Giảm tử vong nhờ...cô đỡ thôn bản

Người bạn thân thiết với bà con

Đào tạo cô đỡ thôn bản đã góp phần vào việc hoàn thiện mạng lưới chăm sóc SKSS dựa vào cộng đồng. Ảnh: P.V

Góp phần hoàn thiện mạng lưới chăm sóc SKSS

Ở Việt Nam, các khu vực miền núi, vùng dân tộc ít người, tỷ lệ tử vong mẹ thường cao hơn gấp 3-4 lần so với khu vực thành thị, vùng đồng bằng. Ghi nhận vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng cô đỡ thôn bản tại các vùng núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, TS. Lưu Thị Hồng khẳng định: "Cùng với mạng lưới cộng tác viên dân số, y tế cơ sở, cô đỡ thôn bản góp phần vào việc hoàn thiện hơn mạng lưới cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS dựa vào cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số".

Theo số liệu của Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em, năm 2009, trung bình tỉ lệ phụ nữ sinh đẻ do cán bộ được đào tạo hỗ trợ, chăm sóc trên cả nước đạt 94,8%. Tuy nhiên, vẫn còn 5,2% số bà mẹ trong toàn quốc, 20% số bà mẹ ở các tỉnh miền núi Tây Bắc khi đẻ chưa được cán bộ y tế hỗ trợ, chăm sóc. Năm 2010, tỷ số tử vong mẹ là 68,3 bà mẹ tử vong trên 100.000 trẻ còn sống, giảm 0,7 điểm so với năm 2009.

Điều tra mới đây của Bộ Y tế cho thấy, vùng miền núi Tây Bắc là địa bàn có số tử vong mẹ cao nhất -169/100.000. Trong khi đó, theo các nghiên cứu, nếu triển khai tốt các biện pháp, chúng ta có thể tránh được tử vong mẹ lên tới 77,6%. Còn theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, nguy cơ tử vong cao nhất là vào ngày đầu tiên sau khi sinh, vì theo ước tính có khoảng từ 25% - 45% trẻ sơ sinh tử vong trong ngày đầu mới lọt lòng mẹ. Những nguy cơ như nhiễm khuẩn, viêm phổi, uốn ván, tiêu chảy, ngạt thở và đẻ non gây ra tới 86% số trường hợp tử vong ở trẻ sơ sinh.

Tiếp theo dự án quốc tế hiệu quả này, trong năm 2011, trong khuôn khổ Dự án mục tiêu quốc gia về sức khỏe sinh sản, Bộ Y tế đã hỗ trợ cho tỉnh Quảng Ninh đào tạo 15 cô đỡ thôn bản cho các vùng đặc biệt khó khăn. Thông tin từ Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em, hiện nay, Bộ Y tế cũng có kế hoạch đưa chương trình đào tạo cô đỡ thôn bản vào Dự án mục tiêu quốc gia về sức khỏe sinh sản năm 2012.

"Đào tạo cô đỡ thôn bản góp phần vào việc hoàn thiện mạng lưới chăm sóc SKSS dựa vào cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Giảm tử vong mẹ, tử vong sơ sinh, phấn đấu đạt mục tiêu thiên niên kỷ vào năm 2015 là giảm 3/4 tỷ lệ tử vong mẹ (tương đương với tỷ số 57,3 bà mẹ/100.000 trẻ còn sống), tăng tỷ lệ ca đẻ có người đỡ có kỹ năng".   TS. Lưu Thị Hồng (Phó Vụ trưởng Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em, Bộ Y tế)   "Sản phụ ngày trước được đỡ đỡ đẻ theo kinh nghiệm dân gian (gọi là bà đỡ dân gian), nay đã được các cô đỡ thôn bản đỡ theo kiến thức đào tạo. Từ ngày cô đỡ thôn bản đưa "ánh sáng y tế" về với 35 bản làng nghèo, các trường hợp tử vong mẹ, tử vong sơ sinh giảm hẳn".   Bà Vi Thị Hoa (Phó Giám đốc Sở Y tế Điện Biên)

Võ Thu