Hà Nội
23°C / 22-25°C

Già hóa dân số và những thách thức (3): Nhọc nhằn "trái chín" vùng quê

Thứ hai, 09:35 23/05/2011 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Có những cụ ông đã gần 100 tuổi vẫn ngày ngày kiếm sống, chăm sóc vợ già đau yếu.

 
"Mẹ già như trái chín cây", người cao tuổi (NCT) được ví như trái chín cây, như ngọn đèn trước gió mong cậy nhờ con cái. Nhưng có những cụ ông đã gần 100 tuổi vẫn ngày ngày kiếm sống, chăm sóc vợ già đau yếu. Có những cụ bà "thất thập cổ lai hy" kiếm từng hạt gạo nuôi con ngẩn ngơ; chăm cháu khi con cái làm ăn xa... Tuổi cao, sức yếu, người già ở các vùng quê lại càng khó khăn hơn.

90 tuổi đời vẫn làm trụ cột kinh tế

Cái nắng chói chang, oi bức đầu hè ôm trọn gian nhà 9m2 bé tẹo của cụ Vũ Văn Ngãi ở thôn Khuốc Tây, xã Phong Châu (huyện Đông Hưng, Thái Bình). Đang dở tay nong lại chiếc rổ tre, thấy người lạ, cụ vội quơ tay dọn lối cho khách vào. Gian nhà kê vừa vặn 2 cái giường đơn, chừa đủ lối đi để ngày ngày cụ Ngãi ngồi đan rổ kiếm sống.

Năm nay gần 90 tuổi, cụ Ngãi phải chăm sóc người vợ 84 tuổi nằm liệt giường. "Gần ba chục năm trước, bà ấy hỏng dần hai mắt. Cách đây mấy năm bị ngã, bà không thể đi lại được nữa. Giờ bà ấy đã lẫn, chẳng nhận ra ai ngoài tôi!" - cụ Ngãi tâm sự. Bốn đứa con của cụ không có nghề nghiệp ổn định, thu nhập không đủ ăn. Theo bà con chòm xóm: Người đàn ông nhỏ thó gần 90 tuổi đời này vừa chăm vợ, vừa đan rổ lại đảm đương thêm 6 sào ruộng, tích cóp tiền hỗ trợ các con nuôi cháu học hành.
 

Người già thường có tâm lý lấy việc phụ giúp con cháu làm vui (ảnh chỉ mang tính minh họa). Ảnh: Dương Ngọc

Bảy mươi tuổi, bà Đặng Thị Min - xóm 1, xã Đông Hợp (Đông Hưng, Thái Bình) cũng phải gánh vác gia đình như cụ Ngãi. Nhà bà Min rất nghèo, nỗi đau mất chồng năm 2009 vì ung thư chưa nguôi thì năm sau, con trai cả của bà cũng theo bố ra đi cùng căn bệnh hiểm ác. Hai người con gái lấy chồng xa, nghèo khó không mấy khi về thăm bà. Niềm an ủi duy nhất của bà là cậu con út gần 40 tuổi ngẩn ngơ, suốt ngày lang thang quanh làng, chiều tối bà lại phải mò mẫm tìm về.

Nỗi vất vả của những người già như cụ Ngãi, bà Min là khó khăn chung của những NCT ở vùng quê nghèo. Nhiều người tuổi cao vẫn là lao động chính, cày sâu cuốc bẫm kiêm luôn cả chăm sóc cháu khi con cái đi làm ăn xa. Vợ chồng bà Phan Thị Mỹ ở Hưng Khánh, Hưng Nguyên (Nghệ An) hơn 70 tuổi, cũng như nhiều người già nơi đây vừa lo việc nhà, việc đồng áng vừa chăm sóc những đứa cháu nội, cháu ngoại khi con cái vào Nam kiếm sống.
 
Các cụ cũng vừa phải tự chăm sóc mình nên gánh nặng càng thêm chồng chất trên vai già. Bà Đinh Thị Tùng ở Hóa Hợp, Minh Hóa (Quảng Bình), gần 70 tuổi vẫn cặm cụi đi rừng nuôi đứa con út đang bị tàn tật. Nhiều lúc đói kém cũng phải giấu nước mắt vào trong để gắng gượng nuôi con. "Ở vùng quê xa xôi hẻo lánh này con cái nó kiếm đủ ăn là mừng vậy nhưng những đứa con tôi còn quá nghèo. Con đông nên chẳng thể giúp đỡ gì được" - bà Tùng nghẹn ngào.

Sống khỏe, sống có ích

Theo ông Phạm Văn Cống - Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Phong Châu (Đông Hưng, Thái Bình) hiện có khoảng 20% số các cụ từ 80 tuổi trở lên vẫn phải trực tiếp lao động hoặc là trụ cột kinh tế chính trong gia đình như cụ Ngãi. Số người từ 60 tuổi trở lên phải lao động chiếm đến gần 50% số người già trong xã. "Điều đáng mừng là không có tình trạng con cái ngược đãi ông bà" - ông Bùi Thanh Vân, Chủ tịch UBND xã khẳng định.

Cũng ở Đông Hưng, có những NCT tàn tật, tuổi cao nhưng vẫn lao động có ích. ông Phạm Văn Thăng (75 tuổi) xã Mê Linh là một người tiêu biểu cho tinh thần "tàn nhưng không phế". Trời lấy đi của ông đôi chân khỏe mạnh từ bé, nhưng ông lại có đôi bàn tay khéo léo. Thêu thùa, làm dũa cưa, từ mấy chục năm nay, ông chuyển nghề sang làm mây tre đan.
 
Nhờ vào đôi bàn tay, ông Thăng nuôi được mẹ già hơn 100 tuổi, nuôi vợ, nuôi thân, thỉnh thoảng dành dụm cho con, cho cháu. Cùng xã ông, số NCT trực tiếp tham gia lao động khoảng 30%, trong đó, có 36 người tàn tật, khó khăn, cô đơn. Ngoài ông Thăng, phải kể đến ông Nguyễn Văn Thắng (thôn Hậu) mấy năm nay làm dịch vụ thương mại thu lãi hàng năm đạt hơn 100 triệu; ông Nguyễn Hữu Vinh (thôn An Vĩnh) mở cơ sở cán thép sản xuất bẫy chuột, thu mỗi năm 50- 60 triệu đồng...
 
Ở một vùng quê khác, ông Nguyễn Trọng Lượng, 66 tuổi trú tại xã Lộc Thủy, Lệ Thủy (Quảng Bình) với đồng lương hưu và thả cá, cuộc sống tuổi già đỡ vất vả. Con cái tự lập, không phải cậy nhờ cha mẹ, vợ chồng ông dành thời gian tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội  ở địa phương mình. Còn ông Trần Văn Tư, xóm 1, xã Kim Liên, Nam Đàn (Nghệ An) tự hào vì vợ chồng ông hơn 70 tuổi nhưng vẫn làm vườn trồng rau, làm thêm 4 sào ruộng. Nhấp ngụm chè xanh, ông Tư nói: "Vợ chồng sống cảnh thôn quê dân dã quen rồi, không phải phiền đứa nào cả. Bà chăm ông, ông cậy bà là vẫn nhất thôi".

Mong ước của người già áo vải

Hiện nay, số NCT ở nông thôn có cuộc sống khó khăn khá đông. Một phần rất nhỏ NCT ở nông thôn sống bằng trợ cấp lương hưu, còn lại hầu hết sống dựa vào đồng ruộng...

Chính vì vậy, dù các con đã trưởng thành, nhiều người hơn 70 tuổi hàng ngày vẫn kiếm kế mưu sinh. Cụ thì vừa bán hàng vừa chăm cháu giúp con, cụ thì vẫn gồng gánh hàng ngày ra chợ quê, cụ thì ra đồng cấy gặt, lên núi hái củi... Theo ông Phạm Văn Cống - Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Phong Châu, Luật Người cao tuổi có hiệu lực từ đầu năm 2011 là điều rất đáng mừng. Ông Cống mong làm sao để Luật thực sự đi vào cuộc sống của NCT, giúp NCT đỡ vất vả hơn. Ông Cống cũng chia sẻ về kinh phí hoạt động Hội Người cao tuổi.
 
Với số tiền được hỗ trợ quá ít ỏi, nếu muốn tổ chức các buổi sinh hoạt tập thể, theo ông Cống, cũng rất khó khăn và hạn chế. Chia sẻ những mong mỏi của người già, đại diện cho những người cao tuổi ở Đông Hưng cho hay, điều người già mong muốn nhất là có sức khỏe, càng già càng cần sức khỏe. Thêm nữa, dù các con đã lớn, nhưng lúc nào người già cũng lo lắng cho con cái, trong quan hệ ứng xử với gia đình, đồng thời cũng quan tâm đến tình hình xã hội tác động đến bản thân.

Với tốc độ già hóa hiện nay của dân số, Thái Bình, Nghệ An, Quảng Bình và nhiều tỉnh, thành khác trên cả nước cũng đang đối mặt với những khó khăn để thích ứng với xã hội già hóa. Bên cạnh đó, các chính sách, chế độ trợ cấp cho NCT còn nhiều khó khăn. Theo bà Vũ Phương Hạnh - Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thái Bình, tỉnh có gần 44% người cao tuổi còn tham gia lao động sản xuất. Năm 2011, Thái Bình được Trung ương hỗ trợ triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe NCT tại cộng đồng ở 6 xã. Hiện tại, bằng nguồn kinh phí địa phương, ngành Dân số đang tiến hành điều tra, khảo sát ở 286 xã trên toàn tỉnh để nắm số liệu mới nhất làm cơ sở lựa chọn xã triển khai mô hình. Theo kế hoạch, năm 2011, Thái Bình sẽ mở rộng thêm 3 xã bằng nguồn kinh phí địa phương.

Ông Trần Hữu Ích, Trưởng ban đại diện NCT tỉnh Nghệ An cho biết, tỉ lệ NCT ở nông thôn chưa được chăm sóc còn lớn. Trên thực tế, vấn đề già hóa dân số vẫn chưa thực sự được quan tâm, đời sống của NCT ở nông thôn vẫn đang hết sức vất vả. Theo ông Ích, các chế độ chính sách bảo đảm cho NCT ở nông thôn được sống khỏe, được chăm sóc chu đáo hiện đang là một bài toán khó, cần có sự vào cuộc của rất nhiều cấp, nhiều ngành và toàn xã hội.
 

Cụ Vũ Văn Ngãi (Đông Hưng, Thái Bình): "Giờ tôi đang khỏe thì tôi cứ làm hết! Chỉ cầu mong được sức khỏe, các cháu ăn học tử tế thành người. Thế là đủ!".

Bà Đặng Thị Min (Đông Hưng, Thái Bình): "Tôi rất mong có thêm chế độ nào đó cho người nghèo nuôi con tàn tật, thì đỡ cực đi phần nào".
 
Bà Phan Thị Mỹ (Hưng Nguyên, Nghệ An): "Người già ở quê thì vất vả không ít. Hết chăm con cháu, lại phụ việc đồng áng...".
 
Cụ Trần Văn Tư (Nam Đàn, Nghệ An): "Bà chăm ông, ông cậy bà không làm phiền con cái là thoải mái nhất thôi".

Ông Nguyễn Trọng Lượng (Lệ Thủy, Quảng Bình): "Chúng tôi vẫn giúp ích được cho con cháu bằng chính kinh nghiệm sống của chính mình".

 
(Còn nữa)
V.Thu - H.Hà - V.Quý
baoin
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Vô sinh thứ phát 14 năm, cặp vợ chồng may mắn đón con sau thời gian chiến đấu nhiều bệnh lý phức tạp

Vô sinh thứ phát 14 năm, cặp vợ chồng may mắn đón con sau thời gian chiến đấu nhiều bệnh lý phức tạp

Dân số và phát triển - 10 giờ trước

GĐXH - Sau 14 năm không thể mang thai, người vợ mắc u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung và ung thư tuyến giáp, người chồng không có tinh trùng do biến chứng quai bị, cặp vợ chồng vẫn đón con nhờ thụ tinh ống nghiệm.

U xơ vú có nên ăn đậu tương lên men? Bác sĩ chỉ rõ: Không phải ai cũng ăn được

U xơ vú có nên ăn đậu tương lên men? Bác sĩ chỉ rõ: Không phải ai cũng ăn được

Dân số và phát triển - 11 giờ trước

GĐXH - Đậu tương lên men được xem là thực phẩm tốt cho sức khỏe, nhưng với người có u xơ vú, việc ăn hay không lại không đơn giản. Theo chuyên gia, điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố cụ thể của từng người.

Sinh con sau 35 tuổi: Bác sĩ chỉ rõ những rủi ro cần biết và độ tuổi 'vàng' để sinh con

Sinh con sau 35 tuổi: Bác sĩ chỉ rõ những rủi ro cần biết và độ tuổi 'vàng' để sinh con

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Không chỉ khó thụ thai, phụ nữ sinh con sau 35 tuổi còn phải đối mặt với nhiều rủi ro trong thai kỳ.

Thai phụ 24 tuổi nguy cơ tiền sản giật dù không triệu chứng, bác sĩ cảnh báo việc nhiều người Việt bỏ qua

Thai phụ 24 tuổi nguy cơ tiền sản giật dù không triệu chứng, bác sĩ cảnh báo việc nhiều người Việt bỏ qua

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Không đau bụng, không ra máu, các chỉ số lâm sàng ổn định nhưng qua sàng lọc chuyên sâu, thai phụ 24 tuổi vẫn được xác định nguy cơ cao tiền sản giật.

Bé 13 tuổi tình cờ phát hiện ung thư tuyến giáp di căn từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Bé 13 tuổi tình cờ phát hiện ung thư tuyến giáp di căn từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Trường hợp bé 13 tuổi phát hiện ung thư tuyến giáp vì đau họng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về ung thư tuyến giáp ở trẻ em thừa cân, béo phì.

Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt

Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Chuyên gia chỉ ra "thời điểm vàng" sinh con trước tuổi 35. Việc lựa chọn thời điểm sinh có liên quan trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số và tương lai của thế hệ sau.

Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số

Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Nhằm nâng cao nhận thức và thống nhất triển khai Luật Dân số trong tình hình mới, Chi cục Dân số tỉnh Quảng Ninh tổ chức hội nghị quán triệt và cung cấp thông tin dân số – phát triển năm 2026.

Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?

Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Trường hợp sản phụ sinh con ở tuổi 60 đã gióng lên cảnh báo về những rủi ro khi mang thai ở tuổi lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên sinh con trước 35 tuổi để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải

Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Sản phụ bị vỡ tử cung trong đêm có tiền sử sản phụ khoa phức tạp, nhưng trong thai kỳ hiện tại đã không khám thai định kỳ theo khuyến cáo.

5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh

5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Cơn bốc hỏa là 'nỗi ám ảnh' của phụ nữ mãn kinh, gây bào mòn sức khỏe và tâm lý. Việc thấu hiểu cơ chế cùng các liệu pháp từ lối sống đến y khoa sẽ giúp phụ nữ tìm lại sự cân bằng, tự tin bước qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng hơn.

Top