Già hóa dân số và những thách thức (3): Nhọc nhằn "trái chín" vùng quê

90 tuổi đời vẫn làm trụ cột kinh tế

Cái nắng chói chang, oi bức đầu hè ôm trọn gian nhà 9m2 bé tẹo của cụ Vũ Văn Ngãi ở thôn Khuốc Tây, xã Phong Châu (huyện Đông Hưng, Thái Bình). Đang dở tay nong lại chiếc rổ tre, thấy người lạ, cụ vội quơ tay dọn lối cho khách vào. Gian nhà kê vừa vặn 2 cái giường đơn, chừa đủ lối đi để ngày ngày cụ Ngãi ngồi đan rổ kiếm sống.

Người già thường có tâm lý lấy việc phụ giúp con cháu làm vui (ảnh chỉ mang tính minh họa). Ảnh: Dương Ngọc

Bảy mươi tuổi, bà Đặng Thị Min - xóm 1, xã Đông Hợp (Đông Hưng, Thái Bình) cũng phải gánh vác gia đình như cụ Ngãi. Nhà bà Min rất nghèo, nỗi đau mất chồng năm 2009 vì ung thư chưa nguôi thì năm sau, con trai cả của bà cũng theo bố ra đi cùng căn bệnh hiểm ác. Hai người con gái lấy chồng xa, nghèo khó không mấy khi về thăm bà. Niềm an ủi duy nhất của bà là cậu con út gần 40 tuổi ngẩn ngơ, suốt ngày lang thang quanh làng, chiều tối bà lại phải mò mẫm tìm về.

Sống khỏe, sống có ích

Theo ông Phạm Văn Cống - Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Phong Châu (Đông Hưng, Thái Bình) hiện có khoảng 20% số các cụ từ 80 tuổi trở lên vẫn phải trực tiếp lao động hoặc là trụ cột kinh tế chính trong gia đình như cụ Ngãi. Số người từ 60 tuổi trở lên phải lao động chiếm đến gần 50% số người già trong xã. "Điều đáng mừng là không có tình trạng con cái ngược đãi ông bà" - ông Bùi Thanh Vân, Chủ tịch UBND xã khẳng định.

Mong ước của người già áo vải

Hiện nay, số NCT ở nông thôn có cuộc sống khó khăn khá đông. Một phần rất nhỏ NCT ở nông thôn sống bằng trợ cấp lương hưu, còn lại hầu hết sống dựa vào đồng ruộng...

Với tốc độ già hóa hiện nay của dân số, Thái Bình, Nghệ An, Quảng Bình và nhiều tỉnh, thành khác trên cả nước cũng đang đối mặt với những khó khăn để thích ứng với xã hội già hóa. Bên cạnh đó, các chính sách, chế độ trợ cấp cho NCT còn nhiều khó khăn. Theo bà Vũ Phương Hạnh - Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thái Bình, tỉnh có gần 44% người cao tuổi còn tham gia lao động sản xuất. Năm 2011, Thái Bình được Trung ương hỗ trợ triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe NCT tại cộng đồng ở 6 xã. Hiện tại, bằng nguồn kinh phí địa phương, ngành Dân số đang tiến hành điều tra, khảo sát ở 286 xã trên toàn tỉnh để nắm số liệu mới nhất làm cơ sở lựa chọn xã triển khai mô hình. Theo kế hoạch, năm 2011, Thái Bình sẽ mở rộng thêm 3 xã bằng nguồn kinh phí địa phương.

Cụ Vũ Văn Ngãi (Đông Hưng, Thái Bình): "Giờ tôi đang khỏe thì tôi cứ làm hết! Chỉ cầu mong được sức khỏe, các cháu ăn học tử tế thành người. Thế là đủ!". Bà Đặng Thị Min (Đông Hưng, Thái Bình): "Tôi rất mong có thêm chế độ nào đó cho người nghèo nuôi con tàn tật, thì đỡ cực đi phần nào".   Bà Phan Thị Mỹ (Hưng Nguyên, Nghệ An): "Người già ở quê thì vất vả không ít. Hết chăm con cháu, lại phụ việc đồng áng...".   Cụ Trần Văn Tư (Nam Đàn, Nghệ An): "Bà chăm ông, ông cậy bà không làm phiền con cái là thoải mái nhất thôi". Ông Nguyễn Trọng Lượng (Lệ Thủy, Quảng Bình): "Chúng tôi vẫn giúp ích được cho con cháu bằng chính kinh nghiệm sống của chính mình".