Không “bóc bánh” vẫn phải “trả tiền”

Chuyện thu phí “oái oăm” này không chỉ ở Quảng Ngãi mà có ở nhiều nơi. Một địa bàn như Thanh Hóa cũng đã và đang bị người dân kêu ca chuyện thu phí “tréo ngoe”. Ở đây cũng có chuyện đơn vị bỏ vốn làm đường tránh TP Thanh Hóa, sau đó được “bán” cho một trạm thu phí với mức thu khá cao để hoàn vốn. Thế là có chuyện! Doanh nghiệp vận tải, người dân kêu la rầm trời khi trạm thu phí này được đặt tận ngoài… Bỉm Sơn, nơi cách xa con đường tránh TP Thanh Hóa hàng chục cây số. Hàng ngày, người dân có xe cộ đi qua đây, bất kể có đi đến đoạn có đường tránh hay không, có đi qua đường tránh hay không đều phải… móc túi nộp tiền. 

Một chủ doanh nghiệp xây dựng tư nhân ở Hà Nội trong một bữa trà dư tửu hậu đã “tâm sự” với người viết bài này rằng, bây giờ cứ được làm cầu, đường theo diện BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao) là sướng nhất. Hỏi rằng, ứng trước một đống tiền ra để làm rồi sau đó đi thu từng đồng tiền lẻ thì sướng nỗi gì, ông trợn mắt như tôi từ hành tinh khác tới! Ông giảng giải rằng, bỏ ra một cục tiền, mất một ít thời gian xây dựng nhưng sẽ có nhiều “cục tiền” khác từ cái việc… hoàn vốn! Mà cái cách hoàn vốn của hầu hết các công trình kiểu này có gì khác ngoài… thu phí?! Thế nên, tự nguyện bỏ hàng trăm tỷ đồng nhưng để “trúng thầu” các con đường tránh là cả một cuộc chạy đua vất vả vô cùng, đâu phải ai muốn cũng được!

Nghe ông nói mà rầu cả ruột! Rầu bởi việc người ta đang biến các công trình dân sinh, công cộng thành một kiểu kinh doanh siêu lãi. Rầu bởi các “cục tiền” mà ông nói, lấy ở đâu ra nếu không là từ cái hầu bao vốn đã eo hẹp và ngày càng teo tóp vì khó khăn của người dân. Rầu nữa là bởi, để có các “cục tiền” này, người ta bất chấp cả mọi nguyên tắc kinh tế, mọi sự công bằng: Không sử dụng, không “mua” vẫn phải trả tiền. Rầu bởi, có lẽ chẳng nơi nào như ở ta, chuyện không “bóc bánh” vẫn phải “trả tiền” lại xảy ra dễ dàng đến thế!