Kinh tế Thủ đô mới có thể chững lại một thời gian

> Vẫn băn khoăn về việc làm cho nông dân
> Quốc hội thông qua nghị quyết mở rộng Thủ đô

Trao đổi với phóng viên GĐ&XH, TS Nguyễn Minh Phong (Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội HN), nhận định rằng kinh tế Thủ đô sẽ phải trải qua một giai đoạn quá độ... 

Cần rất nhiều tiền để hoàn thiện cơ sở hạ tầng

Theo nghiên cứu, xây dựng, quy hoạch kinh tế Hà Nội mới thì lợi ích kinh tế thực sự mà người dân được hưởng là gì, thưa ông?

Hà Nội mở rộng, điều đầu tiên là vùng như Mê Linh, Hà Tây tương lai sẽ là quỹ đất dự trữ cho các doang nghiệp, cơ hội việc làm vì thế cũng gia tăng. Điều này cũng dự báo thị trường bất động sản Hà Nội sẽ bớt nóng ở các quận nội thành.

Thứ hai, cơ cấu kinh tế Hà Nội sẽ thay đổi theo hướng gia tăng tỉ trọng nông nghiệp (nông nghiệp của Hà Tây chiếm 20%), tỉ trọng dịch vụ giảm xuống.

Thứ ba, Hà Nội có điều kiện phát triển nông nghiệp sinh thái, dựa trên nền nông nghiệp cũ được ứng dụng công nghệ cao. Sản phẩm lao động của Hà Tây sẽ có điều kiện để tăng tiêu thụ vì Hà Nội có điều kiện xúc tiến thương mại tốt.

Nhưng để Hà Nội mới chuyển đổi mạnh về quy hoạch kinh tế, đất đai, hạ tầng... đòi hỏi tổng đầu tư phải là rất lớn, phải có sự đầu tư mới, sự tiếp sức của Chính phủ thì mới đủ để tạo nên đột phá về hạ tầng. Khó khăn ở chỗ, ngân sách đang hạn hẹp, Chính phủ đang kiềm chế lạm phát, tiết kiệm chi tiêu.

TS Nguyễn Minh Phong

Điều này có thể xảy ra, nhưng hy vọng Chính phủ sẽ có những giải pháp đặc thù áp dụng cho đặc thù riêng của Thủ đô, sẽ có những nới lỏng các dự án cần thiết để đảm bảo tính phối hợp nhanh giữa vùng cũ với vùng mới. Nhất là những dự án cơ sở hạ tầng ở những vùng nối, vùng liên địa phương. Tất nhiên cơ cấu tiên tiến hiện nay của Hà Nội sẽ bị giảm đi, bị pha trộn với cơ cấu lạc hậu hơn ở những vùng mới sáp nhập.

Quỹ đất của Hà Nội mới sẽ tăng gấp nhiều lần so với hiện tại, vậy người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp có thêm khả năng mua được nhà không?

Rất có thể hy vọng, vì trong mặt bằng chung của bất động sản tăng diện tích rất nhiều, các khu công nghiệp phát triển thêm thì người dân không phải lao vào nội đô nữa, họ sẽ định cư ổn định ngay trên vùng đất đó. Dân ở các nơi khác đến công tác, lao động cũng có cơ hội mua nhà hơn khi quỹ đất rộng lớn hơn. Nhưng hiện cái này chưa có dự án cụ thể, phải chờ chính quyền mới quyết định.

Sẽ nghiên cứu bớt lại một phần đất thu hồi để dân làm dịch vụ

Như ông nói, xu thế kinh tế của Hà Nội mới sẽ là nông nghiệp tăng, dịch vụ giảm. Có nghĩa cơ cấu kinh tế của Hà Nội sẽ đi ngược với xu thế thế giới: tỉ trọng dịch vụ cao, nông nghiệp thấp?

Đúng thế. Hà Nội đặt mục tiêu là dịch vụ phải chiếm trên 60% nhưng khi cộng thêm các vùng sáp nhập thì cái này sẽ sụt giảm xuống. Đây là bước sụt giảm ban đầu, là cái giá phải trả cho sự phát triển trong tương lai. Hà Nội sẽ quay lại nửa điểm xuất phát để từ đó phát triển tiếp. Khi đã ổn định thì Hà Nội mới sẽ phát triển rất nhanh theo hướng dịch vụ, công nghiệp (nhất là dịch vụ tài chính ngân hàng và du lịch). Hy vọng giai đoạn quá độ đó không kéo dài quá.

Chủ trương của Hà Nội mới là nông nghiệp sinh thái, nhưng hiện một số vùng đất nông nghiệp của vùng sắp sáp nhập về Hà Nội đã được quy hoạch xây dựng biệt thự, nhà vườn. Có nghĩa đất đó không được dùng vào mục đích nông nghiệp hoặc công nghiệp. Vậy chủ trương phát triển nông nghiệp sinh thái có trở thành “treo”?

Việc quy hoạch đất thành biệt thự hay nhà vườn ở những vùng đất sắp sáp nhập là do chính quyền vùng đó, hiện Hà Nội không có thẩm quyền can thiệp. Nhưng trong tương lai khi Hà Nội mới hình thành thì việc đó phải được xử lý, đây chính là kẽ hở trong thời kỳ quá độ trước khi sáp nhập có thể gây tốn kém khi chỉnh trang lại.

Liên quan đến kinh tế dân sinh, đời sống người dân một số vùng nông nghiệp có đi xuống không, khi một phần đất canh tác bị thu hồi, mà họ lại không có khả năng chuyển đổi nghề, dù được hỗ trợ?

Đây là vấn đề cực kỳ nóng, bao nhiêu lao động không có việc trong khi thường chỉ có 1/10 số đó được nhận vào làm ở các khu công nghiệp. Hà Nội mới có thể sẽ học tập kinh nghiệm của Hà Tây hiện nay là sẽ bớt lại một chút đất để họ làm dịch vụ, ví dụ như lấy 1 sào thì sẽ bớt lại 36 mét. Hai là mở những lớp dạy nghề đơn giản. Hiện chúng tôi đang đề nghị thành lập quỹ hỗ trợ việc làm, trong đó hỗ trợ cho vay để xuất khẩu lao động, vừa giải quyết được khó khăn cho họ, vừa tạo điều kiện hút ngoại tệ.

Xin cảm ơn ông. 

Lã Xưa (thực hiện)