Hàng loạt chợ tiền tỷ xây rồi bỏ hoang

Chợ Quảng Thạch (Quảng Xương) bị bỏ hoang nhiều năm nay. Ảnh: Ngọc Hưng.

Thực hiện Chương trình 257 của Chính phủ về hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng các xã bãi ngang ven biển, xã Quảng Thạch, huyện Quảng Xương là một trong những xã bãi ngang đặc biệt khó khăn, với 31% tỷ lệ hộ nghèo được thụ hưởng từ chương trình này. Chủ trương xây dựng chợ là để thúc đẩy chương trình xây dựng nông thôn mới, đồng thời để tạo thành một chuỗi liên kết kinh tế với khu kinh tế Nghi Sơn. Với tổng chi phí 1,6 tỷ đồng, khu chợ tọa lạc trên khu đất rộng hơn 7.400m2. Chợ được khởi công xây dựng từ năm 2008 đến cuối năm 2009 hoàn thành.

Để lôi kéo các tiểu thương vào chợ mới Quảng Thạch, chính quyền địa phương đã dành những ưu đãi nhất định như không thu phí kinh doanh, buôn bán, hỗ trợ các tiểu thương 20.000đ/ngày, nhưng chỉ được một thời gian ngắn không có người vào mua, chợ đóng cửa. Để chợ bỏ hoang không đành, tháng 7/2010 UBND xã đã cho Công ty may mặc Khoát Long thuê để kinh doanh. Việc sử dụng sai mục đích bị phản ánh nên UBND xã phải dừng việc cho thuê lại. Cũng từ đó đến nay chợ bỏ hoang vẫn chưa có cách giải quyết hợp lý để chợ tiền tỷ phải phơi nắng phơi mưa.

Ông Hoàng Công Đương, Chủ tịch UBND xã Quảng Thạch phân trần: “Lúc xây dựng chợ mới chúng tôi đã thăm dò ý kiến nhân dân, đưa ra Đảng bộ bàn bạc. Về quy hoạch lâu dài, chợ mới sẽ là trung tâm phát triển các nghề dịch vụ về cá. Tuy nhiên, thực tế khi sử dụng đã không được như mong muốn do có nhiều yếu tố: Chợ nằm ở vị trí còn thưa dân, lại gần với một số chợ như chợ Ghép, chợ Quảng Nham, chợ Sô Tô (xã Quảng Lợi)… Hiện tỉnh đã có chủ trương chuyển đổi mục đích chợ, giao cho địa phương tìm đối tác, chúng tôi lại tiếp tục cho Công ty may vào thuê nhằm tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương”.

Chợ “nhà nước”, chợ tư nhân cùng…  chết

Cũng như chợ Quảng Thạch, chợ Voi cũng đang nằm trong tình trạng bỏ hoang. Quay lại thời điểm xây chợ Voi, lúc đó đang thuộc huyện Quảng Xương (nay thuộc TP Thanh Hóa) nằm trên địa bàn xã Quảng Thịnh được đầu tư quy hoạch xây dựng từ năm 2008 với tổng đầu tư gần 6 tỷ đồng, diện tích gần 10.000m2 trên đất ruộng lúa của người dân, cận kề với quốc lộ 45, đến năm 2011 về cơ bản đã xong và đi vào hoạt động. Khu chợ hoành tráng gồm: Một khu nhà trung tâm chợ lớn, có mái che rộng rãi, có hệ thống tường bao quanh kiên cố, có khu nhà vệ sinh, có cổng chính, cổng phụ  ra vào chợ… Dự tính khi chợ Voi đi vào hoạt động, phát triển thì sẽ đầu tư hệ thống điện nước là hoàn thiện. Thế nhưng từ khi hoàn thành đến nay chợ gần như bỏ hoang, bởi tình trạng họp chợ thất thường, không phát huy được hiệu quả.

Tìm hiểu qua các hộ tiểu thương được biết, chợ Voi họp các phiên nhất định trong tuần, mỗi tháng họp 9 phiên. Thời gian còn lại thì bỏ không. Vì không có người trực tiếp trông coi, nên những ngày chợ không họp thì gia súc, gia cầm của người dân lại vào phóng uế bừa bãi. Tối đến thì trở thành bãi đỗ xe buýt, xe vận tải.

Nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này là do các cơ quan chức năng đã không khảo sát tốt địa điểm xây chợ. Mặt khác, đa phần tiểu thương và bà con nhân dân đều không chịu vào trong chợ mới để kinh doanh buôn bán. Cách chợ mới xây khoảng mấy trăm mét có chợ cóc đã từ lâu họp ngay trên cầu Voi. Nghịch lý đó đang tạo nên tình trạng lộn xộn, mất an toàn giao thông, khi người mua, kẻ bán trực tiếp bên ngoài, thậm chí tràn ra lề quốc lộ.

Không chỉ “chợ Nhà nước”, chợ của doanh nghiệp bỏ vốn ra xây dựng cũng đang rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Điển hình như chợ Già (xã Hoằng Kim, huyện Hoằng Hóa) được UBND tỉnh chấp thuận cho Công ty CP Đầu tư xây dựng thương mại Việt Hung thuê 5.155m2 đất 50 năm để xây dựng chợ Già mới. Tổng kinh phí đầu tư hơn 14 tỷ đồng nhưng đã hơn một năm kể từ ngày khánh thành, chợ vẫn chưa thể hoạt động bởi các hộ tiểu thương không chịu vào bán hàng. Nguyên do là trước kia  mức phí của chợ cũ chỉ có 25.000đ/tháng, nay chợ mới mức phí phải đóng của mỗi hộ kinh doanh lên tới 150.000 - 200.000đ/tháng. Hơn 200 tiểu thương đặt cọc tiền thuê và đăng ký thuê địa điểm chợ Già mới sau khi cân nhắc lại đã ồ ạt tới rút tiền đặt cọc về.

Ngọc Hưng