Đừng làm kiểu… cấm cho vui

Theo đề xuất của Trung tâm Nghiên cứu khoa học và đào tạo, trước khi cho dừng xe máy ở các quận, Hà Nội sẽ phân vùng hạn chế hoạt động đó là những khu vực có cơ sở hạ tầng phù hợp và đáp ứng được năng lực phục vụ của hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Việc hạn chế và dừng hoạt động xe máy tại khu vực nội thành sẽ giúp giảm tình trạng ùn tắc giao thông, giảm thiệt hại về kinh tế, tiết kiệm thời gian, ô nhiễm môi trường, tai nạn giao thông, nâng cao chất lượng cuộc sống. Việc cấm xe máy vào nội đô không đồng nghĩa với việc hạn chế sở hữu phương tiện.

Người ủng hộ với phương án trên thường đi kèm với điều kiện đồng bộ hạ tầng giao thông. Theo đó, nhà nước nên xã hội hóa xe bus nhỏ, đầu tư các tuyến bus chính. Đồng thời, nhà nước cần có chính sách mua lại xe máy của dân để tránh sự lãng phí nếu xe công cộng phát triển.

Những người không đồng quan điểm thì cho rằng đây là đề án không chấp nhận được. Bởi hiện nay giao thông chưa được đồng bộ, bao giờ chính quyền có quy hoạch đủ chỗ cho xe máy đậu, gửi trước khi vào nội đô thì lệnh cấm sẽ khả thi.

Cả nước hiện có khoảng 45 triệu xe máy và khoảng 4 triệu ô tô. Tuy lượng xe máy gấp hơn 10 lần ô tô nhưng một chiếc xe máy chỉ chiếm dụng mặt đường bằng 1/5 - 1/10 so với một ôtô, gây ô nhiễm cũng khoảng tỉ lệ này. Hay có ý kiến lại bày tỏ rằng, đây có phải chính sách phân biệt đối xử giữa người giàu và người nghèo? Cấm xe máy vào nội đô, sao không cấm ô tô vào nội thành, trong khi đường nội đô vốn nhỏ hẹp thích hợp với loại hình xe nhỏ như xe máy?

Quy hoạch đô thị Việt Nam hiện tại không phù hợp với vận tải công cộng. Việc cấm xe, hạn chế xe máy là không khả thi. Để tránh, hạn chế ùn tắc giao thông, Hà Nội, TPHCM nên cấm dự án nhà ở, chung cư cao tầng khu vực nội đô. Thực hiện chính sách di dân, bệnh viện, trường học… đến vùng ngoại thành.

Trước đây, tại TPHCM từng có ý kiến cấm xe máy vào khu vực trung tâm theo lộ trình đã vấp phải sự phản ứng mạnh từ dư luận. Bởi hạ tầng giao thông còn nhiều bất cập chưa đồng bộ, phần lớn người dân vẫn sử dụng phương tiện nhanh, tiện lợi là xe máy trong khi thực tế chưa có phương tiện thay thế phù hợp.

Xe máy là phương tiện, "cần câu cơm" của phần lớn người dân Việt Nam, cấm xe máy sẽ vô tình làm hạn chế sự phát triển kinh tế của đại bộ phận người dân. Chính sách phải đi đôi với giải pháp phù hợp.

Tốt nhất là trong lúc hạ tầng giao thông đang yếu kém, hạ tầng giao thông ở các thành phố lớn đa phần nhỏ hẹp, phương tiện công cộng chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân thì đừng bàn đến chuyện vô lý cấm xe máy. Một chính sách ảnh hưởng đến cuộc sống của đại bộ phận người dân thì không thể mang ra bàn cho vui, trong khi thực tế nó chưa thể khả thi.

Mai Hạnh