GĐXH - Từng tạo việc làm và sinh kế cho nhiều hộ dân, nghề tái chế, cô đúc nhôm ở Bình Yên, xã Nam Ninh, tỉnh Ninh Bình đã trở thành một phần đời sống của làng quê qua nhiều năm. Nhưng cùng với sự phát triển của nghề là những áp lực đối với môi trường. Từ thực tế đó, địa phương đang từng bước cải tạo hạ tầng, kiểm soát hoạt động sản xuất và định hướng di dời những cơ sở không bảo đảm yêu cầu môi trường, với mục tiêu để nghề truyền thống có thể tiếp tục tồn tại theo hướng bền vững.
Làng nghề truyền thống là một phần không thể tách rời trong dòng chảy văn hóa dân tộc Việt Nam. Qua bao thế hệ, những đôi bàn tay người thợ không chỉ tạo ra sản phẩm phục vụ đời sống mà còn lưu giữ kỹ nghệ cha truyền con nối, bản sắc văn hóa và ký ức cộng đồng.
Từ Bắc vào Nam, các làng nghề với nhiều ngành nghề như gốm sứ, dệt may, đúc đồng, tái chế nhôm, làm giấy, khảm trai, mộc mỹ nghệ, sơn mài, làm hương... đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Mỗi làng nghề cũng là một "bảo tàng sống", lưu giữ kỹ thuật, công cụ, quy trình sản xuất truyền thống cùng những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Lụa Vạn Phúc, gốm Bát Tràng, tranh Đông Hồ, mây tre đan Phú Vinh, đồ gỗ mỹ nghệ La Xuyên, đúc đồng Tống Xá hay nghề tái chế, cô đúc nhôm Bình Yên đều mang dấu ấn riêng của vùng đất và con người nơi đó.
Thế nhưng, phía sau những giá trị về văn hóa và sinh kế, nhiều làng nghề đang phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn về môi trường. Nước thải, khí thải, bụi, chất thải rắn... trở thành bài toán đặt ra trong quá trình duy trì và phát triển nghề truyền thống.
Một trong những địa phương đang đứng trước bài toán này là thôn Bình Yên, xã Nam Ninh, tỉnh Ninh Bình, nơi nghề tái chế, cô đúc nhôm đã tồn tại nhiều năm.
Thôn Bình Yên có diện tích tự nhiên hơn 70ha, từng được công nhận là làng nghề chuyên sản xuất cơ khí, trong đó có các sản phẩm nhôm gia dụng. Tuy nhiên, đến năm 2025, UBND tỉnh Nam Định cũ đưa làng nghề thôn Bình Yên ra khỏi danh sách các làng nghề trên địa bàn do các ngành nghề sản xuất thuộc danh mục ngành nghề không khuyến khích phát triển, có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường.
Theo người dân địa phương, hoạt động tái chế, cô đúc nhôm suốt nhiều năm không chỉ tác động đến môi trường không khí mà hệ thống kênh, mương trên địa bàn cũng chịu ảnh hưởng.
Trước thực tế này, xã Nam Ninh xác định giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại Bình Yên là nhiệm vụ cần được thực hiện theo lộ trình, gắn với việc bảo đảm sinh kế của người dân.
Theo thông tin từ địa phương, năm 2026, xã Nam Ninh triển khai dự án cải tạo tuyến đường chính quanh thôn Bình Yên; nạo vét, khơi thông hệ thống cống, kênh mương nhằm chống ngập úng, cải thiện khả năng tiêu thoát nước, với tổng mức đầu tư hơn 50 tỷ đồng.
Địa phương cũng rà soát, phân loại các cơ sở, hộ gia đình sản xuất; yêu cầu các hộ ký cam kết thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, từng bước cải tiến công nghệ và thay đổi quy trình sản xuất. Các cơ sở cô đúc được yêu cầu lắp đặt hệ thống xử lý khói bụi; các hộ nhúng, rửa phải loại bỏ hóa chất độc hại, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật thân thiện với môi trường.
Về lâu dài, xã Nam Ninh sẽ phối hợp với nhà đầu tư đẩy nhanh thủ tục thành lập cụm công nghiệp, bố trí quỹ đất phù hợp để di dời các cơ sở, hộ sản xuất gây ô nhiễm. Khi cụm công nghiệp hoàn thành, những cơ sở không bảo đảm yêu cầu về môi trường sẽ phải di dời hoặc dừng hoạt động.
Giữ một làng nghề không chỉ là giữ lấy một nghề truyền thống, mà còn là giữ sinh kế, ký ức cộng đồng và môi trường sống cho chính những người đang tiếp nối nghề. Với Bình Yên, hành trình phía trước là tìm lời giải để nghề truyền thống có thể tiếp tục tồn tại, nhưng theo một cách bền vững hơn.
Dưới đây là những hình ảnh phóng viên ghi nhận tại làng nghề tái chế, cô đúc nhôm Bình Yên, xã Nam Ninh, tỉnh Ninh Bình trong thời gian qua.
Thôn Bình Yên (xã Nam Ninh, tỉnh Ninh Bình) là nơi tập trung hàng loạt cơ sở sản xuất, tái chế và cô đúc nhôm nằm đan xen trong khu dân cư.
Một góc thôn Bình Yên nằm sát kênh mương bị bao phủ bởi màu nước xả thải đổi màu bất thường và bùn tích tụ lâu ngày do hoạt động làng nghề.
Khói thải nghi ngút bốc ra từ ống khói của một xưởng cô đúc nhôm thủ công giữa khu dân cư đông đúc tại thôn Bình Yên.
Khói bụi và mùi đặc trưng bao trùm các ngõ ngách trong các xưởng tái chế nhôm, ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân địa phương suốt nhiều năm qua.
Nguồn nước tại các hệ thống kênh, rạch quanh khu dân cư bị ô nhiễm, chất thải rắn và tàn dư sản xuất đọng lại dọc hai bên bờ.
Các khu xưởng, kho bãi tập kết nguyên liệu và sản phẩm nhôm nằm trải dài dọc tuyến đường giao thông nội thôn.
Các thỏi nhôm nguyên liệu sau khi cô đúc được xếp thành từng chồng lớn bên trong một xưởng sản xuất ở Bình Yên.
Sau thời gian dài chịu tác động bởi ô nhiễm, nhiều hộ dân hiện đã xây dựng bể lắng để xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường.
Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất nhôm cũng đầu tư lắp đặt hệ thống lò cô đúc và lọc hút bụi hiện đại nhằm giảm thiểu tối đa khí thải độc hại ra môi trường.
Để khắc phục tình trạng này, Nghị quyết Đảng ủy xã Nam Ninh giai đoạn 2025 – 2030 đã đề ra lộ trình xử lý triệt để. Ngay trong năm 2026, địa phương triển khai dự án cải tạo tuyến đường chính, nạo vét và khơi thông cống rãnh quanh thôn. Song song đó, chính quyền yêu cầu các hộ sản xuất ký cam kết cải tiến công nghệ, lắp đặt hệ thống lọc bụi và xử lý nước thải. Mục tiêu đến năm 2030 sẽ di dời các cơ sở gây ô nhiễm vào Cụm công nghiệp, quyết tâm giải quyết dứt điểm ô nhiễm từ gốc.
GĐXH - Từ ngày 15/11/2026, quy định mới nhất về cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2 được áp dụng theo Nghị định số 392/2026/NĐ-CP. Dưới đây là thông tin cụ thể.
GĐXH - Công an Hà Nội phát thông báo tìm người bị hại trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản do ổ nhóm đối tượng hoạt động tại Campuchia thực hiện thông qua chương trình “Hẹn hò”, “Kết bạn bốn phương”, “Ghép đôi”...
GĐXH - Phòng CSGT, Công an tỉnh Hưng Yên công bố danh sách 376 lượt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 2 - 8/11/2026.
GĐXH - Từ ngày 1/1/2027, áp dụng quy định về Luật Công chứng liên quan đến bất động sản theo Nghị định số: 413/2026/NĐ-CP. Dưới đây là thông tin cụ thể.
GĐXH - Bị bỏ rơi giữa khu vực đồi cây trong tình trạng sức khỏe suy kiệt, phần dây rốn đã phân hủy và cơ thể bám đầy ký sinh trùng, một bé trai sơ sinh vừa được lực lượng Công an và y tế xã Tằng Loỏng (tỉnh Lào Cai) kịp thời cứu sống.
GĐXH - Được khởi công ngày 28/4/2026 với quy mô 4,86ha, Dự án Nhà máy chế biến và sản xuất dược liệu DONAVI tại xã Thượng Minh, tỉnh Thái Nguyên đang để lại dấu ấn rõ nét trên địa hình khu vực với nhiều diện tích đồi đã được san gạt.
GĐXH - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 hằng năm, người lao động trên cả nước được nghỉ làm hưởng nguyên lương và tham quan 13 địa điểm miễn phí theo quy định.
GĐXH - Phòng CSGT Công an TP Bắc Ninh công bố danh sách 567 lượt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 2 - 8/11/2026.
Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!
Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi 60 giây nữa.