Hai bình hoa bằng vàng giả lọt vào Bảo tàng Cổ vật Huế?

Sau sự kiện khai mạc phòng trưng bày bộ sưu tập của ông Dương Phú Hiến tại Bảo tàng Cổ vật cung đình (BTCVCĐ) Huế ngày 21/4, báo chí đồng loạt đưa tin về hai bình hoa bằng vàng ròng, mỗi bình nặng 3,5kg; nhưng hiện ở phòng trưng bày BTCVCĐ Huế, từ “bình hoa bằng vàng ròng” đã trở thành “bình hoa kim loại màu vàng”. Vì sao lại có sự nhập nhèm như vậy?

Báo chí bị một “quả” lừa PR không công

Buổi ra mắt bộ sưu tập của ông Dương Phú Hiến tại BTCVCĐ Huế gắn liền với sự kiện bảo tàng tiếp nhận một số hiện vật do các cá nhân hiến tặng. Vì vậy, các hiện vật trưng bày- không phải hiến tặng- cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt. Và trong các hiện vật của ông Hiến trưng bày, hai bình hoa được giới thiệu nhiều nhất.

Chuyện về hai bình hoa bằng vàng ròng được giới hâm mộ cổ vật bàn tán say sưa. Khi trả lời phỏng vấn báo chí, ông Hiến cũng đứng bên hai bình hoa để diễn thuyết về quá trình sưu tầm đồ cổ của mình. Các báo bị lôi cuốn vào hai bình hoa có giá trị để ghi chép, chụp ảnh, quay phim. Vì thế, ngay sau buổi giới thiệu, chỉ cần gõ vào Google, các dòng tít: “Chiêm ngưỡng bình hoa bằng vàng ròng...” xuất hiện dày đặc.

Tuy nhiên, khi đưa dẫn chứng trong giấy mời của ban tổ chức có thông tin trên thì ông Trung im lặng.

Từ “bằng vàng” thành “màu vàng”

Ông Trung cho biết, hai bình hoa của ông Hiến chưa xác định là bằng vàng nên chỉ cho để ở phòng trưng bày. Chỉ với cổ vật được hội đồng giám định xác nhận mới được đưa vào bày trong bảo tàng.

Nhưng thực tế lại không phải vậy. Ngày tiếp nhận cổ vật hiến tặng và ra mắt bộ sưu tập của ông Dương Phú Hiến, khung kính đựng hai bình hoa được đặt trang trọng trong bảo tàng. Dưới chân hai bình hoa có tấm biển ghi bằng hai thứ tiếng Việt và Anh: “Giới thiệu hiện vật của nhà sưu tầm Dương Phú Hiến – bình hoa bằng vàng”.

Nhưng mới đây, không hiểu vì lý do gì, hai bình hoa được cho là bằng vàng ròng - nặng mỗi bình 3,5kg - ở BTCVCĐ Huế lại được đổi lại: “Bình hoa kim loại màu vàng”. BTCVCĐ Huế mà ăn nói hai lời như vậy sao?

Trao đổi với báo chí, ông Phan Thanh Hải – GĐ Trung tâm Bảo tàng di tích cố đô Huế - cho biết: “Thông tin hai bình hoa này được chế tác bằng vàng là do ông Dương Phú Hiến cung cấp. Do đây là cổ vật của ông Hiến cho trung tâm mượn trưng bày mà không yêu cầu lợi lộc gì nên chúng tôi tin tưởng vào uy tín của nhà sưu tập”. Ông Hải không khẳng định hai bình hoa này là vàng thật hay giả: “Trước hết, đó là hai bình hoa màu vàng, còn là vàng thật hay giả thì chúng tôi không dám khẳng định”.

Theo quan điểm của ông Hải, trong xu hướng xã hội hóa công tác bảo tồn, trung tâm chủ động mời các cá nhân trưng bày cổ vật nhằm tăng sự phong phú, thu hút khách đến thưởng lãm là điều tất yếu. Tuy nhiên, VN chưa có hệ thống giám định chính xác về niên đại, loại hình, chất liệu cổ vật, đồng thời cũng chưa có các văn bản pháp luật quy định rõ trách nhiệm với các cá nhân sưu tầm cổ vật. Mà cá nhân là những người tự chịu trách nhiệm về cổ vật của mình là chính. “Để đánh giá chính xác từng cổ vật phải thông qua hội đồng giám định cụ thể. Điều này, với các nhà sưu tập cá nhân lại là việc hết sức tế nhị. Vậy nên, chúng tôi tôn trọng danh dự, uy tín của nhà sưu tập khi mời họ tham gia cùng chúng tôi tổ chức trưng bày cổ vật” - ông Hải cho biết.

Khi được hỏi sẽ làm gì để đối phó việc những nhà sưu tầm mượn việc trưng bày để đưa cổ vật giả, ''đánh bóng'' tên tuổi để kinh doanh, ông Hải cho biết: “Tránh việc lợi dụng vào trưng bày tại bảo tàng để bán sản phẩm, trung tâm không cho phép ghi giá cả lên tất cả các cổ vật. Đồng thời, đối với các nhà sưu tập tiếp theo, trung tâm sẽ mời các nhà nghiên cứu có uy tín để thành lập hội đồng thẩm định, đánh giá cổ vật trước khi tổ chức trưng bày”- ông Hải nói.