khai hoạt động này.

Khắc phục khó khăn

Khó khăn đầu tiên phải kể đến là hệ thống máy vi tính của Trung tâm DS-KHHGĐ các huyện, thành phố đã xuống cấp; định mức hỗ trợ cho công tác thu thập, cập nhật thông tin của cộng tác viên thấp (500 đồng/hộ); rà soát, nhập thông tin vào máy, in phiếu thu tin 500 đồng/hộ là quá thấp không đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Tại thời điểm triển khai, kinh phí Chương trình mục tiêu chưa về... Các tỉnh Bắc Kạn, Nam Định còn gặp khó khăn khách quan như ở địa phương thường xuyên mất điện. Kon Tum thì đội ngũ cán bộ chuyên trách mới. Các tỉnh thuộc miền núi địa bàn dân cư rộng, nằm rải rác, giao thông đi lại khó khăn.

Trước những khó khăn này, nhờ công tác chỉ đạo và chuẩn bị tốt nên các tỉnh đều khắc phục được nhanh nhất có thể. Đặc biệt là kinh phí, các tỉnh đều vay mượn, tạm ứng để triển khai đổi Sổ kịp tiến độ. Ông Nông Văn Kiếm - Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Bắc Kạn cho hay: "Khi chưa có kinh phí Chương trình mục tiêu quốc gia về, chúng tôi đã chỉ đạo Trung tâm DS-KHHGĐ tạm ứng kinh phí từ nguồn khác để triển khai tập huấn cho cán bộ và CTV dân số". Chi cục DS-KHHGĐ Nam Định, Kon Tum, Hà Giang thì động viên anh em vay mượn từ gia đình, hỗ trợ của địa phương, các chế độ thực hiện thì làm trước nhận sau.

Với thực trạng phần lớn máy móc tại các tỉnh đều đã cũ, xuống cấp, các Chi cục huy động máy tính cá nhân của toàn thể cán bộ, tranh thủ làm việc cả ngày nghỉ. Ở những tỉnh hay bị mất điện, cán bộ dân số tranh thủ những hôm có điện làm cả đêm. Tại Nam Định, để cho kịp tiến độ, Chi cục tập trung cán bộ dân số lại, thuê máy nổ để làm việc. "Có những huyện khi đang nhập dữ liệu, thậm chí nhập xong vào máy chủ thì máy bị hỏng. Chi cục cử cán bộ xuống tận nơi, thậm chí thuê cả kỹ sư máy tính đến khắc phục ngay", ông Kiên cho biết.

Giá trị của cơ sở dữ liệu

Có được những số liệu chính xác là sự nhiệt huyết, tận tâm và trách nhiệm của những người làm công tác DS-KHHGĐ ở cơ sở. Đặc biệt, các tỉnh ý thức rất lớn trách nhiệm của mình trong quá trình tập huấn đổi Sổ. Cả 4 tỉnh đều tập huấn cán bộ rất kỹ, vì vậy trong quá trình cập nhật thông tin không mắc lỗi, không sai sót, không phải làm đi làm lại nhiều lần. "Ban đầu chúng tôi nghĩ miền núi thực hiện khó nhưng từ việc về tận các huyện để tập huấn kỹ càng thì thấy anh em làm rất tốt", bà Hoàng Thị Dung - PGĐ Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hà Giang cho hay.

Theo lãnh đạo Chi cục DS- KHHGĐ các tỉnh Bắc Kạn, Nam Định, Hà Giang, thuận lợi lớn nhất là đội ngũ cán bộ chuyên trách và CTV dân số ở cơ sở gần như còn giữ được nguyên. Những người "vác tù và hàng tổng" này đã ngày đêm bám cơ sở, cập nhật mọi biến động dân số, vì thế lần đổi Sổ này, họ làm rất nhanh và chính xác. Ở Kon Tum, dù đội ngũ cán bộ còn mới, song họ có trình độ và được lãnh đạo Chi cục DS-KHHGĐ quan tâm tập huấn, chỉ đạo, giám sát kỹ càng nên chất lượng công việc đạt kết quả cao.

Việc quản lý, bảo quản dữ liệu là một trong những yếu tố giúp tiến độ đổi Sổ tại các tỉnh nhanh chóng, chính xác. Chi cục DS-KHHGĐ cả 4 tỉnh đều cho hay, trong quá trình giải thể, chuyển đổi là thời điểm rất dễ mất dữ liệu. Các Chi cục đã sao lưu dữ liệu trong máy tính ra ổ cứng.

Đánh giá về giá trị của kho dữ liệu điện tử đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, các Chi cục DS-KHHGĐ Hà Giang, Bắc Kạn, Kon Tum, Nam Định đều có chung một nhận định: Số liệu sát thực tế hơn, tốt hơn cho chiến lược đào tạo.

"Quan trọng nhất là từ khâu chỉ đạo, người lãnh đạo coi việc đó quan trọng đến đâu. Nếu mình làm tốt, số liệu là những con số biết nói sẽ phản ánh được công việc của mình. Cũng từ các số liệu này, tỉnh đã có những chỉ đạo cụ thể để giao chỉ tiêu cho công tác dân số trên địa bàn". Ông Trần Trung Kiên PGĐ Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Nam Định "Nhờ tập huấn kỹ và trình độ, kinh nghiệm của anh em tốt nên chúng tôi hoàn thành được tiến độ nhanh. Chúng tôi đang thẩm định chất lượng thông tin lần cuối. Có thể nói kho dữ liệu của dân số tỉnh đã giúp cho Cục Thống kê có số liệu rà soát, đối chiếu trong cuộc Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở vừa qua". Bà Hoàng Thị Dung PGĐ Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hà Giang "Đội ngũ cán bộ dân số của Kon Tum đa phần là mới. Tuy nhiên, cùng với cơ sở dữ liệu đã có sẵn và cán bộ đều có trình độ trung cấp trở lên, nên họ thu thập thông tin nhanh, chính xác. Các anh chị cũng nhiệt tình, mang máy tính ở nhà đi làm, tranh thủ cập nhật dữ liệu vào cả đêm, cả ngày nghỉ". Ông Nguyễn Văn Thịnh Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Kon Tum   "Đây là dữ liệu quý do các cán bộ, CTV có kinh nghiệm thực hiện nên trong đợt Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở năm 2009, phía Cục Thống kê của tỉnh cũng mượn để đối chiếu. Kết quả cho thấy, các số liệu rất gần nhau. Các số liệu này có giá trị lớn đối với việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của địa phương".   Ông Nông Văn Kiếm PGĐ Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Bắc Kạn

Hà Thư