Hỏi chuyện hai người uống mỡ đang sôi

Điểm đặc biệt giống nhau giữa hai người: Họ có thể nhúng ngón tay vào chảo mỡ đang sôi, thậm chí uống thứ mỡ đang sôi xèo xèo trên bếp lửa mà không hề nhăn nhó! Họ gặp nhau trong buổi quay phim chương trình “Những chuyện lạ Việt Nam”của VTV, diễn ra ở thị trấn huyện lỵ Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên. Trước sự chứng kiến, lắc đầu lè lưỡi của nhiều người, họ điềm nhiên múc mỡ đang sôi trên bếp lửa rồi uống một cách ngon lành...

 

Tôi không được tận mắt chứng kiến Mùa A Xó và Mùa A Tà ở bản Chung Xua, xã Keo Lôm, huyện Điện Biên Đông uống mỡ sôi. Nhưng tôi lại nghe được lời đồn thổi thế này: “Một trong số hai người đàn ông uống mỡ sôi, được đưa lên chương trình truyền hình nổi tiếng “Chuyện lạ Việt Nam” đã chết rồi đấy. Chín ruột mà chết chứ còn gì?”.

 

Xó uống mỡ sôi.

Tà nhúng tay vào chảo mỡ đang sôi.

Lời đồn “bay” từ miền núi về miền xuôi, lời đồn xui khiến tôi phải vượt qua chặng đường hơn nửa ngàn cây số để đi tìm sự thật. Trước là để  thỏa mãn sự tò mò, sau là để chứng minh rằng âu nó cũng chỉ là lời đồn thổi. Một lời đồn bâng quơ nhưng độc địa... Bởi khi đi qua chặng đường gập ghềnh, qua vô số  con sông, con suối và những ngọn núi cao, tôi đã gặp được nạn nhân của những lời đồn thổi kia!

 

Mùa A Tà cười sảng khoái mà rằng: “Một năm sau khi tao được mời đi trường quay ở trung tâm huyện, giờ chẳng nhớ được là chương trình gì? Chỉ biết là họ bảo chú cháu tao trổ tài uống mỡ đang sôi. Uống thì uống, chứ tao sợ cái gì? Chuyện xoàng, ở nhà thỉnh thoảng nấu ăn, tao vẫn nếm thử xem mỡ nó mặn hay nhạt ấy mà(!?). Lạ thật, một năm sau xuống huyện chơi, bà bán thịt mỡ ngoài chợ tròn mắt. “Tao tưởng mày uống mỡ sôi, thối ruột mà chết rồi? Hóa ra mày vẫn còn sống mà béo tốt thế này cơ à? Hay mày là ma?”. Tao cười,  bảo với bà ấy rằng: “Chết gì? Còn lâu cháu mới chết! Uống mỡ nhiều, cùng lắm thì đau bụng đi ngoài thôi mà”. Mùa A Tà cười, Mùa A Xó cũng cười, cả bản Chung Xua hôm đó có mặt đông đủ ở nhà Mùa A Tà đều cười...

Mùa A Tà nói tiếng phổ thông không sõi lắm, giọng của anh lơ lớ, nghe rất đáng yêu và vui. Đã vậy, Tà nói nhiều, hay pha trò cho mọi người trong nhà cười lăn lóc nên không khí trong ngôi nhà đơn sơ này lúc nào cũng ngập tiếng cười.

 

Cha con Tà.

 

Mẹ của Mùa A Tà gần bước sang tuổi thứ 100, minh mẫn và khỏe mạnh hiếm thấy. Vợ Tà vốn kém chồng 2 tuổi, SN 1982, người cùng bản. So với nhiều phụ nữ đã có chồng ở bản Chung Xua, vợ Mùa A Tà xinh, trẻ hơn hẳn. Tà được liệt vào danh sách những người đàn ông chiều vợ nhất bản. So với lớp thanh niên cùng lứa, Tà được xem là thức thời hơn cả. Bằng tuổi anh ở bản Chung Xua, ai cũng đã 2 – 3 con nheo nhóc, phải tất tưởi địu con đi làm nương, làm rẫy...  chứ không bình thản được như Tà.

 

Anh cũng là trường hợp duy nhất trên đỉnh núi này, chở vợ đi nương bằng xe gắn máy. Tôi hỏi Tà, thực hư chuyện uống mỡ sôi, có luyện tập không mà làm được vậy? Tà bảo: “Nhà không có sẵn mỡ để tao làm cho cán bộ xem. Chợ thì xa gần chục cây, tuần một buổi họp, muốn mua mỡ để rán bây giờ cũng chẳng có đâu. Thử sang gọi thằng Mùa A Xó, nếu nhà nó có mỡ thì  hai chú cháu tao uống luôn cho mọi người... xem”.

Mùa A Xó sống cùng người bác họ từ nhỏ. Bố qua đời sớm, mẹ Xó bỏ con lại bản cho họ hàng rồi đi lấy chồng ở xa. Xó lớn lên nhờ lòng tốt của hai bác, ăn cơm khắp bản mà lớn. Có lẽ vì thế mà Xó gầy gò hơn hẳn thanh niên cùng độ tuổi. Năm 2003 -  2004, Xó được xã Keo Lôm đưa vào danh sách những đứa trẻ mồ côi, được đi học văn hóa ở Trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Điện Biên (đóng tại huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu cũ). Cơ sở của trung tâm này cách bản Chung Xua của Xó những hơn 200 cây số, nên Xó phải xa hai bác một thời gian rất dài. Cũng  trong khoảng thời gian này, rảnh việc chẳng nghĩ ra cái gì làm cho độc đáo, cho nên Xó đi luyện... uống mỡ sôi.

Xó nói với tôi cái “duyên” để Xó có thể làm được việc phi thường này chỉ giản đơn có vậy. Không nhớ rõ ở đâu, thời gian nào và Xó đã nhìn thấy ai từng uống thứ nước nóng cả trăm độ ấy? Nhưng trong ký ức của Xó, chắc chắn có một người như thế, nên Xó muốn làm thử. Xó bắt đầu lân la đến những nhà dân ở xung quanh nơi trọ học của mình để tìm mỡ sôi uống thử. Mấy ngày chẳng kiếm được nhà ai đang rán mỡ để thử. Xó bèn nghĩ ra đợi đến phiên chợ, thế nào cũng có người rán bánh... Tha hồ nếm mỡ.

Thời gian đầu Xó trốn học, lân la ra  chợ trổ tài nhưng anh chẳng có nổi một xu lẻ. Người đàn bà bán bánh rán thấy một cậu bé cứ đứng nhìn chảo bánh đang sôi xèo xèo, bèn hỏi: “Nếu không có tiền, cứ chọn lấy một cái mà ăn rồi đi đi để tao bán hàng”. Xó như mở cờ trong bụng, thò thay vào chảo mỡ đang sôi, có những chiếc bánh rán tròn trịa vàng rộm nhảy múa. Bà bán bánh hét lên kinh hãi: “Điên à, làm thế chẳng bỏng chết ấy chứ?”.

 

Nhưng Xó không thấy nóng, anh còn khiến bà bán hàng xanh mặt khi miệng nói tay làm: “Ăn thua gì, cháu còn uống được mỡ sôi cơ đấy!”. Rồi Xó múc  một thìa mỡ trong chảo  điềm nhiên uống trước con mắt ngạc nhiên của những người xung quanh... Từ lúc uống được một thìa, dần dần Xó uống được gấp mười lần như thế!!!

Chưa kịp trở thành... người nổi tiếng ở phố huyện, Xó đã phải trở về Điện Biên Đông vì nghe tin bác bị ốm. Chuyến trở về lần này, đối với cuộc đời Mùa A  Xó được coi như là định mệnh. Hóa ra mẹ của Xó lấy chồng ở ngay xã Pú Nhi, thuộc huyện Điện Biên Đông không xa hơn bản Chung Xua là mấy.  Xó quyết đi tìm, xem mẹ bây giờ sống thế nào.  Liệu bà còn nhớ đến đứa con dứt ruột đẻ ra không?

Đến nơi, mẹ Xó đã có 3 người con, đứa lớn trạc tuổi của Xó. Chúng đều được ăn học tử tế, điều kiện sống khá khẩm hơn Xó gấp nhiều lần. Tủi thân, Xó đã  khóc tu tu trước mặt mẹ, hai mẹ con ôm nhau khóc. Xó nghĩ, mẹ còn khóc được có nghĩa là mẹ còn thương Xó. Chắc mẹ có nỗi khổ riêng nên mới bỏ Xó mà đi?  Từ đó, thỉnh thoảng Xó lại đến Pú Nhi thăm mẹ, tình cảm mẹ con cũng được hình thành trong lòng Xó.

Quyết định lấy vợ năm 20 tuổi, đến  năm 23 tuổi, Xó đã có 2 mặt con. Vợ anh mới sinh được 2 tháng đã địu con lên nương, đứa nhỏ lẵng nhẵng theo chân cha không rời nửa bước. Bây giờ ở Điện Biên Đông, đang là mùa trỉa (trồng) bắp.  Vợ chồng Xó bận bịu suốt ngày, bởi công việc và đời sống chỉ bám vào nương rẫy mà mưu sinh.

 

Mùa A Tà và Mùa A Xó. Ảnh: T.H

Hỏi chuyện uống mỡ sôi, Xó chỉ cười ngượng ngùng. Hôm được ra trung tâm huyện để quay phim, lúc ấy chú cháu mới biết: Cả hai đều uống được mỡ sôi...  Xó cũng thấy lạ! Chú Tà là họ hàng bên nội, còn chuyện chú biết uống mỡ sôi thì Xó thề là hôm đến huyện Điện Biên Đông mới  hay. Cứ như có sự liên quan ngẫu nhiên vậy! Tà cũng không biết cháu mình biết làm việc đó từ bao giờ. Cũng không rõ ai là người đã nói ra thông tin này để các nhà báo đến  tìm hiểu.

 

Cuối năm 2006, Đài truyền hình Việt Nam về tận trung tâm huyện, dựng trường quay hoành tráng, để hai chú cháu Mùa A Tà trình diễn màn uống mỡ sôi. Quay xong, cả Tà và Xó đều chưa một lần nào thấy mặt mình trên tivi. Cả bản Chung Xua hơn 90 nóc nhà nhưng điện lưới cũng chỉ vừa về tận bản.

 

Tà chở Xó đi chơi bằng xe máy của mình.

Cuộc sống êm đềm trôi đi trong cái bản nhỏ thanh bình này. Cả hai chú cháu họ Mùa không mấy quan tâm đến việc mình có phải là người nổi tiếng hay không? Việc uống mỡ sôi là chuyện phi thường hay bình thường? Họ chỉ quan tâm đến việc phải làm gì để kiếm đủ lương thực nuôi sống gia đình. Có lẽ chính bởi nghèo khó, mà những người như Mùa A Tà, Mùa A Xó... có biệt tài cũng khó “lần” ra cơ hội để thay đổi đời mình? Xó bảo: “Nếu không ai cho tiền, cả đời em cũng chả bao giờ đi xa khỏi đất Điện Biên này, chứ nói gì đến chuyện coi việc uống mỡ sôi như một nghề để đi kiếm tiền? Thích thì làm cho vui thôi”.

Khi mặt trời khuất sau đỉnh núi phía Tây, trên nóc nhà sàn của người Chung Xua đã phủ khói lam chiều. Tôi theo chân anh Bí thư đoàn xã Keo Lôm, đi giữa là Mùa A Xó và Mùa A Tà... Đoàn người kéo nhau theo chân chúng tôi đến tận điểm trường của bản mỗi lúc một đông. Các cô giáo cắm bản đang làm cơm đãi khách quý, căn bếp đơn sơ thơm nồng bởi mùi thịt quay. 

 

Chảo mỡ  vừa rán xong mẻ đậu, còn sôi sùng sục, Mùa A Tà tự dưng nhúng một ngón tay vào chảo rồi đưa lên miệng nhấm thử. Theo Mùa A Tà, nếu mỡ mặn hoặc bẩn, anh sẽ không bao giờ uống. Còn mỡ sạch như thế này, “tao uống luôn 1 thìa ngon lành”. Vừa nói, Mùa A Tà múc thìa mỡ sôi dốc thẳng vào miệng rồi nuốt chửng. Mùa A Xó chẳng chịu kém “ông” chú trẻ tuổi, bèn  múc một thìa mỡ khác uống ngon lành... Tất cả mọi người có mặt, lần đầu tiên được thấy có hai người uống mỡ sôi dễ dàng như thế!!!