Hội chọi trâu Phú Sơn, Bắc Ninh: Không giết thịt “ông trâu” thắng trận

Lần đầu có hội chọi trâu Bắc Ninh

Hội chọi trâu Phúc Thọ (Hà Nội) diễn ra vào giữa tháng 1/2014 đã thu hút hơn 3 vạn người tham dự và nhiều cơ quan báo đài đến đưa tin. Năm nay, Báo Nông thôn ngày nay (NTNN) lại kết hợp với Sở VH-TT&DL tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội Chọi trâu Phú Sơn (Bắc Ninh). Hội sẽ diễn ra trong hai ngày 2 - 3/3 (tức ngày 12 - 13 tháng Giêng năm Ất Mùi), với sự tham dự của 24 “ông trâu” tới từ nhiều địa phương trong cả nước.

Theo ông Lưu Quang Định, Tổng biên tập Báo NTNN, Trưởng ban tổ chức, sở dĩ năm nay Bắc Ninh được lựa chọn tổ chức hội chọi trâu vì Bắc Ninh là vùng quê của lễ hội (Bắc Ninh có số lượng lễ hội lớn thứ hai cả nước với 547 lễ hội) lại có khá nhiều trâu chọi và có cơ sở vật chất đảm bảo điều kiện để có thể tổ chức một hội chọi trâu với quy mô lớn. Việc tổ chức Hội chọi trâu ở Bắc Ninh cũng là dịp để quảng bá, giới thiệu những nét văn hóa truyền thống, danh lam thắng cảnh của quê hương Bắc Ninh với du khách trong và ngoài tỉnh. Đồng thời,  qua đó thúc đẩy phát triển du lịch dịch vụ và kinh tế của địa phương, tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương. “Chúng tôi sẽ tổ chức mỗi năm ở một địa phương chứ không riêng gì Phúc Thọ hay Bắc Ninh. Sẽ có nhiều địa phương khác được xem hội chọi trâu”, ông Lưu Quang Định khẳng định.

Đại diện Ban tổ chức cũng cho biết, đến thời điểm hiện tại đã có 24 trâu đăng ký tham gia thi đấu. Điều kiện tham gia là các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đăng ký trâu tham gia phải viết đơn và có xác nhận của chính quyền địa phương nơi đăng ký kinh doanh, đăng ký hộ khẩu, phải ký vào mẫu đơn do ban tổ chức phát hành. Để đảm bảo việc cam kết có trâu tham dự hội và chấp hành mọi quy chế, điều lệ của ban tổ chức, các chủ trâu phải đặt cọc 3 triệu đồng. Ban tổ chức sẽ hoàn trả số tiền trên sau khi kết thúc hội.

Trâu chọi đăng ký tham dự hội phải là trâu đực, màu lông đen, có độ tuổi từ 8 – 15 năm tuổi, có đường vanh đai ngực đạt từ 200cm trở lên, nặng 650kg, với các biểu hiện nhanh nhẹn, linh hoạt và đáp ứng đủ các tiêu chí về trâu chọi theo xét tuyển của ban tổ chức.

Sân vận động Trung tâm Suối Hoa, TP Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh), nơi diễn ra sự kiện này chỉ có sức chứa khoảng một vạn người nên để tránh tình trạng quá tải, ban tổ chức sẽ phát hành khoảng 80% số vé. Giá vé vòng loại là 100.000 đồng/vé, vòng chung kết là 120.000 đồng/vé. Ban tổ chức cam kết bảo đảm an toàn nhất cho du khách, người dân khi tham dự hội chọi trâu.

Chủ trâu phải cam kết sẽ giữ lại trâu thắng trận

“Ngày xưa, “ông trâu” nào đoạt chức vô địch thì bị giết để hiến tế các bậc thánh thần trong làng. Sau này các trâu thắng trận trong hội chọi trâu ở Đồ Sơn, Hải Lựu, Hàm Yên… đều bị giết thịt. Thực ra, từ lâu lắm rồi trâu tham gia chọi không phải để sử dụng làm sức kéo sản xuất nông nghiệp, nhiều người dân nuôi trâu để thịt, làm thực phẩm phục vụ nhu cầu đời sống hàng ngày.

Năm ngoái, việc buôn bán thịt trâu sau khi hội chọi trâu Phúc Thọ kết thúc đã làm dấy lên nhiều luồng dư luận trái chiều. Vậy nên, năm nay ban tổ chức sẽ yêu cầu các chủ trâu cam kết sẽ giữ lại “ông trâu” thắng trận để tiếp tục tham gia thi đấu ở các hội chọi trâu khác. Những trâu không thắng trận thì tùy sử dụng của chủ trâu nhưng cũng phải cam kết việc giết thịt trâu diễn ra an toàn, vệ sinh, được quây kín bằng tôn, không giết trâu công khai chỗ đông người để tránh gây phản cảm. Thực ra, trâu chọi không giống trâu thường vì nó được chăm sóc với một chế độ rất đặc biệt. Vì thế, trâu thắng trận nếu giữ lại để chăm sóc cũng rất tốn kém nên các chủ trâu rất ít khi giữ lại nuôi. Nếu không cho họ giết trâu ở nơi tổ chức hội thì họ cũng sẽ mang đi nơi khác giết để bán thịt. Trâu là tài sản của chủ trâu nên việc cấm đoán đôi khi cũng khó”, ông Lưu Quang Định cho biết. Ban tổ chức cũng cam đoan sẽ kiểm soát giá thịt trâu để các chủ trâu không thể “hét giá trên trời” và không cho mang thịt trâu ở ngoài vào bán trà trộn với thịt trâu chọi.

Lý giải vì sao Bắc Ninh tổ chức hội chọi trâu Phú Sơn 2015 trong khi dư luận về lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng, xã Khắc Niệm, huyện Tiên Du vẫn còn “nóng hổi”, ông Lê Đắc Thuật, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Bắc Ninh cho biết: “Hội chọi trâu ở Phú Sơn trùng thời điểm diễn ra hội Lim và hội Bà Chúa Kho nên chúng tôi mong muốn các du khách về Bắc Ninh dự hội vừa đi lễ, vừa có cơ hội xem hội.

Về quan điểm gần đây lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng gây nên làn sóng phản đối vì hành động chém lợn rất dã man nay lại tổ chức hội chọi trâu liệu có phải “thách thức dư luận”, tôi xin trả lời rằng “phản cảm” hay “không phản cảm” là quan điểm của từng người. Không phải cứ đổ máu, giết thịt... là phản cảm vì những lễ hội ngày nay đều mang màu sắc truyền thống văn hóa bản địa, gắn liền với phong tục tập quán của cha ông xưa. Ở các nước trên thế giới cũng có những lễ hội rất kỳ quặc như rước bộ phận sinh dục, ném cà chua, tắm máu ngựa… nhưng đều được người dân ở đó gìn giữ và lấy làm tự hào bởi nó là lễ hội của riêng họ. Tôi cho rằng, không phải ai xem hội chọi trâu cũng đều cho việc giết thịt trâu là dã man bởi nếu vậy họ đã không giành nhau mua cho bằng được thịt trâu về làm may”.

Hà Tùng Long