Hợp tác Nam - Nam về dân số và phát triển: Chia sẻ thành công và thách thức

 Những vấn đề đó đã được đặt ra tại Hội thảo quốc gia về hợp tác Nam - Nam do Bộ Y tế và Tổ chức các đối tác Dân số và Phát triển (PPD) tổ chức tại Hà Nội.

Thành công - minh chứng mạnh mẽ của cam kết

Lần đầu tiên Hội thảo quốc gia về hợp tác Nam - Nam được tổ chức tại Việt Nam. Ông Harry S.Jooseery, Giám đốc Điều hành của PPD chia sẻ, ông rất ấn tượng với những thành tựu trong công tác DS-KHHGĐ của Việt Nam.

Chương trình DS-KHHGĐ Việt Nam đã đạt được những thành tích to lớn. Ảnh: Chí Cường

Ông S.Jooseery chúc mừng Chính phủ Việt Nam với những thành công trong công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua: Giảm tỷ lệ tăng dân số một cách đáng kể và đưa tổng tỷ suất sinh (TFR) xuống còn 2,03 con. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đạt được những thành tích đầy ấn tượng trong việc đạt được các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDGs). Tỷ lệ tử vong ở bà mẹ trong 2 thập kỷ qua đã giảm từ 233/100.000 ca đẻ sống năm 1990 xuống còn 69/100.000 ca đẻ sống trong năm 2009. Tương tự, tỷ lệ tử vong trẻ em đã giảm từ 44,4%o xuống còn 16%o.

Tại Hội thảo, TS Nguyễn Bá Thủy, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định: Đảng và Chính phủ Việt Nam luôn có cam kết cao đối với việc thực hiện những mục tiêu nêu trong Chương trình Hành động ICPD của PPD được thông qua vào năm 1994 và MDGs.

Ông Bruce Campbell - Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam đánh giá cao những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được trong công tác DS-KHHGĐ. Theo ông, những kết quả đã đạt được đồng bộ với các chính sách và chương trình, đặc biệt trong lĩnh vực y tế, nhằm giảm tử vong mẹ và tử vong trẻ em; giải quyết sự mất cân bằng về tỷ số giới tính khi sinh, nâng cao trình độ học vấn đặc biệt đối với nữ thanh niên và thực hiện các bước tiến rõ ràng nhằm trao quyền cho phụ nữ.

Ông S.Jooseery chỉ ra những thách thức của Việt Nam liên quan đến tử vong mẹ, sức khỏe tình dục và SKSS vị thành niên, tỷ lệ phá thai, tỉ số giới tính khi sinh và sự khác biệt giữa các vùng miền. Theo ông Bruce Campbell, một trong những yếu tố quan trọng ẩn chứa đằng sau sự mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam là tư tưởng thích con trai và việc lạm dụng sử dụng các kỹ thuật xác định, lựa chọn giới tính thai nhi. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng phải tận dụng được những cơ hội của thời kỳ cơ cấu "dân số vàng", chuẩn bị tốt cho vấn đề già hóa dân số và những thách thức của vấn đề di cư.

Một vấn đề khác được các đại biểu rất quan tâm là hiện tượng biến đổi khí hậu tác động đến quá trình phát triển dân số.  "Báo cáo giám sát toàn cầu của Ngân hàng Thế giới cho thấy rằng, nếu mực nước biển tăng 1m thì Việt Nam sẽ là nước bị ảnh hưởng nhất, hàng triệu người sẽ phải rời bỏ nhà cửa và đất đai. Chúng tôi mong thiên nhiên vẫn tiếp tục bảo vệ Việt Nam", ông S.Jooseery chia sẻ.

Học từ cả thành công và thất bại

TS. Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết: Việt Nam tham gia vào Tổ chức các đối tác Dân số và Phát triển với kỳ vọng được chia sẻ và đóng góp kinh nghiệm; học tập kinh nghiệm thành công của các nước bạn; đồng thời cũng thấy được những bài học chưa thành công.

Về sự mất cân bằng giới tính khi sinh như hiện nay, theo TS. Dương Quốc Trọng có thể thấy được những lo ngại từ nước bạn Trung Quốc. Việt Nam đang ở mức mất cân bằng giới tính khi sinh của Trung Quốc cách đây 20 năm và đến nay, tỉ số này ở Trung Quốc đã lên tới 122,8 trẻ sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái. "Việt Nam kiên quyết không để tỉ số giới tính khi sinh tăng như thế" - ông nhấn mạnh, đồng thời cũng đề cập đến bài học chưa thành công của Thái Lan trong việc chưa tận dụng được cơ hội "dân số vàng".

Trong thời gian tới, chúng tôi mong nhận được sự ủng hộ tích cực và hợp tác chặt chẽ hơn nữa của các bộ, ngành, các cơ quan, tổ chức của Việt Nam cũng như các tổ chức song phương và đa phương, các tổ chức phi chính phủ quốc tế để cùng góp phần nâng cao hiệu quả hợp tác Nam-Nam trong lĩnh vực dân số, SKSS/KHHGĐ. TS Nguyễn Bá Thủy Thứ trưởng Bộ Y tế   Chúng tôi mong muốn Việt Nam tham gia vào tất cả các lĩnh vực trọng tâm của PPD và đóng một vai trò tích cực trong hợp tác Nam-Nam. Tôi có niềm tin vững chắc rằng chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng một tương lai tốt hơn cho con em chúng ta.   Ông Harry S.Jooseery Giám đốc Điều hành của PPD   Thay mặt cho UNFPA, tôi mong muốn kêu gọi có những nỗ lực cụ thể hơn nữa từ chính phủ, các nhà tài trợ, các tổ chức phát triển, các tổ chức xã hội dân sự để bảo vệ các thành quả mà chúng ta đã đạt được từ trước tới nay trong lĩnh vực dân số và phát triển, tiếp tục thúc đẩy vấn đề này trong tương lai.   Ông Bruce Campbell Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam

Hà Thư