Kiên trì thực hiện mục tiêu gia đình ít con

Chủ trì Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế kiêm Tổng Cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ Nguyễn Bá Thủy đã chỉ rõ những khó khăn, thách thức cần giải quyết của năm 2008; Đồng thời, định hướng năm 2009 chương trình công tác dân số vẫn kiên trì thực hiện mục tiêu gia đình ít con (từ 1-2 con), duy trì mức sinh thay thế.

Nỗ lực đáng ghi nhận

Các đại biểu nêu nhiều khó khăn ở cơ sở, đặc biệt về vấn đề bộ máy tổ chức, để tìm cách tháo gỡ. Ảnh: TG.

Ông Tân cho biết, các số liệu báo cáo của các địa phương đã ngày càng hoàn thiện, đáng tin cậy. Những tỉnh, thành việc gián đoạn số liệu đã được điều chỉnh.

 Hiệu quả truyền thông chưa cao

Những trọng tâm của năm 2009

Ông Tân nhấn mạnh về những gánh nặng, khó khăn của năm 2008 mà ngành dân số đang gánh trên vai để bước vào năm 2009 không chỉ là việc đào tạo, chuyển đổi như thế nào để sử dụng được cán bộ chuyên trách tích luỹ nhiều kinh nghiệm, không chỉ là việc từng địa phương phải thực hiện tốt chỉ tiêu được giao để đảm bảo cho chỉ tiêu chung của toàn ngành, mà theo đó là những thách thức về cơ cấu dân số và tình trạng tăng tỷ số giới tính khi sinh sẽ là những trọng tâm cần giải quyết trong năm 2009 và những năm tiếp theo.

 Theo dự báo của các chuyên gia, với tỉ số giới tính khi sinh cao như hiện nay (trung bình 112 trẻ trai/100 trẻ gái) trong vòng 20 – 30 năm nữa sẽ có từ 2 – 4 triệu đàn ông Việt Nam không có cơ hội để lấy được vợ.

Ông Nguyễn Bá Thủy, Thứ trưởng Bộ Y tế, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ:   Tập trung vào vùng có mức sinh cao Việt Nam đang bước vào thời kỳ chuyển đổi nhân khẩu học chưa từng có trong lịch sử, số người phụ thuộc giảm đi. Năm 2007, Việt Nam bước vào thời kỳ cơ cấu dân số vàng. Năm 2009, định hướng chương trình công tác dân số là vẫn kiên trì thực hiện mục tiêu gia đình ít con (từ 1-2 con), duy trì mức sinh thay thế.   Cố gắng phấn đấu giảm sinh để tạo tiền đề đạt số dân 120 triệu người vào giữa thế kỷ 21. Đặc thù của công tác dân số là phải tập trung thực hiện cho năm sau ngay từ quý IV của năm trước, đặc biệt là vùng đông dân, vùng sâu, vùng xa. Năm 2009 sẽ phân loại, không tập trung quá nhiều vào những vùng đã đạt mức giảm sinh mà sẽ tập trung quyết liệt vào những vùng có mức sinh cao.    Năm 2009, Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ song song triển khai một loạt biện pháp, đặc biệt chú trọng củng cố đội ngũ cán bộ chuyên trách cấp xã. Xác định đến năm 2010 đào tạo được đội ngũ đạt chuẩn công chức của ngành y tế. Vì vậy, việc quan trọng trong thời gian tới là xác định giáo trình, mã số ngành y tế - dân số để có thể đưa vào các trường trung cấp, cao đẳng để đào tạo cho cán bộ chuyên trách.   Hiện nay, đội ngũ cán bộ chuyên trách đạt chuẩn theo Thông tư của Bộ Y tế mới có 40%. Cần có một lộ trình đào tạo phù hợp với từng miền, từng tỉnh. Những nơi nào cán bộ có đủ điều kiện thì tuyển ngay, những cán bộ chưa đạt cần được học trung cấp về dân số - y tế, bổ sung cho cán bộ có kinh nghiệm nhưng còn hổng về kiến thức dân số, nhân khẩu học...

Ông Nguyễn Xuân Trường, Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thái Nguyên:   Đẩy mạnh truyền thông, vận động   Thái Nguyên hiện có 180 cán bộ chuyên trách nhưng chỉ có 30% trong số đó là đủ năng lực, kinh nghiệm và đạt chuẩn; 30% số cán bộ có kinh nghiệm nhưng chưa đạt chuẩn sẽ được tạo điều kiện đào tạo, bổ sung kiến thức trong năm 2009. Số cán bộ còn lại có kinh nghiệm nhưng cao tuổi, thì chúng tôi động viên làm việc tiếp, nếu ai xin nghỉ sẽ ưu tiên tuyển dụng ngay người có trình độ đủ tiêu chuẩn.   Cái khó khăn nhất hiện nay là các Trung tâm DS-KHHGĐ mới chỉ có 1 giám đốc và 1 kế toán, nên hoạt động khó khăn. Song UBND tỉnh vừa có quyết định sang năm 2009, tỉnh bố trí cho đủ 6 người để đảm bảo cho hoạt động của các trung tâm có hiệu quả. Thái Nguyên là tỉnh có nhiều đồng bào dân tộc với những phong tục tập quán lâu đời, nhận thức còn hạn chế.   Sang năm 2009, Thái Nguyên đẩy mạnh công tác truyền thông vận động thông qua các phương tiện thông tin đại chúng bằng nhiều thứ tiếng dân tộc và hoạt động của cộng tác viên cơ sở.

Ông Nguyễn Thanh Hiền, Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Nghệ An:   Không nên cứng nhắc trong biên chế   Trong mối quan hệ chung của ngành y tế, mô hình Chi cục là rất mới nên định mức biên chế, phụ cấp trách nhiệm cần có quy định cụ thể, không nên để mỗi tỉnh có một cách thực hiện khác nhau. Vấn đề cần quan tâm là định mức tối thiểu cho mỗi trung tâm DS-KHHGĐ là 6 biên chế, vậy tối đa là bao nhiêu cũng cần quy định cụ thể.   Bởi có những quận huyện, số dân lớn thì 6 người không thể đáp ứng được công việc, hay như những tỉnh có 2- 3 triệu người thì số định biên cấp tỉnh phải là 25 – 30, chứ không phải là 20 mới đáp ứng được. Vấn đề nữa cần được quan tâm là quan hệ của cán bộ dân số với trạm y tế xã. Nhiệm vụ của trạm y tế là khám bệnh và dự phòng, vì vậy cần có một Phó Trạm y tế xã là người làm dân số để điều hành công tác dân số. Vì nếu chỉ là nhân viên, cán bộ dân số sẽ bị chi phối, bị sai vặt mà không thực hiện được đúng công tác chuyên môn của mình.