Giải mã những cơn đau như bể bụng

Thứ tư, 16:27 07/04/2010 | Sống khỏe

Nếu bạn bất chợt cảm thấy đau nhiều ở bụng và cơn đau tăng dần đến mức gập người quằn quại, sờ vào vùng bụng dưới thấy như có một khối u căng, đập mạnh theo nhịp mạch… thì hãy coi chừng, nhiều khả năng bạn đang bị phình động mạch chủ bụng.

Nếu không kịp thời điều trị, động mạch sẽ vỡ toang và nguy cơ tử vong là khó tránh khỏi.

Theo hiệp hội phẫu thuật mạch máu quốc gia Mỹ, động mạch được gọi là phình khi đường kính động mạch đo được qua chụp động mạch cắt lớp bằng điện toán lớn hơn đoạn động mạch bình thường chỗ bên trên 1,5 lần. Ở Việt Nam, đường kính trung bình của động mạch chủ bụng là 1,9cm ở phụ nữ và 2,2cm ở đàn ông. Động mạch chủ được gọi là phình khi đường kính trên 3cm, tới 4cm là phình rõ và trên 5cm là phình lớn, có chỉ định mổ nếu không sẽ bị vỡ đột ngột và tử vong.

Đa phần người bệnh là nam giới

Một nghiên cứu của Mỹ cho thấy, ở độ tuổi từ 60 trở lên có ít nhất 5% số người bị phình động mạch chủ bụng và bệnh này đứng thứ mười về các nguyên nhân gây tử vong ở nam giới trên 55 tuổi. Tần suất mắc bệnh ở nam giới cũng cao hơn gấp bốn lần nữ giới. Tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi thọ, càng lớn tuổi nguy cơ phình động mạch chủ bụng càng cao. Những nghiên cứu mới nhất trong thời gian gần đây còn cho thấy số người bị phình động mạch chủ bụng ở nhóm hút thuốc lá cao gấp tám lần so với nhóm không hút thuốc.

Trong số các ca phình động mạch chủ bụng, có đến 40% bị cao huyết áp và nguyên nhân do xơ vữa động mạch chiếm 95%. Một số trường hợp khác có nguyên nhân hiếm gặp hơn như nhiễm trùng mạch máu, bóc tách động mạch chủ mạn, bệnh tự miễn Takayasu, giang mai, nấm, chấn thương hoặc bẩm sinh trong hội chứng Marfan...

Thực tế điều trị cho thấy, khoảng 2/3 số người bệnh bị phình động mạch chủ bụng đã nhập viện vì một bệnh lý khác hoặc phát hiện ra bệnh rất tình cờ do đi khám một bệnh hoàn toàn không liên quan gì đến bệnh mạch máu. Khi khám bụng bác sĩ thấy có một khối u, đập theo nhịp tim hoặc trong lúc làm siêu âm bụng, phẫu thuật bụng đã tình cờ phát hiện ra. Những trường hợp này gọi là thể không có triệu chứng của phình động mạch chủ bụng. Chính vì không có hay rất ít có triệu chứng như vậy nên người bệnh rất chủ quan và chưa hiểu hết tác hại của bệnh.

Ảnh minh họa.

Dễ nhầm với đau dạ dày

Triệu chứng thường gặp nhất của phình động mạch chủ bụng là đau bụng. Đau từ thượng vị và đau lan ra sau lưng, đôi khi xuống mông hoặc bẹn làm nhiều người tưởng là đau dạ dày và tự đi mua thuốc về uống, có lúc đỡ lúc không. Nếu đau đột ngột tăng lên hoặc trở nên liên tục thì phải coi chừng khả năng vỡ của túi phình. Ngoài ra cũng cần để ý một số triệu chứng về tình trạng thiếu máu mãn tính của hai chân như đi lặc cách hồi, hoại tử đầu chi, vọp bẻ, tắc động mạch nuôi chi cấp tính…

Và quan trọng nhất là sự xuất hiện của khối u ở bụng, giới hạn nhiều khi cũng không rõ ràng và đập mạnh theo nhịp mạch. Cũng cần chú ý trường hợp bệnh nhân bị hẹp môn vị, dạ dày căng to cũng tạo cho ta cảm giác khối đập theo nhịp mạch. Một số bệnh nhân vào bệnh viện trong tình trạng cấp cứu, mạch tăng nhanh, huyết áp hạ, tay chân lạnh, bụng đau dữ dội…

Một biến chứng thường gặp của phình động mạch chủ bụng chính là kết quả của sự tiến triển tự nhiên của bệnh này: vỡ túi phình. Chỗ vỡ có thể ra sau phúc mạc và tạo thành lỗ dò, biến chứng vỡ của phình động mạch chủ có thể được báo trước bằng cơn đau kịch phát. Ngoài ra phình động mạch chủ bụng còn có thể vỡ vào các cơ quan nội tạng khác nhau như: vỡ vào tá tràng gây nôn ra máu ồ ạt, vỡ vào tĩnh mạch chủ dưới gây dò động tĩnh mạch và người bệnh sẽ tử vong vì suy tim cấp. Một số biến chứng khác ít gặp và không trầm trọng bằng như thiếu máu cấp tính hai chi dưới, hoặc chèn ép vào các cơ quan khác như chèn vào tá tráng gây hẹp môn vị, niệu quản trái… gây cơn đau quặn thận và ứ nước thận trái.

Nhập viện càng sớm, khả năng sống càng cao

Phình động mạch chủ bụng trong mọi trường hợp đều phải mổ để lấy đi toàn bộ túi phình và thay vào đó là một đoạn động mạch nhân tạo. Tuy nhiên khi chỉ định phẫu thuật cũng cần phải cân nhắc đến các yếu tố nguy cơ và các bệnh đi kèm mà người bệnh mắc phải do tuổi tác lớn. Trong trường hợp túi phình bị vỡ, việc chỉ định mổ cấp cứu là bắt buộc. Nếu bị vỡ trong bệnh viện, việc phát hiện sớm có thể giúp cho phẫu thuật viên cứu sống được bệnh nhân.

Chỉ đáng lo ngại là những trường hợp vỡ động mạch chủ bụng tại nhà do phát hiện trễ, thời gian chuyển viện kéo dài nên khi đến phòng phẫu thuật thì tình trạng đã rất nặng, mạch nhanh, huyết áp hạ. Có khi bác sĩ vừa phải bơm máu qua đường động mạch, vừa mổ nhưng cũng chỉ cứu sống được chừng 50% số ca bệnh dạng này.

Có một số trường hợp bị phình động mạch chủ bụng có thể trì hoãn phẫu thuật được với điều kiện phải điều trị nội khoa tích cực và theo dõi sát diễn tiến của túi phình. Đó là những người có túi phình không có triệu chứng cơ năng, kích thước của túi phình đo được trên siêu âm không quá 5cm, người bệnh có một số bệnh đi kèm nặng như thiếu máu cơ tim, tâm phế mạn, ung thư giai đoạn cuối…

Theo SGTT

hoaianh

Chia sẻ facebook

Bình luận (0)

Quan tâm nhất Mới nhất

Xem thêm bình luận

Ý kiến của bạn

Cùng chuyên mục

Khai trương Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình: Đưa kỹ thuật cao đến gần người dân

Y tế - 4 giờ trước

GĐXH - Ngày 9/7, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức khai trương, đi vào hoạt động sau hơn 10 năm khởi công.

Đau đầu, nổi bóng nước tưởng côn trùng cắn, người đàn ông suýt mù mắt vì zona thần kinh

Sống khỏe - 5 giờ trước

GĐXH - Chỉ từ một cơn đau đầu thoáng qua và vài nốt ban đỏ trên da, một người đàn ông 54 tuổi suýt phải đối mặt với nguy cơ mù lòa do biến chứng nặng của zona thần kinh.

Rụng tóc mất kiểm soát ở tuổi 20, cô gái đi khám phát hiện nguyên nhân bất ngờ

Sống khỏe - 8 giờ trước

GĐXH - Rụng tóc kéo dài gần một năm, nghĩ nguyên nhân do căng thẳng công việc. Tuy nhiên, chị Tâm đi khám phát hiện nồng độ hormone androgen của chị tăng gấp 2 lần bình thường, khiến nang tóc teo nhỏ và tóc rụng ngày càng nhiều.

Muốn sống khỏe sau tuổi 65, nên chú ý 5 dấu hiệu này của cơ thể

Sống khỏe - 9 giờ trước

GĐXH - Nhiều người lớn tuổi vẫn thường nghĩ: "Già rồi thì mệt là chuyện bình thường". Chính suy nghĩ ấy khiến không ít người bỏ qua những dấu hiệu quan trọng, để rồi đến khi phát hiện bệnh thì đã ở giai đoạn muộn.

Người phụ nữ 38 tuổi suy tuyến thượng thận cấp, nguyên nhân từ loại thuốc nhiều người dùng mỗi ngày

Sống khỏe - 10 giờ trước

GĐXH - Sau thời gian dùng thuốc xịt mũi, chị Nhiên nhập viện trong tình trạng da nhợt nhạt, thở nhanh, khó thở, đau đầu dữ dội, tiêu chảy nặng, được chẩn đoán bị suy tuyến thượng thận cấp.

Nhổ răng khôn giá bao nhiêu? Cập nhật bảng giá và quy trình nhổ răng khôn không đau tại Nha khoa Nhân Tâm

Sống khỏe - 14 giờ trước

Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm là nỗi ám ảnh của không ít người trưởng thành: đau nhức âm ỉ, sưng lợi, thậm chí ảnh hưởng đến răng số 7 bên cạnh.

Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm Hiệu trưởng và 4 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố các quyết định về công tác cán bộ tại Trường Đại học Y Dược, trong đó GS.TS.TTND Lê Ngọc Thành được ký hợp đồng thực hiện công việc Hiệu trưởng theo quy định mới của Chính phủ. Đây cũng là trường hợp đầu tiên tại một trường đại học công lập áp dụng cơ chế này.

Đau đầu một tuần không khỏi, người phụ nữ 73 tuổi nhập viện phát hiện đột quỵ do vỡ túi phình mạch não

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Đau đầu kéo dài suốt một tuần nhưng nghĩ là bệnh thông thường nên tự uống thuốc, đi khám phát hiện người bệnh bị đột quỵ xuất huyết do vỡ túi phình mạch não.

Mỡ lợn hay dầu ăn tốt hơn? Chuyên gia chỉ ra cách dùng đúng để không gây hại sức khỏe

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Không ít người cho rằng mỡ lợn là "thực phẩm vàng" nên bỏ hẳn dầu ăn, trong khi số khác lại tuyệt đối tránh mỡ động vật vì lo tăng cholesterol. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cả hai quan điểm đều thiếu cân bằng. Điều quan trọng không phải chọn mỡ hay dầu, mà là sử dụng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người.