Giật mình “sân golf”

 

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong khoảng 2 năm từ 2006 - 2008, số lượng dự án sân golf được cấp phép hoặc duyệt chủ trương lên đến 106 dự án, cao gấp 3 lần so với 16 năm trước đây cộng lại. Hiện nay, cả nước có 144 dự án sân golf trên 39 tỉnh, thành phố. Trong đó, có khoảng 21 dự án kinh doanh golf thuần túy, còn 123 dự án khác là kết hợp giữa golf - kinh doanh bất động sản và du lịch. Tổng diện tích đất cho các dự án này lên đến 49.000 ha.

 

Nếu xét về mặt số lượng, con số sân golf ở Việt Nam không phải là lớn so với các nước trong khu vực. Nhưng điều đáng nói là vấn đề quy hoạch. Trước đây sân golf thuộc dự án nhóm A, do Chính phủ quyết định phê duyệt nên việc cấp phép khá chặt chẽ. Tuy nhiên, gần đây khi phân cấp quản lý đưa việc phê duyệt cấp phép về các địa phương thì gần như bị thả nổi.

 

Các đại biểu tham gia hội thảo về sân golf. (Ảnh: TV)

 

Nhiều ý kiến cho rằng, các sân golf hiện nay được cấp phép không phải dựa vào quy hoạch của các nhà quản lý địa phương mà là dựa vào “ý chí” của các doanh nghiệp. PGS.TS Nguyễn Hồng Thục, Viện Nghiên cứu định cư, cho rằng: hiện trạng cấp phép tràn lan 144 dự án sân golf trên cả nước với gần 50.000 ha nhưng phần lớn “án binh bất động” hoặc dang dở là thực tế đáng báo động về sự thiếu hoạch định tổng thể.

 

Theo ông Thục, hệ thống sân golf rất cần thiết được thiết lập một bản đồ quy hoạch chung, có kèm các hướng dẫn, chỉ định về cảnh quan và định hướng phát triển đô thị. Thiếu một bản đồ quy hoạch như thế, không thể đánh giá được sân golf đặt đúng, sai lợi hại thế nào. Ông Thục cho rằng: “Việt Nam hiện nay chưa có quy hoạch sân golf”. Trong khi thiếu hẳn một quy hoạch tổng thể quốc gia và cho từng địa phương thì sân golf lại được cảnh báo là tiềm ẩn nhiều hiểm hoạ khôn lường về môi trường và đặc biệt là kinh tế - xã hội.

 

Mô hình sân golf hiện đại tại Móng Cái, Quảng Ninh. (Ảnh: Internet)

 

 

Vấn đề ô nhiễm môi trường từ các hoạt động của sân golf đang trở thành một nỗi lo thường trực cho chính những người dân nơi có sân golf. Đặc biệt, nỗi lo này lại đến từ cả các nước phát triển, nơi có trình độ khoa học công nghệ cao và có pháp luật bảo vệ môi trường nghiêm ngặt.

 

Do quy mô lớn về diện tích nên tác động đến môi trường tự nhiên và sức khỏe cộng đồng của các dự án khi đi vào đầu tư xây dựng và hoạt động nếu không được tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật bảo vệ môi trường sẽ rất lớn. Hầu hết các thành phần môi trường đều bị tác động trên diện rộng: Môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí.

 

Theo Thạc sỹ Đỗ Thanh Bái, Trung tâm Bảo vệ Môi trường và An toàn hoá chất, các sân golf thường sử dụng 3 loại hoá chất chính bảo vệ thực vật là: Hóa chất trừ cỏ, trừ sâu và trừ nấm. Nhưng điều đáng nói là cường độ sử dụng cho sân golf của các loại hoá chất này cao hơn gấp từ 5,5 - 6,6 lần dùng cho khu vực nông nghiệp cùng diện tích.

 

Theo ông Bái, hóa chất sử dụng cho sân golf, mặc dù đã được lựa chọn với mục tiêu an toàn cho con người và môi trường, nhưng những thử nghiệm trong phòng thí nghiệm dường như chưa đủ để khẳng định tính “an toàn” của nó đối với sức khỏe và môi trường. Nhiều nghiên cứu của các nhà môi trường Mỹ ở Florida cho thấy, một số hợp chất hữu cơ chứa asen dùng cho thuốc diệt cỏ dại và trừ nấm ở khu vực sân golf đã tác động đến chất lượng nước ngầm. Hàm lượng asen trong nhiều mẫu nước ngầm ở khu vực có sân golf cao hơn tiêu chuẩn đến hơn 8 lần.

 

Ông Bái lưu ý: “Riêng đối với asen, các loại hóa chất bảo vệ thực vật chứa asen khi đi vào môi trường sẽ chuyển sang trạng thái độc hơn so với bình thường”. Bên cạnh đó, các chuyên gia còn cảnh báo về nguy cơ làm cạn kiệt nguồn tài nguyên nước và những biến đổi sinh thái không mong muốn trong vùng có sân golf nếu thiếu đi những quy hoạch tổng thể về hạ tầng.

 

 

Các dự án có mục tiêu kinh doanh sân golf thường sử dụng diện tích đất rất lớn, trong đó có thu hồi đất nông nghiệp, lâm nghiệp. Đất sản xuất bị thu hẹp sẽ khiến nhiều người lao động địa phương không có việc làm.

 

Theo Thạc sỹ Đặng Văn Đam, Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam, mặc dù một số dự án có sử dụng một số ít lao động địa phương được tuyển chọn kỹ và trả lương thấp chủ yếu là lao động phổ thông theo thời vụ do trình độ văn hoá hạn chế. Đây là những nguy cơ về lâu dài nhiều lao động địa phương không có việc làm sẽ xuất hiện những tệ nạn xã hội, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội không được đảm bảo. Đây có thể là nguy cơ tiềm ẩn các bất ổn xã hội, nhất là ở các khu vực đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM.

 

Mặt khác, hiện nay nguy cơ ô nhiễm môi trường, sự phát sinh các dịch bệnh do các hoạt động của sân golf gây nên vẫn chưa có những công trình nghiên cứu, đánh giá một cách khoa học. Chưa ai đưa ra được câu trả lời thích đáng và cụ thể, cũng như khả năng ngăn chặn khắc phục các tác động này, cũng là nguyên nhân dẫn đến sự hoang mang trong nhận thức của những người dân địa phương, khu vực có các dự án này. Do vậy tại nhiều địa phương đã nảy sinh mẫu thuẫn giữa cộng đồng dân cư với các dự án sân golf, có sự cản trở triển khai đầu tư dự án hoặc tâm lý tẩy chay các dự án này.

 

Một thực tế nữa là hiện nay Việt Nam mới chỉ có 18 dự án đi vào hoạt động trong số 144 dự án kể trên. Hơn 100 dự án đã được phê duyệt vẫn đang treo trên giấy trong khi đất của người dân thì đã bị thu hồi. Các chuyên gia cũng đặt câu hỏi, với khoảng 10.000 người chơi golf hiện nay ở Việt Nam thì nước ta thực sự có cần đến hàng trăm sân golf như thế(?!).