Hà Nội: Ô nhiễm không khí ở mức báo động

Ước tính, mỗi năm Hà Nội thiệt hại khoảng 21 triệu USD và TP HCM hơn 50 triệu USD cho việc khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí. Theo đó, cùng với khí thải của xe gắn máy thì phế thải xây dựng cũng góp một phần không nhỏ vào tình trạng này.

Nguyên nhân gây bụi

Những chỉ số thành phần bụi/m3 không khí đo được ở một số quận nội thành như: Hoàn Kiếm là 0,52 mg/m3, Tây Hồ là 0,78 mg/m3; Ba Đình, Đống Đa, Hoàng Mai và một số tuyến phố chính: Ngã Tư Sở, Trần Khát Chân, Khuất Duy Tiến... là nơi có môi trường ô nhiễm không khí nặng nề nhất. 

Đặc biệt tại những khu vực có các công trình trọng điểm, khu công nghiệp cũ, các tuyến phố có mật độ phương tiện giao thông lớn là những điểm “nóng” về bụi, thủ phạm đem bụi vào thành phố là các phương tiện chở vật liệu rời, không phủ bạt hoặc phủ không kín đã làm rơi vãi trên đường. Ngoài ra, các phương tiện vận tải này khi chạy ra từ các công trình xây dựng, hay điểm buôn bán vật liệu xây dựng đã làm một lượng lớn bùn đất theo bánh xe vào thành phố.

Không chỉ phải “sống chung với bụi”, người dân Hà Nội còn đối mặt với sự nhức nhối của khí thải công nghiệp. Theo số liệu kiểm soát của Sở Tài nguyên - Môi trường và Nhà đất Hà Nội, trên địa bàn thành phố vẫn còn 150 cơ sở xí nghiệp, nhà máy có khả năng gây ô nhiễm môi trường.

Hiện nay chưa có con số thống kê đầy đủ về lượng nhiên liệu do các cơ sở công nghiệp tiêu thụ thải vào không khí nhưng ước tính mỗi năm, các nhà máy công nghiệp của Hà Nội “nhả” ra khoảng hơn 80.000 tấn bụi khói, 10.000 tấn khí SO2, 19.000 tấn khí NOx, 46.000 tấn khí CO. Kết quả một cuộc kiểm tra còn cho thấy, hầu hết mật độ bụi lơ lửng đều có xu hướng tăng dần và vượt chỉ tiêu cho phép từ 2 đến 5 lần. Dẫn đầu các khu vực bị ô nhiễm là Văn Điển, Mai Động và Pháp Vân.

Đi tìm giải pháp “mạnh”

Mặc dù đã có quy định đối với các đơn vị thi công khi ký hợp đồng thì phải trích 1% tổng giá trị công trình để chi vào việc đảm bảo vệ sinh môi trường. Thế nhưng vì nhiều lý do khác nhau mà các chủ công trình đã phớt lờ hoặc cố tình trốn tránh trách nhiệm.

Tại những cuộc hội thảo gần đây các cơ quan chức năng cũng đã đưa ra các giải pháp kỹ thuật xung quanh việc phải hoàn hiện hệ thống che chắn theo từng loại để khi vận chuyển vật liệu chất thải không cao hơn thùng xe; hạn chế xe thùng chở vật liệu rời bằng cách sử dụng bê tông tươi, vật liệu hỗn hợp đóng bao; vệ sinh xe trước khi lưu hành trong thành phố. 

Cụ thể như: xử phạt từ 500.000 - 1.000.000 đồng đối với phương tiện vi phạm kỹ thuật chống rơi vãi trong vận chuyển; Tịch thu phương tiện cố tình vi phạm lần thứ ba trở lên; chiều cao che chắn phải cao hơn công trình từ 0,5-1 m trở lên. Bắt buộc phải rửa xe khi ra khỏi công trình xây dựng; không cho tập kết, buôn bán vật liệu xây dựng rời trong khu vực trung tâm...

Để giải quyết được vấn đề này, đòi hỏi nỗ lực của nhiều cấp ngành của Thủ đô. Các cơ quan chức năng của Hà Nội cần tăng cường kiểm tra, yêu cầu các chủ công trình xây dựng cam kết thu dọn phế thải, phun rửa, quét hút sạch sẽ. Đồng thởi xử phạt nghiêm khắc các trường hợp lấn chiếm vỉa hè, lòng đường kinh doanh vật liệu xây dựng gây bụi, ô nhiễm. Có như vậy thì thủ đô Hà Nội mới ngăn chặn được tình trạng ô nhiễm không khí.

Quốc Tuấn