Hương thơm của ký ức

Tây Bắc những ngày đầu đông trời bắt đầu trở lạnh. Những đợt gió mùa nối đuôi nhau ào ạt thổi.

Đông đang về ngang ngõ, sớm mai thức giấc, tôi như thấy hương thơm quyến rũ nồng nàn của mùi xôi nếp nhà ai vương vấn đâu đây và trong cái nồng nàn ấm áp ấy có mùi thơm bình dị của hương sắn. Hương thơm của ký ức những ngày thơ bé được ngồi bên bếp lửa cùng mẹ trông nồi xôi sắn thân thương giữa cái lạnh của mùa đông điểm xuyết vài hạt mưa lất phất. Bếp nhà ai vẫn đỏ lửa, nơi ấy có dáng mẹ lụi cụi nhen lửa tự bao giờ. Nỗi nhớ một thời đã xa lại ùa về: mùi xôi sắn vương đầy miền nhớ...

Đông về cũng là lúc mẹ biết lứa sắn mẹ trồng một góc nhỏ trên nương cũng bắt đầu được dỡ. Trong vô vàn những món ngon mẹ chế biến từ củ sắn như: sắn luộc chấm đường, sắn nấu canh, bánh sắn, có lẽ món mà chúng tôi thích nhất vẫn là món xôi sắn gây thương nhớ ngày đông mỗi sớm mai những ngày cuối tuần hiếm hoi mẹ rảnh việc.

Nhà tôi lúc nào cũng sẵn gạo nếp nương hạt tròn mẩy, căng bóng bởi đều đặn hằng tuần bố đều tranh thủ những ngày chủ nhật vào bản đổi lương thực với bà con người Thái. Và nếu gặp được mớ nếp mới gặt là bố mua luôn về để mẹ "đổi món" đãi các con những ngày cuối tuần bằng món xôi nếp thơm lừng mùi gạo mới. 

Để chuẩn bị cho nồi xôi sắn thơm ngon, ngay tối hôm trước mẹ đã vo và ngâm gạo trước để gạo ngậm no nước khi đồ sẽ dẻo. Sớm mai, khi bầu trời còn đẫm sương đêm, mẹ đã lục đục cùng bố dậy sớm, ra sau đồi nhổ một bụi sắn đem về lột lớp vỏ ngoài ngâm với nước muối loãng cho sắn ra hết nhựa, sau đó rửa lại thái thành những miếng vuông nhỏ vừa ăn. 

Gạo sau khi ngậm no nước mẹ đem vo lại một lần để ráo trộn cùng sắn và rắc thêm chút muối hạt đem xóc đều cho gạo và sắn ngấm muối. Cuối cùng, mẹ trút gạo và sắn đã được trộn đều nhau vào chiếc chõ gỗ đặt lên trên bếp lửa bập bùng. 

Khi nồi xôi sắn của mẹ bắt đầu tỏa hơi, mẹ nhanh tay rưới thêm chút nước ấm lên mặt để xôi đủ nước. Khi thấy nồi xôi tỏa hơi nghi ngút theo từng nhịp lửa bập bùng, hương thơm của xôi vương vấn hòa vào không gian ấm nồng của căn bếp nhỏ, mẹ nhanh tay mở nắp chõ xôi lấy chiếc đũa cả đã ngả màu nâu vàng cánh gián đảo xôi thêm lần nữa, tạo mấy lỗ nhỏ để hơi lên đều hơn.

Cả nhà quây quần bên nồi xôi sắn tỏa hương thơm nồng nàn của nếp nương, bùi bùi, ngọt ngọt của sắn bở. Vừa đơm xôi vào từng bát cho các con mẹ lại thoăn thoắt rưới chút mỡ hành điểm xuyết một hai miếng tóp mỡ. Cầm bát xôi sắn nóng hổi trên tay với cơ man nào là hương thơm mời gọi, chúng tôi liên tục xuýt xoa, hít hà.

Hương xôi sắn ngào ngạt, nồng nàn vẹn nguyên nơi tâm khảm, gói trọn bao tình yêu thương, đức hy sinh mà hai đấng sinh thành cố gắng chắt chiu, dành dụm vào từng bữa ăn, giấc ngủ của đàn con thơ trong những ngày đông giá rét khiến tôi như chơi vơi trong miền nhớ. Làm ấm áp thêm những ký ức ngày xưa, để rồi thêm nhớ thương những mùa đông đã xa.