Gia đình - Chỗ dựa của người cao tuổi

Ngày 15/11, Viện Chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế) phối hợp với Viện lão khoa quốc gia tổ chức “Hội thảo quốc gia về người cao tuổi (NCT) – chăm sóc sức khoẻ (CSSK) và bệnh thoái hoá thần kinh”. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên chủ trì hội nghị với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành về thần kinh học của Việt Nam và các nước Thụy Điển, Singapore, Malaysia...

Thiếu kiến thức chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi

Kết quả từ một nghiên cứu định tính về tình hình sức khoẻ NCT và những yếu tố ảnh hưởng đến sức khoẻ NCT cho thấy, gia đình là một trong những yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ cũng như việc CSSK cho NCT. Theo nhận định chung, nhìn chung NCT được chăm sóc tốt hơn so với trước đây do điều kiện kinh tế được cải thiện hơn, các hình thức chăm sóc toàn diện hơn, NCT được chăm sóc cả về vật chất và tinh thần.

Hiện nay, khi ốm đau, NCT vẫn chủ yếu dựa vào con cháu giúp đỡ, chiếm 62,5%. Tỉ lệ các cụ phải tự phục vụ chiếm 23,2%. Để việc CSSK cho NCT được toàn diện, việc nắm rõ kiến thức về phòng chống một số bệnh thường gặp ở NCT là rất cần thiết. Tuy nhiên, kết quả điều tra từ một nghiên cứu của Viện Chiến lược và chính sách y tế cho thấy, cả NCT và con cái trong gia đình đều không có các kiến thức cơ bản trong phòng một số bệnh thường gặp, trong đó có bệnh tăng huyết áp và đau khớp.

Kết quả điều tra của Uỷ ban DSGĐTE  cho thấy, chỉ có 33,7% NCT nhận được sự giúp đỡ thường xuyên và 35,8% NCT không nhận được sự giúp đỡ từ xã hội. Điều này cho thấy các tổ chức xã hội, các cơ quan đoàn thể chưa thực sự vào cuộc. Hình thức giúp đỡ NCT như hiện nay từ phía cộng đồng chủ yếu mới là hình thức thăm hỏi động viên (chiếm 75%), chỉ 2,8% NCT trong diện điều tra được khám sức khoẻ định kỳ.

Bệnh người cao tuổi đang tăng

Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên đánh giá, chăm sóc sức khoẻ NCT đang gặp nhiều thách thức. Gánh nặng bệnh tật của NCT đối với hệ thống y tế đang tăng dần, trong khi ngành lão khoa của nước ta vẫn còn non trẻ. Số cán bộ có kiến thức chuyên môn sâu về lão khoa còn ít. Hầu hết các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh chưa thành lập được khoa Lão khoa. Các trung tâm điều dưỡng, phục hồi chức năng cho NCT không nhiều, chưa đáp ứng được nhu cầu của NCT. Mặt khác, mối gắn kết chỉ đạo và hỗ trợ chuyên môn của ngành lão khoa từ Trung ương tới địa phương còn chưa chặt chẽ.

Hiện tại, nhiều địa phương đã xây dựng một số mô hình chăm sóc NCT dưới các hình thức như trung tâm nuôi dưỡng người già, mô hình CSSK miễn phí cho NCT, nhà dưỡng lão... Tuy nhiên, những mô hình này đều mang tính đặc thù và mới chỉ phục vụ một số nhóm đối tượng NCT nhất định như NCT không nơi nương tựa, NCT nghèo hoặc nhóm NCT có điều kiện kinh tế. Chính vì vậy, để mọi NCT đều có thể được tiếp cận và hưởng lợi từ các hoạt động CSSK, cần thiết phải xây dựng một mô hình CSSK cho NCT dựa vào cộng đồng.

Chung Nhi