Dự án Trường chất lượng cao Mùa Xuân ở Long Biên, Hà Nội: Luật sư cho rằng văn bản trả lời của Sở TNMT không có căn cứ

Như Báo Gia đình và Xã hội đã thông tin trong bài viết “Hà Nội: Vì sao dự án Trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân ở quận Long Biên lại bị người dân phản đối?”, những năm qua, nhiều người dân ở phường Bồ Đề đã gửi đơn thư lên các cấp chính quyền đề nghị xem xét lại việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng dự án này.

Hà Nội: Vì sao dự án Trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân ở quận Long Biên lại bị người dân phản đối?

Sau 7 năm được phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư, Dự án trường THPT Mùa Xuân mới dựng được tấm bảng như thế này.

Theo Quyết định số 1114/QĐ-UBND ngày 17/4/2012, Chủ tịch UBND quận Long Biên đã ban Quyết định về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án: Xây dựng trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân tại ô đất có kí hiệu C2-2/THPT1 thuộc phường Bồ Đề, quận Long Biên. Mục tiêu của dự án là xây dựng trường THPT chất lượng cao, phục vụ sự nghiệp giáo dục của địa phương và khu vực. Tổng mức đầu tư dự án là 235.303 triệu đồng, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần tập đoàn SSG.

Tuy nhiên, từ thời điểm được phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư, đến nay đã hơn 7 năm, công tác giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án vẫn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân là do nhiều người dân không đồng tình việc nhà nước thu hồi đất và đền bù với “giá bèo”. Họ cho rằng, đây là một dự án đầu tư với mục đích kinh doanh có lợi nhuận nên chủ đầu tư phải đứng ra thỏa thuận, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Anh Nguyễn Đức Thọ (38 tuổi, nhà ở số 349 đường Lâm Du, phường Bồ Đề), cho biết, sau khi tìm hiểu pháp luật về lĩnh vực đất đai, anh đã đại diện cho hàng trăm hộ dân gửi đơn lên Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hà Nội đề nghị làm rõ, dự án này thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất hay chủ đầu tư phải đứng ra nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Anh Thọ cho rằng, Dự án xây dựng trường học chất lượng cao Mùa Xuân thực chất là một dự án kinh doanh, nằm trong chuỗi giáo dục của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục SSG (thuộc Tập đoàn SSG) xây dựng tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Anh Nguyễn Đức Thọ (bên phải) cho rằng, Dự án này không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất.

Ngày 30/5/2017, Sở TNMT Hà Nội đã có văn bản số 4159/STNMT-CCQLĐĐ trả lời anh Nguyễn Đức Thọ cũng như các hộ dân ở phường Bồ Đề. Sở TNMT căn cứ vào Khoản 3, Điều 2, Nghị định 17/2006/NĐ-CP ngày 27/1/2006 điều chỉnh, bổ sung Khoản 2, Điều 36, Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 (quy định các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế): “Sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ công cộng bao gồm các công trình giao thông, điện lực, thuỷ lợi, cấp nước, thoát nước, vệ sinh môi trường, thông tin liên lạc, đường ống dẫn xăng dầu, đường ống dẫn khí, giáo dục, đào tạo, văn hoá, khoa học kỹ thuật, y tế, thể dục, thể thao, chợ” và kết luận, dự án này thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai 2003.

Sở TNMT cũng cho biết, dự án này không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo Điều 62, Luật Đất đai 2013. Tuy nhiên, chiếu theo quy định tại Khoản 60, Điều 2, Nghị định 01/2017/NĐ-CP ngày 6/1/2017 của Chính phủ thì “Đối với dự án đầu tư thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật đất đai năm 2003 và các văn bản hướng dẫn thi hành nhưng không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật đất đai năm 2013 mà đã lựa chọn chủ đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư trước ngày 01 tháng 7 năm 2014, phù hợp với kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổng hợp vào danh mục dự án cần thu hồi đất để trình Hội đồng nhân dân thông qua trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất. Trình tự, thủ tục thu hồi đất đối với trường hợp quy định tại khoản này thực hiện theo quy định tại Điều 69 của Luật đất đai 2013”.

Căn cứ vào các Nghị định nêu trên, Sở TNMT Hà Nội kết luận, Dự án Xây dựng trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân tại phường Bồ Đề, quận Long Biên thuộc đối tượng Nhà nước thu hồi đất.

Văn bản 4159 của Sở TNMT TP Hà Nội trả lời anh Nguyễn Đức Thọ.

Ngoài ra, Tổng cục Quản lý đất đai - Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng có văn bản số 521/TCQLĐĐ-CSPC ngày 30/3/2017 gửi Công ty Cổ phần Tập đoàn SSG về việc hướng dẫn áp dụng pháp luật đất đai khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng Trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân.

Văn bản 521 của Tổng cục Quản lý đất đai áp dụng Khoản 60, Điều 2, Nghị định 01/2017/NĐ-CP để trả lời Công ty Cổ phấn Tập đoàn SSG. Căn cứ Nghị định nêu trên, Tổng cục Quản lý đất đai đề nghị Công ty Cổ phần Tập đoàn SSG báo cáo UBND TP Hà Nội chỉ đạo các cơ quan liên quan tổng hợp vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện để triển khai thu hồi đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

Được biết, sau khi nhận được các văn bản nêu trên, anh Nguyễn Đức Thọ cũng như hàng chục hộ dân có đất bị thu hồi tiếp tục gửi kiến nghị đến nhiều cơ quan chức năng đề nghị làm rõ vì có nhiều điểm chưa sáng tỏ.

Trao đổi với chúng tôi, luật sư Nguyễn Thị Loan, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho rằng, đối với dự án này, Sở TNMT TP Hà Nội căn cứ vào quy định tại Điểm e, Khoản 3, Điều 2, Nghị định 17/2006/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 181/2004/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đất đai năm 2003 trong đó có bổ sung trường hợp Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế là không có căn cứ.

Dự án Trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân được xem là "khu đất vàng" ở quận Long Biên hiện nay.

Bởi vì, theo quy định tại Khoản 1, Điều 40, Luật Đất đai năm 2003 về việc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế đã quy định như sau: “Nhà nước thực hiện việc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế trong trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế và các dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ”.

Nếu theo Luật Đất đai năm 2003 quy định như trên thì chỉ những dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ mới thuộc trường hợp sử dụng đất vào mục đích phát triển kinh tế và Nhà nước thu hồi đất theo quy định.

Tiếp đến, tại Điểm e, Khoản 3, Điều 2, Nghị định 17/2006/NĐ-CP cũng đã quy định rõ những dự án về giáo dục có mục đích phục vụ công cộng thì mới thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất vào mục đích phát triển kinh tế.

Điểm d, Khoản 1, Điều 36, Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 cũng đã quy định: Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích lợi ích công cộng chỉ trong trường hợp “sử dụng đất để xây dựng các công trình công cộng không nhằm mục đích kinh doanh”.

Đồng thời, Điểm b, Khoản 2, Điều 36 của Nghị định này cũng đã nêu rất rõ, nếu Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế trong trường hợp “sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, du lịch” thì bắt buộc phải thuộc nhóm A theo quy định của pháp luật.

Mức học phí khủng tại hệ thống trường học do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục SSG (thuộc Tập đoàn SSG) quản lý.

Căn cứ vào phân loại dự án đầu tư theo Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/2/2009 thì Dự án: Xây dựng Trường THPT chất lượng cao Mùa Xuân thuộc nhóm mục II.4 của nhóm B (dự án xây dựng công trình giáo dục có mức đầu tư từ 30 đến 500 tỉ đồng).

Từ các căn cứ nêu trên, chỉ những dự án giáo dục đáp ứng cả hai điều kiện sau đây mới thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất vào mục đích phát triển kinh tế:

1. Dự án giáo dục này phải là dự án lớn theo quy định của Chính phủ (theo quy định tại Khoản 1, Điều 40, Luật đất đai năm 2003);

2. Dự án giáo dục này phải là dự án phục vụ mục đích công cộng.

Theo luật sư Loan, dự án này không đáp ứng được cả hai điều kiện nêu trên nên không thuộc trường hợp nhà nước thu hồi đất vào mục đích phát triển kinh tế theo quy định của Luật Đất đai năm 2003. Do đó, cũng không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2013.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin.

Nhóm PV