“Giữ”cho bạn gái, nhưng lại “tình một đêm” với người khác

Nhiều thanh niên, vị thành niên cho rằng, họ loay hoay không biết tìm nguồn thông tin chính thống về SKSS/SKTD ở đâu? Ảnh: Chí Cường

“Em chậm 5 ngày rồi, biết làm sao đây”?

Nguyễn Xuân Quý (21 tuổi, quê Nghệ An) là sinh viên năm cuối một trường đại học tại TPHCM. Cậu sinh viên này cho biết đã có người yêu từ 2 năm nay nhưng chưa “vượt rào” do “xác định lâu dài”, muốn giữ cho bạn gái cho đến ngày kết hôn. Trong một lần đi thực tập tại Bình Dương, do bị kích bác, cậu đã thử “tình một đêm” với một cô gái cũng là sinh viên. Kết quả, 3 tuần sau, cậu nhận được tin nhắn: “Em chậm 5 ngày rồi. Thử lên hai vạch, làm sao đây?”.

Nhớ lại “phút sai lầm” đó, Quý tỏ rõ sự hoang mang khi nhắn tin cho một người chị thân thiết: “Em không kịp đi “ủng”. Với cả mang cái đó trong người để ai biết lại bị đánh giá à (!?). Em đã “nhịn” để cho “ra ngoài” cơ mà, sao lại dính được? Em còn không biết có phải con em không? Làm sao để biết được đó là con em ạ?”. Khi người chị hỏi lại: “Không “đi ủng”, không sợ dính bệnh à?”, Quý ngớ người, bảo rằng không nghĩ đến tình huống đó.

Quý cho hay, trong mấy năm học xa nhà, gia đình chỉ quan tâm đến con với các câu hỏi: “Còn đủ tiền ăn không? Khỏe không? Nhớ phải ngoan nhé!”. Em không hi vọng việc chủ động trao đổi các vấn đề tế nhị như thế với bố mẹ. Chúng em mạnh ai người đó tìm hiểu “chuyện ấy” trên mạng, vừa kín đáo, vừa nhiều nguồn. Nhưng em vẫn nghĩ, “xuất binh” ra ngoài là cách tránh thai vừa chuẩn, vừa không mất đồng nào. Giờ “dính” rồi, chỉ còn cách giải quyết thôi. Em không thể làm bố ở tuổi này”, Quý hồn nhiên nói.

Không chủ động tiếp cận thông tin, lại không biết đâu là kênh chính thống, ngại ngùng, sợ bị đánh giá khi “không may” bị phát hiện tìm hiểu về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục… là những rào cản chính khiến vị thành niên, thanh niên hạn chế việc tiếp cận thông tin, dịch vụ về vấn đề này.

Theo BS Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn SKSS/KHHGĐ (Bệnh viện Phụ sản Trung ương), số vị thành niên, thanh niên đến phá thai tại trung tâm khá nhiều. Tỷ lệ phá thai hàng năm của vị thành niên (dưới 18 tuổi) tại bệnh viện khoảng 1-2%. Nếu tính trên 19 tuổi, con số này lên tới 5%. Không ít trong số này phá thai to và trở lại trung tâm nhiều lần.

Giới trẻ sáng tạo cách truyền thông cho chính mình

Theo kết quả cuộc Điều tra Dân số và nhà ở giữa kỳ 1/4/2014, Việt Nam đã bước vào giai đoạn cơ cấu dân số “vàng” với tỷ lệ thanh, thiếu niên cao nhất trong lịch sử. Hiện thanh, thiếu niên trong độ tuổi từ 10-29 chiếm khoảng 30% dân số.

Số người trẻ gia tăng, nhưng các chuẩn mực, giá trị, hành vi tình dục của giới trẻ Việt cũng đã có sự thay đổi nhanh chóng. Giới trẻ Việt Nam ngày càng có thái độ cởi mở hơn với tình dục trước hôn nhân. Tuổi lần đầu quan hệ tình dục ở Việt Nam giảm 1,5 tuổi trong vòng 5 năm. Bên cạnh đó, việc giáo dục tình dục cho thanh niên còn hạn chế.

“Việc cung cấp dịch vụ và thông tin về SKSS/SKTD bao gồm kế hoạch hóa gia đình đã được mở rộng, chất lượng dịch vụ đã được cải thiện trong cả nước. Tuy nhiên, các chương trình truyền thông hầu hết vẫn nhằm mục tiêu vào các cặp vợ chồng, còn các chương trình cụ thể giải quyết nhu cầu ngày càng tăng của thanh niên chưa lập gia đình chưa được thực hiện…”, bà Ritsu Nacken, Quyền Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam đã chia sẻ tại Lễ phát động cuộc thi Đề xuất sáng kiến thúc đẩy việc tiếp cận dịch vụ và thông tin về chăm sóc SKSS/SKTD cho vị thành niên, thanh niên (ngày 13/5). Cuộc thi do Trung tâm Thanh thiếu niên Trung ương (Trung ương Đoàn), UNFPA tổ chức nhằm kêu gọi phát triển những sáng kiến có chất lượng, tính thực tiễn cao trong truyền thông, tiếp cận dịch vụ và thông tin chăm sóc SKSS cho vị thành niên, thanh niên.

“Chúng tôi chưa từng tổ chức cuộc thi như thế này ở Việt Nam. Hiện nay, chúng ta cần có các sáng kiến đột phá để cung cấp thông tin, dịch vụ này cho các bạn trẻ. Chúng tôi nghĩ, các bạn trẻ biết rõ họ có nhu cầu gì. Khi chúng ta khuyến khích, tạo điều kiện, họ sẽ có các sáng kiến đáp ứng đúng nhu cầu của chính mình, thúc đẩy việc tiếp cận thông tin, dịch vụ cho bản thân”, bà Ritsu chia sẻ.

Ban Tổ chức cuộc thi cho biết, đối tượng chính tham gia cuộc thi là thanh niên từ 16- 30 tuổi. Thời gian nộp sáng kiến từ ngày 13/5-30/8/2015. Lễ trao giải sẽ được tổ chức vào tuần cuối cùng của tháng 9/2015. Đối với sáng kiến có tính sáng tạo và khả thi cao, Ban tổ chức và nhà tài trợ sẽ làm việc với từng tác giả hoặc nhóm tác giả hoàn chỉnh ý tưởng và sẽ hỗ trợ kinh phí thực hiện khoảng 2.000 USD để triển khai thí điểm dự án.

Sản phẩm dự thi gửi về Trung tâm Thanh thiếu niên Trung ương, số 01 Nguyễn Quý Đức, phường Thanh Xuân Bắc, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Số điện thoại: 04 38548773. Bài dự thi ghi rõ: Đề xuất sáng kiến truyền thông, tiếp cận thông tin và dịch vụ SKSS cho thanh thiếu niên. Hoặc gửi theo email: sangkienthanhnien@gmail.com.

Thu Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội