Mua sai thời điểm: Không giảm
Theo giải trình của NXB GD, mặc dù giá giấy đầu năm 2009 có giảm so với thời điểm cuối năm 2008 nhưng nếu so với thời điểm được Chính phủ cho phép điều chỉnh giá SGK (tháng 4/2008), giá giấy vẫn cao hơn 5- 10%. Do đơn vị này đã đăng ký giá SGK năm 2009 và đã được Bộ Tài chính chấp thuận bằng văn bản. Như vậy, theo quy định, giá SGK năm 2009 vẫn giữ nguyên như năm 2008 khi chưa có văn bản đồng ý giảm giá của Bộ Tài chính.
Bên cạnh đó, NXB GD đã thực hiện các chính sách xã hội như giảm giá SGK cho học sinh nghèo, cấp phát SGK miễn phí cho học sinh là con thương binh, liệt sỹ. Khoảng 75.000 bộ SGK từ lớp 1 - 12 sẽ được cấp phát cho con thương binh, liệt sỹ.
Đối với sách tham khảo, hiện cả nước có trên 30 NXB cùng cạnh tranh làm sách. Trong năm 2008 và đầu năm 2009, NXB GD cũng đã có điều chỉnh giá với loại sách này để bù đắp chi phí kinh doanh. Việc giảm giá SGK đồng loạt sắp tới đây sẽ chỉ được thực hiện trong hai đợt phát hành: Đợt 1 từ ngày 10/5 - 10/6; Đợt hai từ ngày 15/7- 15/8 để phục vụ học sinh trong đợt nghỉ hè và trước khai giảng năm học mới.
Theo đó, NXB GD sẽ phối hợp với các công ty Sách và thiết bị trường học 63 địa phương trên cả nước để tiến hành giảm giá cho học sinh mua sách “trực tiếp tại các cửa hàng của các công ty”: 10% đối với SGK và từ 10 - 15% đối với sách bài tập và sách tham khảo.
Để giám sát việc giảm giá, NXB GD cũng có công văn yêu cầu: Các cửa hàng phải đảm bảo đủ SGK phục vụ học sinh, niêm yết công khai bảng giá và thông báo rộng rãi việc bán SGK giảm giá. NXB GD sẽ tổ chức các đoàn thanh tra việc giảm giá tại các nhà sách thuộc hệ thống công ty Sách - Thiết bị trường học trong hai tháng phát hành này.
 |
|
Để mua được sách giáo khoa giảm giá không phải là dễ. (Ảnh: Chí Cường) |
Thiệt đơn thiệt kép
Như vậy, theo công văn giải trình trên, chỉ những học sinh “mua sách trực tiếp tại các cửa hàng của công ty” (Sách và Thiết bị trường học - PV), trong thời gian hai tháng phát hành trên đây mới được giảm giá đồng loạt. Do không đề cập đến SGK phát hành ở hệ thống cửa hàng khác nên nghiễm nhiên những cửa hàng khác có lý do để từ chối việc giảm giá SGK cho học sinh. Ngay bản thân phụ huynh học sinh cũng khó nắm được đâu là nhà sách thuộc công ty Sách và Thiết bị trường học, đâu là nhà sách của các đơn vị khác để được mua sách giảm giá.
Theo ghi nhận của chúng tôi, để tiện lợi cho học sinh, hiện nhiều trường học đã có thông báo đến tận gia đình về việc đăng ký mua SGK, thiết bị đồ dùng học tập theo hệ thống trường (nếu có nhu cầu). Một phụ huynh học sinh Trường tiểu học dân lập Đoàn Thị Điểm (Hà Nội) cho biết, trường có thông báo mua SGK theo nhu cầu với giá gần 70.000 đồng/bộ SGK lớp 2. Trong đó, nhà trường đã tự lược bớt một số cuốn không cần thiết.
Chị Thuý Hoa (Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cũng cho biết, sáng 22/4, Trường tiểu học Lê Văn Tám, nơi con gái chị đang theo học cũng có thông báo việc mua SGK mới theo hệ thống đăng ký tự nguyện ở trường. Theo đó, một bộ SGK lớp 2 có giá 78.800đ. Chị Hoa băn khoăn, nếu mua theo hệ thống trường, liệu chị có được giảm giá không? Nếu nhà trường không có hợp đồng SGK với hệ thống công ty Sách và Thiết bị trường học, nghĩa là chị mất 10.000 đồng/bộ.
Nguyễn Diệu A (Trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội) cho biết, em vừa mua một bộ SGK lớp 12. Với khoảng hơn 20 cuốn, cả sách tham khảo, Diệu A phải trả gần 300.000đ, không được chiết khấu do mua từ cuối tháng 4. Tính sơ bộ một gia đình có 3 học sinh theo học ở 3 cấp, nếu rơi vào một trong các tình huống không được chiết khấu, số tiền thất thiệt khá lớn.
Theo bà Lê Thị Lai (Cục Quản lý giá- Bộ Tài chính): “SGK không thuộc danh mục nhà nước quản lý giá mà do đơn vị tự định giá. Năm 2009, NXB GD đã đăng ký giá giữ nguyên như năm 2008. Nghĩa là giá SGK năm nay vẫn không thay đổi. Việc NXB GD giảm giá trong hai tháng phát hành mà báo chí nêu, chỉ là khuyến mại trong mùa nhập học và hầu như năm nào NXB GD cũng làm”.
Nếu phụ huynh và học sinh không muốn bị “móc túi”, chỉ còn cách chờ hai đợt phát hành trên đây và đến mua sách trực tiếp tại các cửa hàng sách thuộc hệ thống công ty Sách - Thiết bị trường học để được chiết khấu.
Lương Mỹ