Hà Nội chỉ khoảng 5 triệu dân là vừa

Hà Nội không nên có quá nhiều nhà máy

Dường như đề án mở rộng địa giới hành chính Hà Nội mới chỉ quan tâm đến quy mô chứ chưa xác định rõ mục tiêu cụ thể, nhất là về kinh tế. Ông nghĩ sao?

- Dưới góc độ kinh tế, khi mở rộng phải tính đến mục tiêu cũng như nhiệm vụ chính của Hà Nội là gì. Cái này hiện chưa rõ. Đáng lẽ phải xác định Hà Nội (HN) là trung tâm gì, kinh tế hay chính trị văn hoá… Nhưng đề án lại tập trung nhiều về diện tích, quy mô dân số. Trên thế giới cũng có nhiều thủ đô chỉ là trung tâm kinh tế và có nhiều thủ đô chỉ là trung tâm chính trị. Nếu xác định HN là trung tâm kinh tế thì vẫn phải cụ thể hơn là loại kinh tế gì.

Theo tôi, Hà Nội nên quy hoạch thành một trung tâm chính trị, văn hoá là chính.

Vậy kinh tế thủ đô sẽ không có điều kiện phát triển?

- Vẫn nên xác định Hà Nội là một trung tâm kinh tế vì Hà Nội nằm trên khoảng diện tích lớn của đồng bằng sông Hồng, có điều kiện liên kết các vùng kinh tế xung quanh. Nhưng trong bối cảnh hiện tại thì phải xác định Hà Nội là trung tâm kinh tế giao dịch và kinh tế tri thức, không cần phải có các khu công nghiệp. Khu kinh tế trí thức gồm các trường đại học, các trung tâm nghiên cứu, các trung tâm công nghệ kỹ thuật cao, những loại hình kinh tế này sẽ mang lại siêu lợi nhuận mà không gây ô nhiễm (như sản xuất phần mềm, công nghệ số).

Với diện tích lớn như đề xuất thì phải quy hoạch cụ thể trước. Mà quy hoạch hiện nay lại không có nguồn lực, có thể dẫn đến quy hoạch treo, không ai dám sử dụng vào việc gì cả, đương nhiên sẽ rất kém hiệu quả.

Dường như quy hoạch của chúng ta đang đi “ngược” quy trình giữa quyết định hành chính và phát triển?

- Rõ ràng nếu phát triển rồi và đưa vào quy hoạch cho gọn gàng hơn thì rất thuận tiện. Nhưng một số khu vực thì phải có định hướng trước, ví dụ như khu Láng Hoà Lạc, Xuân Mai thì nên xác định là khu trường đại học.

Quá sức quản lý = kìm hãm tăng trưởng

Nhưng đề án mở rộng Hà Nội có vẻ “lộn xộn”?

- Đúng là phải xác định rõ HN là trung tâm gì thì mới tiến đến quy hoạch, nếu quy hoạch lộn xộn thì càng khiến tình hình tệ hơn. Còn việc mở rộng Hà Nội thì đương nhiên, nếu không mở rộng thì khó mà quy hoạch đường xá, hệ thống hạ tầng. Nhưng vấn đề là mở rộng đến mức độ nào, không nên mở rộng thành phố quá sức quản lý. Mexico City lớn như thế nhưng chỉ có khoảng hơn 20 triệu dân trong khi ta lại định quy hoạch Hà Nội tới mấy chục triệu dân thì quá sức, quá khả năng quản lý của trình độ Việt Nam hiện nay.

Vậy theo ông mức độ nào là hợp lý?

- Hà Nội nên phát triển thành một thành phố cỡ trung bình, khoảng 5 triệu dân. Với trình độ của mình hiện nay thì quy mô như vậy mới đủ sức quản lý. Nếu quá khả năng quản lý, khả năng quy hoạch thì sẽ dẫn đến hàng loạt công trình treo, lãng phí nguồn lực trong khi đất đai là vàng. Làm giảm tăng trưởng, tâm lý “ngồi chờ” sẽ trở nên phổ biến.

Xét trên góc độ kinh tế, có nên sáp nhập toàn bộ Hà Tây, 4 xã của Hoà Bình và 1 huyện của Vĩnh Phúc vào HN như đề án?

- Theo tôi hướng phát triển về Láng Hoà Lạc đã bắt đầu hình thành rồi thì nên phát triển trọng tâm về hướng đó, quy hoạch khu kinh tế công nghệ cao. Vĩnh Phúc thì nên trở thành trung tâm công nghiệp, ở đó giờ đã có rất nhiều điều kiện để phát triển công nghiệp, rất nhiều nhà đầu tư đã hoạt động sản xuất kinh doanh ở đó. Hoặc phía Hưng Yên, Hải Dương đã có nhiều nhà đầu tư nước ngoài. HN phát triển thành khu vực kinh tế tri thức còn vấn đề công nghiệp thì cứ để các tỉnh đó quản lý, như vậy sẽ hợp lý hơn chứ không cần sáp nhập tất cả làm gì. HN ôm đồm quá nhiều sẽ rất rối.

Nếu thực hiện sáp nhập như đề án thì về kinh tế có mối đe doạ nào không, thưa ông?

- Tôi chỉ sợ Hà Nội ôm đồm nhiều quá, không đủ nguồn lực để xây dựng các cơ sở hạ tầng, không đủ khả năng quản lý sẽ dẫn đến tình trạng cái gì cũng dở dang - rất nguy hiểm trong việc đầu tư, đầu tư không hiệu quả. Mở rộng như thế mà không có một xác định trước về nguồn lực, các phương án thực hiện như thế nào cho bài bản thì sẽ dẫn đến nguồn lực bị hao tổn. Nếu mở rộng về phía nào thì phải xác định rõ hướng phát triển, nguồn lực có thể giải quyết được không, nếu không rất lãng phí

Cụ thể kinh tế, đời sống của người dân có tăng cao sau khi sát nhập?

- Đời sống người dân liên quan trực tiếp đến sản xuất kinh doanh, nếu đất Hà Tây vẫn thuộc Hà Tây thì người dân có thể chủ động sản xuất kinh doanh, sử dụng nguồn lực hiệu quả. Nhưng khi sát nhập rồi thì năng lực sử dụng nguồn lực của Hà Nội cũng chưa cho thấy có hy vọng nào về sự bứt phá hay bùng nổ. Đáng lẽ phải dựa trên tinh thần nguồn lực đầu tư như thế nào, phải phát triển hệ thống hạ tầng trước đã. Nhưng bây giờ anh chỉ đơn giản là hành chính không thì chẳng có tác dụng gì. Cơn sốt đất tạm thời sẽ khiến một số bà con giàu lên nhanh chóng, nhưng sau khi tiêu hết số tiền ấy thì hoàn toàn có thể rơi vào cảnh thất nghiệp.

Xin cảm ơn ông.

Lã Xưa (thực hiện)