Kẹo trái tim – Từ viên thuốc ngậm đến biểu tượng Valentine của nước Mỹ

Cuộc sống có thể giống như một hộp chocolate, nhưng chỉ có một hộp kẹo trái tim mới có thể khơi gợi một cuộc trò chuyện lãng mạn. Dù ở bất cứ nơi đâu, hay bất cứ lúc nào, bạn đều có thể dùng chúng để nói cho người mình thích biết cảm xúc thật của mình.

Từ viên ngậm chữa bệnh đến “kẹo biết nói”

Câu chuyện của những viên kẹo trái tim bắt đầu không phải trong cửa hàng bánh kẹo, mà trong một hiệu thuốc nhỏ ở Boston vào năm 1847. Dược sĩ Oliver Chase khi ấy đã phát minh ra một chiếc máy cắt viên ngậm, giúp tự động hóa quy trình vốn phải làm thủ công bằng tay. Những viên ngậm này được dùng để chữa đau họng, khó tiêu và nhiều triệu chứng phổ biến khác. Phát minh tưởng chừng đơn giản ấy lại mở ra cả một ngành công nghiệp.

Cùng với người em Silas, Oliver Chase thành lập doanh nghiệp sản xuất kẹo, sau này phát triển thành Công ty Bánh kẹo New England - thường được biết đến với cái tên NECCO. Những viên kẹo ngậm Chase nhanh chóng được ưa chuộng nhờ hương vị dễ chịu, thời hạn bảo quản dài và giá thành phải chăng. Theo thời gian, chúng được đổi tên thành NECCO Wafers – một trong những thương hiệu kẹo lâu đời nhất tại Mỹ.

Phải đến năm 1866, bước ngoặt mới thực sự xuất hiện khi một người em khác trong gia đình Chase, Daniel Chase, thiết kế hệ thống in chữ bằng thuốc nhuộm thực vật lên bề mặt kẹo. Những viên kẹo “biết nói” đầu tiên ra đời với tên gọi Mottoes. Khi ấy, chúng chưa mang hình trái tim và cũng chưa có những câu tỏ tình ngắn gọn quen thuộc. Thay vào đó là những câu chữ dài, in trên các hình vỏ sò, móng ngựa hay quả bóng chày, mang sắc thái vui nhộn nhiều hơn là lãng mạn.

Trái tim nhỏ và ngôn ngữ tình yêu đại chúng

Năm 1902 đánh dấu thời điểm những viên Mottoes lần đầu tiên xuất hiện dưới hình dáng trái tim nhỏ xinh. Cùng với đó, thông điệp trên kẹo cũng được rút gọn, trở nên trực diện và giàu cảm xúc hơn. “Be Mine”, “Kiss Me”, “Sweet Pea” hay “Cutie Pie” dần trở thành những câu nói nằm lòng của nhiều thế hệ học sinh Mỹ mỗi dịp Valentine. Từ đây, Sweethearts (tên gọi sau này của dòng kẹo) không chỉ là món ăn vặt mà còn là công cụ giao tiếp tình cảm giản dị, gần như trở thành một “ngôn ngữ tình yêu” thu nhỏ.

“Có những câu nói kinh điển đã trở thành một phần của thương hiệu Sweethearts gần như ngay từ đầu”, Evan Brock, phó chủ tịch tiếp thị của Spangler, công ty hiện sở hữu Sweethearts, cho biết.

Sự tồn tại bền bỉ của kẹo trái tim phần lớn đến từ khả năng thích nghi với thời đại. Các thông điệp in trên kẹo liên tục được làm mới để phản ánh xu hướng hẹn hò, văn hóa đại chúng và thói quen giao tiếp. Có thời điểm, những câu như “Text Me” hay “Tweet Me” xuất hiện khi mạng xã hội bùng nổ. Những phiên bản hợp tác với điện ảnh hay âm nhạc cũng ra đời, biến viên kẹo nhỏ thành một tấm gương phản chiếu đời sống xã hội.

Bước sang thập niên 2020, Sweethearts thậm chí còn khai thác những khái niệm hiện đại như “mối quan hệ mập mờ” với những viên kẹo mang thông điệp “mờ nhạt như như chính mối quan hệ của bạn” hay những thông điệp thực tế về tài chính và cuộc sống đô thị.

“Chúng tôi rất thích các thông điệp theo xu hướng hẹn hò, ngay cả khi chúng có phần khó xử. Dịp Halloween 2025, Spangler đã cho ra mắt một số lượng giới hạn kẹo Ghosted Sweethearts dựa trên ý tưởng bị “bỏ rơi” (ghosted). Những viên kẹo này đều màu trắng và không có bất kỳ câu chữ nào”, Evan Brock nói

Chính sự pha trộn giữa truyền thống và tinh thần đương đại đã giúp kẹo trái tim duy trì sức hút qua nhiều thế hệ người tiêu dùng.

Khủng hoảng công thức và cuộc hồi sinh ngọt ngào

Tuy nhiên, hành trình của Sweethearts không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Hương vị phấn đặc trưng và độ giòn “búng tay” của kẹo vốn được xem là bản sắc, nhưng vào năm 2010, NECCO quyết định thay đổi công thức. Chuối và bạc hà - hai hương vị lâu năm đã bị thay thế bằng táo xanh và mâm xôi xanh; kết cấu kẹo cũng được điều chỉnh. Phản ứng của người tiêu dùng diễn ra gay gắt. Doanh số sụt giảm mạnh, thư phản đối dồn dập gửi về công ty, cho thấy mức độ gắn bó cảm xúc mà công chúng dành cho viên kẹo nhỏ bé này lớn đến mức nào.

Dù NECCO tiếp tục thử nghiệm các điều chỉnh vào năm sau, tình hình tài chính của hãng ngày càng xấu đi. Năm 2018, công ty tuyên bố phá sản. Thương hiệu Sweethearts đứng trước nguy cơ biến mất sau hơn một thế kỷ hiện diện. Công ty Spangler Candy tại bang Ohio đã mua lại thương hiệu này, nhưng không kịp sản xuất cho mùa Valentine 2019. Lần đầu tiên sau hơn 100 năm, các kệ hàng nước Mỹ vắng bóng kẹo trái tim Sweethearts.

Sự thiếu vắng ấy tạo nên một làn sóng tiếc nuối hiếm thấy đối với một sản phẩm bánh kẹo. Báo chí quốc gia đưa tin, các blogger kẹo ngọt lên tiếng, thậm chí chương trình hài nổi tiếng “Saturday Night Live” cũng nhắc đến sự kiện này. Khi Sweethearts trở lại thị trường vào năm 2020 với màu sắc, hương vị và kết cấu gần như nguyên bản, nhiều người tiêu dùng đón nhận chúng như một kỷ vật văn hóa được phục sinh.

Từ một viên thuốc ngậm trong hiệu dược thế kỷ XIX đến biểu tượng lãng mạn của ngày Valentine, kẹo trái tim đã trải qua hành trình dài gắn liền với lịch sử tiêu dùng và văn hóa đại chúng Mỹ. Điều làm nên sức sống bền bỉ của chúng không chỉ nằm ở vị ngọt, mà còn ở khả năng truyền tải cảm xúc bằng những câu chữ giản dị.

Trong thế giới số hóa nơi lời tỏ tình có thể gửi đi chỉ bằng một cú chạm màn hình, những viên kẹo nhỏ bé ấy vẫn giữ được chỗ đứng riêng như một mảnh ký ức ngọt ngào, nơi tình cảm được gói ghém trong hình hài một trái tim đủ để nói thay điều khó nói.