Em bé nhỏ tuổi nhất Việt Nam vượt hơn 1.600km ra Hà Nội để được sống

Chỉ trong hai ngày 24 - 26/2, Bệnh viện Nhi Trung ương đã thực hiện thành công hai ca ghép gan cho hai bệnh nhi nhỏ tuổi. Cả hai bệnh nhân đều có bệnh gan giai đoạn cuối do các biến chứng nặng của bệnh teo đường mật bẩm sinh có nguy cơ tử vong.

Bệnh nhân ghép ngày 24/2 là bé gái T.H.A (20 tháng tuổi, 9,5kg, ở Phú Thọ), bé đã điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ khi mới hơn 1 tuổi. Bệnh nhân ghép ngày 26/2 là bé trai T.G.B (9 tháng, 7,5kg, ở Quảng Ngãi), điều trị từ rất lâu tại Bệnh viện Nhi đồng 2 TP HCM.

2 ca ghép gan cho hai em bé kéo dài 9-10 tiếng mỗi ca.

Cả hai bệnh nhân đều mắc bệnh teo đường mật bẩm sinh. Đây là dị tật bẩm sinh nặng của hệ thống đường mật, gây tổn thương đường mật trong và ngoài gan, khiến sự dẫn mật bị ứ trệ và gây hậu quả xơ gan mật và các biến chứng nặng nề. Bệnh nhi có thể tử vong do xuất huyết tiêu hóa nặng hoặc hôn mê gan.

TS.BS Nguyễn Phạm Anh Hoa, Trưởng khoa Gan Mật, cho biết cả hai bệnh nhân đều có tình trạng xơ gan nặng mất bù và có nhiều các biến chứng nặng đe dọa tử vong như: xuất huyết tiêu hóa do tăng áp lực tĩnh mạch cửa, nhiễm trùng đường mật tái diễn, suy chức năng gan…

Ghép gan là biện pháp duy nhất có thể cứu sống bệnh nhân. Tuy nhiên, quyết định này rất khó khăn. Bệnh nhân đang trong tình trạng nặng, một trong hai bệnh nhân là trẻ rất nhỏ (bé G.B chỉ mới 9 tháng tuổi).

Cả hai em bé này đều nhận gan từ bố mẹ đẻ. Ca bệnh 9 tháng tuổi là em bé nhỏ tuổi nhất Việt Nam được ghép gan.

Sau cuộc hội chẩn liên khoa, các bác sĩ quyết định ghép gan cho hai bệnh nhi. Cả hai trường hợp này được nhận gan từ bố mẹ đẻ của mình, trong đó bé gái 20 tháng tuổi nhận gan từ mẹ 29 tuổi, bé trai 9 tháng tuổi nhận gan từ bố 29 tuổi.

Hai ca ghép gan được tiến hành bởi các sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương với sự giúp đỡ của Giáo sự Chin-su Liu cùng các cộng sự đến từ bệnh viện Veterans General – Đài Loan.

TS.BS Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, khó khăn nhất với trường hợp bé gái 20 tháng nằm ở bất thường giải phẫu gan của người mẹ cần các kỹ thuật tạo hình mạch máu.

Với bé gái 9 tháng tuổi, sự khó khăn còn lớn hơn do mức độ xơ gan nặng, một tĩnh mạch cấp máu quan trọng cho gan bị xơ hẹp. Trong mổ các bác sĩ đã phải thực hiện rất nhiều thủ thuật để tăng cường lượng máu cho tĩnh mạch này. Trong khi đó, bên phía người cho cũng có bất thường hệ thống động mạch cung cấp cho mảnh gan ghép.

"Chúng tôi phải vô cùng cẩn thận khi lấy mảnh gan ghép ra nhưng vẫn phải đảm bảo an toàn tuyệt đối không gây tổn thương đến phần gan còn lại", TS.Phạm Duy Hiền nói.

Ở trẻ nhỏ, do động mạch gan rất nhỏ, chỉ 2mm, các bác sĩ phải sử dụng kính hiển vi phẫu thuật để nối hai đầu động mạch.

Ca mổ đầu tiên diễn ra trong 9 giờ và ca thứ hai kéo dài hơn, khoảng 10 giờ đồng hồ. Tình trạng sau mổ tạm thời ổn định, bệnh nhân đã được chăm sóc tích cực sau phẫu thuật và hiện được theo dõi, điều trị và chăm sóc tại khoa Gan Mật (thuộc Trung tâm Tiêu hóa, Gan Mật và Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Trung ương).

Từ ca ghép đầu tiên năm 2005, Bệnh viện Nhi Trung ương đã ghép gan thành công cho 18 trường hợp, đa số là các trẻ nhỏ dưới 10kg. Được biết, kinh phí ghép gan ở Bệnh viện Nhi Trung ương được cho là rẻ nhất Việt Nam, thậm chí là rẻ nhất trên toàn thế giới.  

Việc chỉ định ghép gan cho tất cả các bệnh gan giai đoạn cuối trừ những trường hợp chống chỉ định (như HIV, ung thư gan đã di căn, ung thư giai đoạn cuối, nhiễm trùng không kiểm soát được). 

Hiện cả nước chỉ có ba bệnh viện: Nhi đồng 2 TP HCM, Vinmec, Nhi Trung ương đã thực hiện thành công những ca ghép gan trên trẻ em, đặc biệt là các ca ghép khó như ghép gan ở trẻ em nhỏ, trẻ có cân nặng thấp, ghép gan từ người cho không phù hợp nhóm máu… Bệnh viện Nhi Trung ương cũng là nơi có số lượng bệnh nhi được ghép gan nhiều nhất.

Võ Thu