“Đơn giản! Tôi là người Việt Nam”

Ông để lại gia đình đề huề, con cái trưởng thành để sống trọn chặng đời còn lại nơi “chôn nhau cắt rốn”. Về quê, ông lại làm những điều khác người nên người dân Hội An đặt cho ông biệt danh “kẻ gàn dở” phố Hội...   Ông là Đặng Xuân Nghĩa - Giám đốc Cty TNHH BNC.

Lạc vào thế kỷ... XIX

Trở về nơi “chôn nhau cắt rốn”, ông quyết định mở một khu du lịch làng quê Việt. Sau một thời gian tìm tòi, tham khảo và miệt mài đi thực tế, ông đã táo bạo làm du lịch theo kiểu khác người. 5 năm trời ông Nghĩa đã lặn lội khắp làng quê xứ Quảng để tìm kiếm các công cụ xưa mang về khu du lịch.

Trong hành trình tìm kiếm “cổ vật” đó, có một kỷ niệm đã tạo sự phấn khích trong ông: dạo ấy, gần 2 năm ông đi khắp các huyện Quế Sơn, Đại Lộc, các huyện miền núi Quảng Nam, Quảng Ngãi để tìm cho được “ống che” bằng gỗ lim mà hồi thế kỷ XIX người ta sử dụng trong các lò ép đường (muốn làm cái mới, hoặc sửa lại những cái cũ cũng mất ít nhất 20 triệu đồng). Rất may, một người nông dân đã giữ lại được và bán cho ông với giá chỉ... 400 ngàn đồng.

Một làng quê Việt thế kỷ XIX thu nhỏ trên diện tích 12 ha nằm bên bờ sông Hoài với hàng chục làng nghề truyền thống và các hoạt động quê mùa của đất Quảng Nam và các làng  quê khác. Tại đây, du khách được chứng kiến những nghệ nhân gốc của các làng nghề: Mộc Kim Bồng; đèn lồng Hội An; guốc Cẩm Nam; bông vải Gò Nổi; rượu Hồng đào; dệt chiếu Bàn Thạch... thoăn thoắt tạo ra sản phẩm một thời và muôn thời lưu dấu.

Bên cạnh đó, du khách vừa thưởng thức ẩm thực, phong cảnh vừa được tận mắt nhìn thấy hoạt động: Tát nước; đánh bắt cá trên ruộng; xay bột gạo bằng cối xay đá; nấu đường bát; xe đạp nước; gánh lúa qua cầu tre... Nhịp sống thôn quê “sống lại” trong tâm khảm mỗi người, khi chứng kiến những sinh hoạt đó, lòng ai cũng lâng lâng.

Chưa hết, bức tranh quê càng sống động khi đầu làng có quán nước chè xanh, các món ăn dân dã được làm tại chỗ bốc khói, thơm lừng: bánh bèo, bánh đập, mì quảng, bánh đúc, bánh khoái... Càng thú vị hơn, khi không khí sinh hoạt nghề nông Quảng Nam được tái diễn; sinh hoạt trường làng ở thế kỷ XIX như thôi thúc mỗi người nhớ thủa âu... Những hoạt động trên, du khách như được trở về nguồn cội, thắm đậm tình quê.

Công trình sưởi ấm cả vùng đất

Bên dòng sông Hoài thơ mộng, mắt ông đăm chiêu như hướng về thời thơ trẻ và những chặng đường gian khó cũng như khi trưởng thành, giàu có. Năm 1996, ông mở trường Anh ngữ Quốc tế đầu tiên ở Việt Nam đóng tại TP. Hồ Chí Minh. Sau đó, ông mở thêm 2 trường như vậy tại TP. Đà Nẵng và Hội An- Quảng Nam. Trường của ông đã đào tạo hàng chục nghìn học viên nói tiếng Anh lưu loát. Ngoài ra, ông cấp hàng nghìn suất học bổng cho các em nghèo học giỏi. Trong thời gian đó, ông làm công tác từ thiện lên đến hàng trăm triệu đồng giúp cho những người có hoàn cảnh khó khăn được ấm áp trong tình người.

Ý tưởng về ngôi làng Việt xuất phát từ năm 1999, trong một lần đi cứu trợ trận “đại hồng thuỷ” tại Quảng Nam. Đêm ấy, ông ghé Hội An nghỉ tạm để sáng mai tiếp tục lên đường. Đối diện với khu phố cổ trầm tích, phía bên kia là Cẩm Nam, một vùng đất hoang sơ, cây cối um tùm, sình lầy... đã “hút hồn” ông. “Phải làm cái gì đó để sưởi ấm vùng đất ấy” - mấy đêm liền không ngủ bởi bởi luôn trăn trở ý tưởng đó.

Một khu du lịch làng quê Việt - tại sao không? Ý tưởng phát sáng, ông đem ý định của mình thổ lộ cùng ông Nguyễn Văn Sự, lúc bấy giờ là Chủ tịch thị xã Hội An. Ông Sự không khỏi “giật mình”, khuyên: “Nên tìm chỗ đất nào cao ráo, chứ chỗ đó thì...”. Nhưng, ý đã ưng, ông cuơng quyết “chọn mặt gửi vàng”... Và, nay một khu du lịch có một không hai như đã nói ở trên tạo cho phố cổ thêm lung linh trong hồn quê Việt.

Những “hai lúa” thứ thiệt làm du lịch

Ông Nghĩa huy động hàng chục nông dân thực thụ đến sống và làm việc ở trong làng du lịch. Đối với việc sưu tầm dụng cụ của các làng nghề đúng như nguyên bản từ thế kỷ XIX không phải giản đơn. Khó khăn lắm, ông Nghĩa mới có được những mô hình ươm tơ và khung dệt có thể dệt vải thô với khổ vải chỉ có 6 tấc - y như ông bà hồi xưa đã dệt- vì những dụng cụ này gần như đã thất truyền.

Trong khu du lịch làng quê Việt, có hàng chục nông dân đi làm du lịch. Họ mang bản chất và tay nghề của người nông dân chất phát, cần cù đến với làng, nên hình ảnh họ đẹp mãi trong muôn khách đến tham quan. Ngoài số tiền lương hàng tháng (600.000 đồng), ông Nghĩa còn cho họ hưởng những vật dụng mà mình làm ra, bán sản phẩm cho du khách... Bởi vậy, những ai đến đây cũng tâm huyết với làng, yêu công việc của mình.

“Nông dân khổ như chúng tôi có ai dám mơ như ngày hôm ni mô. Được làm việc trong làng, được hưởng lương, hưởng lợi, được “phô” cái nghề của mình còn gì sướng bằng...” - ông Bốn Trí – một hai lúa thực thụ đang làm du lịch nơi đây, rung rung chòm râu, cười mãn nguyện...

Tuy mới xong giai đoạn 1 nhưng khu du lịch đã “ngốn” của ông trên 10 tỷ đồng, ông dự định giai đoạn 2 sẽ thực hiện tiếp 50 phòng nghỉ, một ngôi trường làng với những ông đồ, cậu học trò học chữ Hán, chữ nho cũng sẽ được phục dựng. Ngoài ra, sẽ bổ sung thêm một số nghề truyền thống, một số hoạt động văn hoá, đồng quê mà không nơi nào có được...

“Ông gàn dở” - nhiều người gọi ông thế! Bởi, ông bỏ “hàng đống” tiền vào khu làng này và chưa biết khi nào có lãi, trong khi đang ăn ra làm nên tại Tp. Hồ Chí Minh. Hơn nữa, hiện nay, do lượng khách ít, mà “làng” của ông rất “chiều” khách, chỉ 5 - 6 người cũng “mở tour” (cả một bộ sậu phục vụ) khiến mỗi tháng ông bù lỗ 3.000 USD. Nhưng ông không hề nao núng, ông sẵn sàng vượt qua thử thách. “Đơn giản, vì tôi là người Việt Nam. Tôi tôn trọng văn hoá Việt, muốn lưu giữ lại những giá trị của ông cha cho con cháu đời nay”- ông trả lời ngon ơ như thế khi nhiều người thắc mắc.

Ý muốn của ông là sẽ để lại khu du lịch này cho những nhân viên hiện tại đang làm. Khoản lợi nhuận từ đây sẽ xây dựng và “nuôi” một khu dưỡng lão để ông đón ba mẹ của ông và những người dân cơ cực vào dưỡng già, rồi đến ông cũng vào đó nghỉ dưỡng. Quan niệm của ông: “Chết không mang theo gì hết”. Cả đời phấn đấu để lại cho thế hệ mai sau một khu làng quê Việt thế kỷ XIX và khu nghỉ dưỡng cho người già, đã là       quá đủ.

Nguyễn Xuân Hoài