Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh: Khó, nhưng không thể không làm

Mất cân bằng giới tính khi sinh gây nhiều hệ lụy đến các vấn đề xã hội.

Tỷ số giới tính khi sinh vẫn có dấu hiệu tăng

Kể từ năm 2006, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đã trở thành vấn đề được cả nước quan tâm. Hiện nay, tại nhiều địa phương, tỷ số giới tính khi sinh (TSGTKS) vẫn đang có dấu hiệu gia tăng mặc dù đã có nhiều giải pháp can thiệp. Theo thống kê chuyên ngành dân số hàng năm, cả nước có hơn 50% tỉnh, thành phố có TSGTKS của năm sau cao hơn năm trước. Riêng năm 2016, cả nước chỉ có 18 tỉnh, thành phố có TSGTKS giảm, còn 45 tỉnh, thành phố có TSGTKS tăng so với năm trước.

Riêng tại tỉnh Đắk Nông, hiện nay, mặc dù TSGTKS trên địa bàn tỉnh chưa ở mức cao, nhưng đang có xu hướng tăng. Theo thống kê, năm 2004, TSGTKS trên địa bàn tỉnh là 104,5 bé trai/100 bé gái; đến năm 2016, tăng lên 107,5 bé trai/100 bé gái; riêng trong 8 tháng đầu năm 2017 là 110,9 bé trai/100 bé gái. Các địa phương có TSGTKS cao là: Đắk R’lấp:126,7 bé trai/100 bé gái; Chư Jút: 125,6 bé trai/100 bé gái; Tuy Đức:119,7 bé trai/100 bé gái...

Theo Chi cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) tỉnh Đắk Nông, sở dĩ TSGTKS có dấu hiệu tăng là do nhiều nguyên nhân như: mức sinh, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ở một số địa bàn dân cư còn cao; các dịch vụ y tế ngày càng phát triển giúp người dân dễ dàng tiếp cận với các phương pháp chọn lọc, siêu âm chẩn đoán giới tính để sinh con theo ý muốn; việc thực hiện các quy định, chế tài xử lý các hành vi vi phạm đối với vấn đề lựa chọn giới tính khi sinh còn hạn chế. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi vẫn là tư tưởng, quan niệm “trọng nam khinh nữ” còn phổ biến trong nhiều gia đình.

Một thực tế nữa là hiện nay, nhóm phụ nữ học vấn càng cao thì càng lựa chọn sinh con trai. Theo điều tra dân số giữa kỳ năm 2014 của Tổng cục Dân số, TSGTKS của nhóm phụ nữ chưa biết chữ là 106, trong khi đó nhóm phụ nữ có trình độ cao đẳng trở lên là 115. Ngoài ra, đây cũng là nhóm sinh ít con nhất trong xã hội nên họ càng cố lựa chọn hoặc bị áp lực gia đình, xã hội phải lựa chọn để sinh được con trai. Mặt khác, trình độ học vấn cao nên họ có khả năng tiếp cận thông tin, khoa học, kỹ thuật để sinh được con trai. Thực tế này cho thấy tính chất khó khăn, phức tạp của việc giảm dần và đi đến xóa bỏ lựa chọn giới tính thai nhi.

Cần sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt

Đề án “Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh” trên địa bàn tỉnh Đắk Nông giai đoạn 2017-2020 được UBND tỉnh phê duyệt đã xác định mục tiêu khống chế có hiệu quả tốc độ gia tăng TSGTKS, tiến tới trở lại mức cân bằng tự nhiên.

Cụ thể, đến năm 2020, TSGTKS của tỉnh đạt dưới 106 bé trai/100 bé gái. Đề án cũng đặt ra mục tiêu đến năm 2020, 100% cơ sở y tế cam kết không vi phạm các quy định của pháp luật về lựa chọn giới tính thai nhi; 90% người dân hiểu biết về giới, bình đẳng giới và những hậu quả do mất cân bằng giới tính khi sinh mang lại...

Mục tiêu là thế, song việc thực hiện không hề dễ dàng, đòi hỏi phải có sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của toàn xã hội.

Bác sĩ Trần Xuân Lâm, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: “Giảm TSGTKS là một việc khó, nhưng không thể không làm. Chỉ có điều, việc này cần phải có lộ trình cụ thể, chứ không thể thực hiện ngày một ngày hai, trong đó, công tác tuyên truyền, vận động đóng vai trò vô cùng quan trọng. Những người làm công tác dân số trên địa bàn tỉnh phải kiên trì, bền bỉ, thường xuyên tiếp cận từng hộ gia đình để thực hiện hiệu quả công tác truyền thông theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”. Công tác truyền thông dân số phải được thực hiện bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú, thu hút đông đảo các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ tham gia, qua đó, làm cho họ thay đổi nhận thức, quan niệm xem trọng bé trai hơn bé gái, không còn lựa chọn giới tính thai nhi".

Bên cạnh đó, việc nâng cao vị thế của phụ nữ, trẻ em gái phải được chú trọng thông qua những chính sách hỗ trợ về vật chất, tinh thần cho các cặp vợ chồng chỉ sinh được con gái thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số thuộc vùng khó khăn; xây dựng các chuẩn mực, giá trị xã hội phù hợp nhằm thực hiện hiệu quả công tác bình đẳng giới... Một nhóm nhiệm vụ và giải pháp nữa cần được thực hiện thường xuyên, hiệu quả đó là thanh, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về lựa chọn giới tính thai nhi, trong đó chú trọng việc xây dựng mạng lưới cung cấp, thu thập và xử lý thông tin tố giác, tố cáo vi phạm ở cộng đồng dân cư.

Theo Báo Đắk Nông