Gỡ bỏ quan niệm trọng nam, khinh nữ

> Giao lưu trực tuyến: "Đề xuất các giải pháp, chính sách hỗ trợ cho các gia đình sinh con một bề là gái"

Việc các địa phương áp dụng các biện pháp hỗ trợ cho các gia đình sinh con một bề là góp phần từng bước gỡ bỏ quan niệm trọng nam – khinh nữ.  Ảnh: P. V.

Tôn vinh trẻ em gái và phụ nữ

Bà Nguyễn Thị Hương – Phó Trưởng phòng Dân số, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: Từ năm 2010, Vĩnh Phúc dành 480 triệu đồng từ nguồn kinh phí địa phương để triển khai Đề án can thiệp giảm thiểu tình trạng mất cân bằng GTKS. Nhằm động viên, khích lệ những gia đình sinh con gái chăm ngoan, học giỏi, từ năm 2010, tỉnh đã chọn ra 160 học sinh nữ là con trong các gia đình sinh hai con gái nghèo, có thành tích học tập xuất sắc tiêu biểu tại 80 xã để trao tặng các phần thưởng.

Truyền thống này đã được duy trì từ 3 năm nay, đặc biệt, từ năm 2011, cùng với nguồn kinh phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia, mỗi năm, tỉnh này dành hơn 400 triệu để duy trì và phát triển Đề án. Cùng với đó, Vĩnh Phúc mở rộng số xã được chọn các học sinh nữ để trao tặng ra 137/137 xã.

“Phần thưởng cho các cháu bao gồm đồ dùng học tập, cặp, sách vở, tiền mặt – những phần thưởng mang tính chất động viên, khuyến khích các em cũng như gia đình. Tuy vậy, đã có nhiều trường hợp, các em học sinh nữ được trao phần thưởng năm trước, càng tiếp thêm động lực để năm tiếp theo lọt vào danh sách chọn lựa trao phần thưởng”, bà Hương nói. 

Nhân rộng các mô hình hay

Hà Tĩnh là một địa phương còn khó khăn, công tác dân số vẫn gặp rất nhiều thách thức, đặc biệt là tình trạng chênh lệch tỷ số GTKS ngày càng cao. Ông Nguyễn Huy Tú – Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: Trong nhiều năm, Hà Tĩnh đã triển khai Đề án can thiệp giảm thiểu tình trạng mất cân bằng GTKS bằng nhiều hình thức, trong đó, nổi bật với hoạt động hội thảo truyền thông; phối hợp cùng Hội LHPN các huyện, thị tổ chức hội nghị biểu dương những phụ nữ nghèo sinh 2 con gái biết vươn lên làm ăn kinh tế, nuôi con khỏe, dạy con ngoan; phối hợp cùng Phòng GD-ĐT các huyện trao thưởng những trẻ em gái học cuối cấp 2, là con trong gia đình sinh con một bề là gái có thành tích học tập xuất sắc.

Theo đó, từ năm 2010 đến nay, chương trình được triển khai, mở rộng tại 10/12 huyện, thị, thành phố trong toàn tỉnh, với 121/262 xã. Ông Tú cho biết thêm: Mỗi  năm, cứ vào dịp 20/10 hoặc cuối năm học, tỉnh lại phối hợp trao phần thưởng cho mỗi học sinh nữ là 500.000đ. Từ năm 2013, chương trình vẫn lựa chọn tại mỗi xã từ 2-4 trường hợp xuất sắc để trao thưởng, với số xã được mở rộng ra 147 xã.

Học tập kinh nghiệm của nhiều địa phương, tại Hải Phòng, ông Nguyễn Đức Tuynh – Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ thành phố chia sẻ: Hiện Ngành Dân số đang xây dựng Dự thảo trình UBND thành phố phê duyệt kinh phí hoạt động năm 2013, trong đó có nhấn mạnh việc thưởng khuyến khích cho những gia đình sinh con một bề là gái, với mức thưởng là 500.000đ/suất.

Quan trọng nhất là sự tôn vinh của cộng đồng, xã hội

Theo ông Tú, những đề xuất của Tổng cục DS-KHHGĐ rất kịp thời, là sự cảnh báo cho xã hội về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Việc các địa phương áp dụng biện pháp hỗ trợ cho các gia đình sinh con một bề là gái cho thấy sự tôn vinh của xã hội, từng bước gỡ bỏ quan niệm trọng nam – khinh nữ.

“Về phía Nhà nước, việc hỗ trợ chính sách cho các gia đình sinh con gái một bề là đúng đắn, nhưng cụ thể chính sách này ra sao phải tham khảo ý kiến, điều tra, xem xét của các bộ, ngành liên quan, nếu không sẽ có những điểm không phù hợp với thực tiễn. Điều người dân cần là sự tôn vinh, nhìn nhận đúng của xã hội về việc sinh con trai hay con gái là tự nhiên chứ không phải vấn đề tiền nong...”, ông Tú nêu quan điểm.

Quan điểm này cũng được lãnh đạo ngành Dân số nhiều địa phương ủng hộ. Theo đó, tùy vào các đối tượng cụ thể, việc hỗ trợ tiền có ý nghĩa khác nhau. Ví dụ con gái trong các gia đình nghèo, khó khăn vươn lên học giỏi, việc hỗ trợ học phí là điều hết sức cần thiết. Phụ nữ sinh con một bề là gái vươn lên làm kinh tế, nuôi dạy con ngoan, xây dựng gia đình hạnh phúc thì cũng cần có chính sách động viên kịp thời. “Về việc thưởng tiền, theo tôi chủ trương là tốt nhưng vẫn cần phải triển khai thí điểm, thăm dò, vì điều kiện thực tế nước ta cũng chưa cho phép. Thêm vào đó, nếu làm không khéo cũng khiến một số gia đình động chạm “lòng tự ái” bởi họ sinh ra con gái không phải “nhăm nhăm” để được thưởng tiền. Quan trọng nhất là sự nhìn nhận bình đẳng của xã hội...”, ông Tú nói.

Tự hào khi con gái chăm ngoan học giỏi

Chia sẻ về điều này, bà Nguyễn Thị Huê – Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thái Bình cho biết: Ngay từ đầu năm 2012, khi tỷ số GTKS của tỉnh đã ở mức rất cao (113 bé trai/100 bé gái), với ý tưởng bên cạnh giải pháp truyền thông, cần có những hoạt động biểu dương, khen thưởng những gia đình sinh con một bề là gái học giỏi chăm ngoan phát triển kinh tế, để họ được tự hào, không tủi thân khi sinh “toàn con gái”, tỉnh đã đề nghị các xã, huyện lập danh sách trao thưởng.

“Toàn tỉnh Thái Bình có rất nhiều gia đình đáp ứng được các tiêu chí của phần thưởng, nhưng vì kinh phí eo hẹp nên nhân Tháng Hành động quốc gia về dân số, Ngày Dân số Việt Nam, chúng tôi đã tổ chức gặp mặt biểu dương 32 gia đình. Phần thưởng cho mỗi gia đình là một chiếc quạt trị giá gần 1 triệu đồng. Sau khi nhận phần thưởng, phản hồi của các gia đình rất tốt. Dù sao, tâm lý chung của người Á Đông vẫn là “trăm đồng tiền công không bằng một đồng tiền thưởng”, họ thực sự rất phấn khởi”, bà Huê nói.

Chia sẻ kế hoạch năm 2013, lãnh đạo ngành Dân số tỉnh Thái Bình cho biết vẫn duy trì hoạt động khen thưởng tại tỉnh, nhưng rất mong muốn các cấp ủy chính quyền, ban, ngành tham gia cùng, để ngày càng nhiều gia đình được tôn vinh, động viên.

Đối với Trung ương, theo bà Huê, cần phải có nhiều văn bản chính sách nhất là về bình đẳng giới, các phụ cấp nhất định cho những gia đình sinh hai con gái. “Bởi tâm lý chung của người già vẫn là trông cậy con trai, do đó để họ thực sự yên tâm dưỡng già cần có các chính sách an sinh xã hội. Ngoài ra, chúng tôi cũng kiến nghị nên ưu tiên cho nữ giới trong việc học hành, thi cử, tuyển dụng…”, bà Huê nêu quan điểm.

Thu Nguyên