Kỳ thi đổi mới vào 10 THPT ở Hải Phòng: Sẽ xem xét nên tiếp tục thí điểm hay không?

Có sai về mục tiêu?

Theo đề án phương thức thi vào 10 THPT hệ công lập niên học 2017-2018 trình UBND thành phố Hải Phòng, Sở GD&ĐT Hải Phòng đã nêu mục đích nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất, chấn chỉnh tình trạng dạy và học lệch, theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW năm 2013 đề ra. 

Theo đó, từ niên học 2017-2018, toàn học sinh khối 9 thi vào 10 hệ công lập phải làm 3 bài thi với 9 môn (Toán - Văn và tổ hợp 7 môn). Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện phương án, mục tiêu “chú trọng vào năng lực, phẩm chất học trò” đã chuyển sang nặng về kiến thức.

Kỳ thi đổi mới vào 10 vừa qua đã tạo áp lực lớn cho học sinh khối 9 ở Hải Phòng. Ảnh: Nhã Cầm

Xung quanh việc đổi mới kỳ thi này, một số chuyên gia giáo dục đã chỉ ra những bất cập sau:

Thứ nhất, kỳ thi tuyển sinh vào 10 THPT công lập với 9 môn thực chất là một kỳ thi phân luồng chứ không phải là một kỳ thi tốt nghiệp. Việc các trường THCS xét tốt nghiệp để học sinh khối 9 đủ điều kiện dự thi THPT đã được diễn ra từ vài tháng trước đó nên không nhất thiết Sở GD&ĐT Hải Phòng phải tiến hành thêm một kỳ thi với khối lượng kiến thức quá lớn như vậy. 

Thay vì cùng cả nước hướng tới cải cách giáo dục, giảm bớt áp lực thi cử theo chỉ đạo của Bộ GD&ĐT thì Hải Phòng lại chọn phương án ngược lại (thi 9 môn) gây áp lực lớn cho toàn xã hội. Việc đổi mới trong thi cử của Sở GD&ĐT Hải Phòng đang đi ngược với xu hướng cải cách giáo dục, phát triển cũng như lộ trình thi của Bộ GD&ĐT (?!).

Phụ huynh cũng căng thẳng theo con suốt mùa thi đổi mới này. Ảnh: K.Hòa

Thứ hai, khi lập đề án và trình UBND thành phố về phương án đổi mới thi này, Sở GD&ĐT Hải Phòng đã không xin ý kiến và hướng dẫn từ ngành dọc (Bộ GD&ĐT) mà triển khai đột ngột (trước kỳ thi 3 tháng) với thời gian thi muộn hơn các năm trước (Điều 10, mục 6 Thông tư số 11/2014/BGDĐT về tuyển sinh THCS và THPT năm 2014).

Thứ ba, trong phương án tổ chức tuyển sinh này đã không hề đề cập đến các nội dung hết sức quan trọng như: chế độ ưu tiên, khuyến khích, tổ chức, nhiệm vụ và hoạt động, quyền hạn và trách nhiệm của HĐ coi thi… khi trình UBND thành phố (Điều 10, mục 1 Thông tư số 11/2014/BGDĐT về tuyển sinh THCS và THPT năm 2014).

Xem xét có nên thí điểm tiếp kiểu thi này?

Suốt 2 tháng trước ngày thi, tinh thần của học sinh và phụ huynh có lúc tưởng rơi vào khủng hoảng. Học sinh càng gần ngày thi càng đơ vì quá sức. Có em giữa đêm đang ngủ vẫn mê sảng bài ôn trên lớp. “Đành rằng tránh học lệch nhưng sao không chọn phương án bốc thăm môn thi thứ 3 ngẫu nhiên trước kỳ thi 2 tháng có phải đỡ khổ cô và trò, cả phụ huynh?”, một phụ huynh lên tiếng.

Phản ứng từ dư luận đã được truyền tới kỳ họp của HĐND. Tại phiên chất vấn kỳ thứ 5 HĐND thành phố Hải Phòng khóa XV ngày 12/7/2017, những bất cập ở kỳ thi này đã được các đại biểu đưa ra chất vấn.

Ông Nguyễn Xuân Trường - Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Phòng trả lời chất vấn của các đại biểu. Ảnh: ML

Đại biểu Phạm Thị Huyền, Phó Ban Văn hoá xã hội HĐND TP đã nêu: Tại các cuộc tiếp xúc cử tri, nhiều cử tri đã rất bức xúc với kỳ thi vào 10 công lập năm nay.

Tháng 3/2017, Sở mới thông báo xuống các trường, thời gian quá ít để ôn tập. Cả thành phố có hơn 19.000 học sinh lớp 9 nhưng chỉ có hơn 16.000 em thi vào 10, có phải do áp lực thi tổ hợp? Kỳ thi đổi mới vào 10 vừa qua có phù hợp với chủ trương cải cách giáo dục của thành phố và Bộ GD&ĐT và việc đưa bài thi tổ hợp vào kỳ thi đã gây ảnh hưởng như thế nào?

Tại kỳ họp, ông Nguyễn Xuân Trường – Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Phòng đã giải đáp: "Tuyển sinh lớp 10 thi 3 môn, trong đó có bài tổ hợp nhằm đánh giá khả năng và năng lực của học trò. Nếu tổ chức thi 3 môn ngay từ đầu năm thì giáo viên và học sinh chỉ chú trọng vào 3 môn đó. Ngày 1/4, Sở chính thức công bố môn thi thứ 3 (bài tổ hợp Hóa - Sinh - Sử - Địa -Lý - Tiếng Anh - Giáo dục công dân).

Về thông tin học sinh bỏ thi do áp lực thi 9 môn là không đúng. Nhiều năm nay, Hải Phòng định hướng, chuẩn bị từ 10 – 15% học sinh lớp 9 vào các TTGDTX và trường nghề, mỗi năm trên 3.000 HS.

Áp lực của học sinh là phải học thật nên cũng thấy quá tải. Năm nay là năm đầu tiên tổ chức kiểu thi này nên không tránh khỏi tâm lý lo lắng, phàn nàn. Việc tổ chức thêm môn thi thứ 3 là thêm tài chính. Chiều tối qua (11/7), chúng tôi chấm xong thi vào 10, đã công bố kết quả. Riêng môn thi tổ hợp có 96,11% học sinh đạt từ trung bình trở lên, 3,89% dưới TB, 625 em đạt điểm 20/20 chiếm 3,7%".

Cùng đề cập nội dung về kỳ thi đổi mới vào 10 của thành phố, đại biểu Lê Lương, đơn vị quận Dương Kinh chất vấn: "Việc đưa 9 môn vào thi cho học sinh THCS vừa qua đã gây sức ép lớn về tinh thần, thời gian, tài chính cho nhiều người, đặc biệt là học sinh cần phải giảm áp lực thi cử. Có phải do chúng ta không quản lý được việc nâng điểm nên chuyển áp lực sang cho người học không?"

"Phải chăng không quản lý được việc nâng điểm nên Sở chuyển áp lực sang cho người học?"

Về nội dung này, ông Trường trả lời: "Việc tổ chức thi đảm bảo được yêu cầu đánh giá được năng lực và khả năng của học trò. Nếu chỉ thi 3 môn, học sinh không học toàn diện. Học sinh phải học thật nên cũng có sức ép và tốn kém. 

Còn áp lực thi cử, không phải thi nhiều môn mà áp lực. Kỳ thi vào 10, xác định phân hoá học sinh là Văn, Toán, còn thi tổ hợp là để giúp học sinh trang bị cái cần phải có".

Kết luận phiên chất vấn, trả lời chất vấn, Bí thư Thành ủy Lê Văn Thành - Chủ tịch HĐND thành phố Hải Phòng đã nhấn mạnh: "Việc tổ chức thi 7 môn đã gây áp lực cho học sinh, tốn kém tiền ngân sách, thời gian tổ chức chậm hơn so với 2 môn như năm trước…, đề nghị cần làm rõ cho cử tri biết có thí điểm thi tiếp như vậy nữa không?"

Minh Lý