“Gà công nghiệp” thời hiện đại

 

Theo tiêu chuẩn, qui định của Bộ GD&ĐT, lâu nay việc đánh giá xếp loại học sinh cần dựa vào 4 mặt: văn hóa, đạo đức, lao động và văn thể mỹ. Tôi cho đó là những tiêu chuẩn phù hợp, qui định đúng đắn, mang tính toàn diện trong đánh giá, phân loại học sinh. Nhưng nhiều năm gần đây, hầu hết các nhà trường phổ thông chỉ đánh giá học sinh được 3 mặt: văn hóa, đạo đức, văn thể mỹ, còn mặt lao động dường như "cho qua".

 

 

Các trường phổ thông hiện nay hầu như không còn gì cho học sinh lao động bởi từ vệ sinh phòng học, lau chùi bàn ghế, bảng đen... trong nhà trường đều được " dịch vụ hóa".

 

Đầu năm họp phụ huynh, nhà trường đưa ra chủ trương, con em không cần lao động dọn dẹp phòng ốc, trường lớp nữa, phụ huynh phải đóng tiền để thuê người làm. Khi đưa vấn đề ra, nhà trường, thầy cô giáo có nhiều lý do để thuyết phục phụ huynh: "Các em còn nhỏ không cần thiết phải làm những việc thế", "Lao động tốn thời gian, đi thêm buổi, ít nhiều ảnh hưởng đến học hành của các em"... Nghe nhà trường, thầy cô trình bày  phân tích như vậy, phụ huynh thấy cũng có lý, sợ con vất vả, nên đồng ý 100%. Kể từ đấy, học sinh nhiều trường từ thành phố tới tỉnh lẻ, không phải làm gì hết, ngoài học tập, tham gia các hoạt động, phong trào khác. Giáo viên chủ nhiệm chẳng phải soạn giáo án lao động và hướng dẫn học sinh lao động (4 tiết/tuần của giáo viên chủ nhiệm, trong đó có 1 tiết hướng dẫn lao động). Kéo theo đó, Ban lao động nhà trường cũng sướng ru, vì chỉ tồn tại trên danh nghĩa, giấy tờ.

 

Rèn luyện thân thể là hoạt động rất cần thiết cho học sinh các cấp. (Ảnh: Chí Cường)

 

Trước đây, ngoài lao động quét dọn, lau chùi, đào xúc... học sinh còn phải khiêng bàn ghế trong trường. Qua những lần lao động ấy, tình cảm, tình đoàn kết, sự hợp tác của học trò càng thêm gắn bó, hiểu được giá trị lao động. Hiện nay, học sinh THCS, THPT, kể cả những khu vực nông thôn, thành thị không có những chuyến đi lao động tập thể bên ngoài ấy nữa. Phải chăng, thời nay, việc rèn luyện học sinh lao động là không cần thiết? Tôi được biết,  Nhật Bản, một đất nước hiện đại, có nền giáo dục tiên tiến, hiện nay, tất cả học sinh vẫn phải tham gia lao động tại trường như lau chùi bàn ghế, cửa kính, quét dọn lớp học.. Mục đích của họ rất đúng là để các em thấy được giá trị của lao động và có  ý thức  lao động tốt.

 

"Tập thể dục thì ai ngủ cho em!"

 

Trong một phóng sự trên Đài Truyền hình Việt Nam, ghi lại những hình ảnh các học sinh  trường tiểu học ở TP Hồ Chí Minh tham gia chương trình " kỹ năng sống", trong đó có nhiều em to khỏe, mập mạp mà lại chậm chạp, yếu ớt, di chuyển bằng tay được mấy cây trên sàn đã buông xuống, thở hổn hển, mình mẩy toát mồ hôi hột. Sự chậm chạp, ít hoạt động cơ bắp, không chỉ có ở học sinh khu vực thành phố mà còn xuất hiện nhiều ở học sinh các vùng nông thôn. Một bộ phận học sinh ở vùng nông thôn, ngoài thời gian học tập, đi chơi, không phải làm bất cứ công việc gì khác. Bởi vì, bố mẹ không muốn cho con làm, dù là việc nhỏ nhất như quét dọn nhà cửa, để tập trung vào học tập, thi cử.

 

Mặt khác, nông thôn bây giờ, ít dần ruộng đất, nhiều người bỏ  hẳn nông nghiệp, đi làm công việc khác, nên các em thanh thiếu niên ít có cơ hội tham gia lao động sản xuất. Em Nguyễn Văn Hùng, học sinh lớp 9, Trường THCS Nguyễn Chánh (Sơn Tịnh, Quảng Ngãi) bộc bạch:" Nhà em có 2 anh em, bố mẹ em đi buôn bán trong Nam từ năm em lên THCS đến giờ. 2 anh em ở với ông bà nội. Bố mẹ, ông bà chỉ giao nhiệm vụ cho chúng em mỗi một việc học tập thôi, chẳng phải lao động gì. Ngoài học, bọn em hết rủ bạn đi chơi thì đến cửa hàng nét". Hơn nữa, học sinh, thanh thiếu niên ta, từ thành thị tới nông thôn, ít có thói quen tập  thể dục, rèn luyện sức khỏe thường xuyên. Sáng sớm hoặc buổi chiều, đi tập thể dục trên các ngả đường hay công viên, sân bãi, phần đông là người trung niên, người già.

 

Em Trình Phương Mai, học sinh lớp 11, Trường THPT Quốc học (TP Qui Nhơn, Bình Định) cho biết:" Việc tập thể dục là của người già. Tụi em đang tuổi ăn tuổi ngủ mà, ai dậy sớm cho được. Còn nữa, lịch học tại trường, tại nhà thầy cô dày đặc, học tối mày tối mặt, thì lấy đâu thời gian để nghỉ ngơi, đi tập thể dục...". Học sinh, thanh thiếu niên  nước ta bị cận thị, lệch vẹo cột sống... chiếm tỉ lệ khá cao, có lúc, có nơi lên đến 30-40% mà ngành y tế cảnh báo nhiều năm qua, càng cho thấy rõ mặt yếu về công tác bảo vệ sức khỏe cho đối tượng tương lai của đất nước.

 

Cái quan trọng là ngay ở ghế nhà trường cần xây dựng, hình thành cho học sinh ý thức siêng năng lao động và thường xuyên tập thể dục. Trước tiên, là nhà trường và phụ huynh cần "tạo việc" để các em biết lao động, yêu lao động. Tích cực tuyên truyền, giáo dục học sinh thấm thía cái nhận thức " sức khỏe là vàng", " có sức khỏe có tất cả" và từ đấy biến thành hành động, thói quen thường xuyên dành thời gian tập luyện thể dục, thể thao nâng cao thể lực, thể chất.

 

> Phụ huynh nói về quy định mới đánh giá học sinh tiểu học: Áp lực quá lớn cho các cháu > Phụ huynh lo ngại vì quy định mới đánh giá xếp loại HS tiểu học