Hà Nội đạt mức sinh thay thế, bước đầu kiểm soát được tỉ số giới tính khi sinh

Sáng 26/11/2020, UBND TP Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 15/2016/NQ-HĐND ngày 6/12/2016 của HĐND TP Hà Nội về một số giải pháp tăng cường công tác Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ).

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Hoàng Đức Hạnh cho biết, giai đoạn 2016 - 2020, công tác DS-KHHGĐ thành phố đã đạt và vượt chỉ tiêu của Nghị quyết 15/2016/NQ-HĐND thành phố đề ra về công tác dân số. Trong đó, về quy mô dân số, dự kiến năm 2020 dân số trung bình khoảng 8,3 triệu người chiếm khoảng 8,4% dân số cả nước. Toàn thành phố đã đạt mức sinh thay thế (số con bình quân/một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ -TFR 2,1 con), tỷ suất sinh thô giảm trung bình hàng năm 0,1%o.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, vận động thay đổi nhận thức của người dân nhằm nâng cao chất lượng công tác dân số. Ảnh: Đức Vân

Chất lượng dân số Thủ đô từng bước được nâng cao. Tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh và tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc tăng hàng năm. Trong đó, năm 2020 tỷ lệ sàng lọc trước sinh toàn thành phố đạt 80%, tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 85%. Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng năm 2020 dự kiến đạt 7,7%, vượt kế hoạch chỉ tiêu đề ra.

Phát biểu tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục DS-KHHGĐ ghi nhận những kết quả mà công tác DS-KHHGĐ thành phố đã đạt được, đặc biệt là trong công tác sàng lọc trước sinh sơ sinh, trong những năm gần đây luôn ở mức trên 80% (cao hơn rất nhiều so với mức bình quân của cả nước). Trong thời gian tới thành phố cần tiếp tục triển khai và cố gắng hoàn thành các mục tiêu Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác Dân số trong tình hình mới đề ra.

Tỷ số giới tính khi sinh đạt 113 trẻ trai/100 trẻ gái

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Hoàng Đức Hạnh, về cơ cấu dân số, Thành phố đã bước đầu kiểm soát được mất cân bằng giới tính khi sinh: Tỷ số giới tính khi sinh (số trẻ em nam/100 trẻ em nữ) dự kiến năm 2020 là 113/100, giảm 2 điểm phần trăm so với năm 2015. Cùng với đó, tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh và tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc hằng năm đều tăng.

"Hằng năm, Sở Y tế và 30 quận, huyện, thị xã xây dựng và triển khai kế hoạch, các hoạt động tuyên truyền về mất cân bằng giới tính khi sinh đến xã, phường, thị trấn. Nhờ đó, tỷ số giới tính khi sinh của thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2016-2020 đã giảm", ông Hoàng Đức Hạnh nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Đặng Thị Phương Hoa cho biết, thực hiện Nghị quyết 15, các cấp công đoàn của thành phố tập trung vận động mỗi gia đình công nhân, viên chức, lao động nên sinh đủ 2 con, không lựa chọn giới tính khi sinh, không sinh con thứ ba trở lên.

Mặc dù đã đạt và vượt các chỉ tiêu của Nghị quyết 15, nhưng công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình trên địa bàn thành phố còn nhiều khó khăn. Trong đó, tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên còn cao và đặc biệt là xu hướng mất cân bằng giới tính khi sinh ở khu vực ngoại thành còn ở mức rất cao. Cụ thể, huyện Thường Tín có tỷ số giới tính khi sinh là 114 trẻ em nam/100 trẻ em nữ. Hai huyện Hoài Đức và Quốc Oai có tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên cao nhất thành phố, với 14,34% và 13,17% so với mức trung bình của thành phố là 6,63%.

Cần duy trì vững chắc mức sinh thay thế

Ban Chỉ đạo Công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình thành phố Hà Nội đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp đến năm 2030. Trong đó, mục tiêu quan trọng là duy trì vững chắc mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số, từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên (không vượt quá 111 trẻ trai/100 trẻ gái)...

Phó Giám đốc Trung tâm Y tế quận Hai Bà Trưng Nguyễn Hoàng Yến kiến nghị: " Cần sớm có Luật Dân số, trong đó, phải đưa các nội dung sàng lọc là tiêu chuẩn cho đầu vào cấp tiểu học, đưa tiêu chí kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân vào việc đăng ký kết hôn".

Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Đặng Thị Phương Hoa đề xuất: "Cùng với nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, cần chấm dứt tình trạng lạm dụng khoa học - công nghệ để lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức".

Cùng với tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Hoàng Đức Hạnh cho rằng: "Cần tiếp tục thực hiện cuộc vận động mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con, xây dựng nội dung, hình thức tuyên truyền, vận động phù hợp với khu vực ngoại thành và nội thành, chú trọng giảm sinh ở các địa bàn có mức sinh cao".

Trao tặng Bằng khen của UBND thành phố Hà Nội cho 10 tập thể có thành tích trong công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2016-2020. Ảnh: Đ.Hiệp

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Ngô Văn Quý đã đưa ra 5 nhóm giải pháp đề nghị các sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã cần thực hiện. Trước hết, cần tập trung giải quyết toàn diện và đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế - xã hội. Tiếp theo đó, cần duy trì vững chắc mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số, từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên. Đồng thời, tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng, thích ứng với già hóa dân số; phân bố dân số hợp lý; nâng cao chất lượng dân số; góp phần phát triển Thủ đô nhanh, bền vững.

"Dân số - kế hoạch hóa gia đình là công tác xã hội cần sự tham gia, hưởng ứng của toàn xã hội. Vì thế các ban, ngành, đoàn thể, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, các quận, huyện, thị xã cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ để thực hiện các nội dung trọng tâm, trọng điểm về công tác dân số và phát triển của thành phố những năm tiếp theo", Phó Chủ tịch UBND thành phố Ngô Văn Quý nhấn mạnh.

Đ.Hiệp - M.Vân