Một trong những biện pháp được coi là bài bản nhất, quyết liệt nhất chính là sự ra đời của thông tư 122.
Theo đó, bắt đầu từ ngày 1/10, tất cả các hãng sữa sẽ phải đăng ký giá bán với Nhà nước. Nhưng mừng đâu chưa biết, thời điểm 1/10 cận kề cũng là lúc người tiêu dùng một lần nữa phải đối mặt với sự tăng giá đến chóng mặt của loại sữa “không thể thiếu” này.
Được đánh giá là loại mặt hàng bị tăng giá chóng mặt, sữa bột luôn đặt người tiêu dùng trước sự bất an thường xuyên nhất. Vào cuối năm 2009, Bộ Tài chính đã vào cuộc và vạch rõ nguyên nhân của hiện tượng này.
Một loạt biện pháp được đề xuất bấy giờ như hạ thuế và tăng các ưu đãi nhập khẩu; truy thu thuế một số doanh nghiệp; khuyến cáo và đi đến quy định chỉ được dành tối đa 10% doanh thu để chi cho việc tuyên truyền, quảng cáo; khuyến cáo việc phải hạn chế tối đa tình trạng dùng chi phí quá lớn cho việc bán hàng… nhưng xem ra, biện pháp nào cũng đều bất cập.
Thông tư 122 được chờ đợi nhất trong thời điểm hiện tại. Nhưng cách mà các doanh nghiệp phản pháo ngay lập tức trước giờ G bằng cách đồng loạt tăng giá đã khiến người tiêu dùng lao đao, chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực. “Hiện nay chỉ nhãn hàng MeadJohnson không tăng giá và làm theo cam kết còn không ít thì nhiều, các nhãn hàng khác đều tăng trong thời gian gần đây” - ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục trưởng Cục Quản lý giá Bộ Tài chính cho biết.
Quản lý giá sữa phải rất triệt để
Trái ngược với sự mong đợi từ phía người tiêu dùng, Thông tư 122 rõ ràng nhận được nhiều phản ứng từ phía các doanh nghiệp, đặc biệt là các hãng sữa nước ngoài. Nhiều đại sứ quán đã bắt đầu lên tiếng.
“Chỉ khi áp dụng biện pháp hết sức triệt để thì mới kiểm soát được giá sữa ở nước ta” - Ông Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ. Được biết, Thông tư 122 ra đời dựa trên nhiều nghiên cứu thực tế toàn bộ quy trình sản xuất và kinh doanh sữa với mục đích tìm ra phương án khả thi nhất cho bài toán “giá sữa”.
Những nghiên cứu cần thiết đã được triển khai cho phép nắm được các yếu tố giá thành, chi phí hợp lý và bất hợp lý, và hướng khả thi nhất đã được đề xuất là phải kiểm soát được yếu tố hình thành giá. Bộ Tài chính đã cho tiến hành nghiên cứu sửa đổi Thông tư 104 năm 2004 nhằm quản lý giá các nhóm mặt hàng thuộc danh mục bình ổn giá, trong đó có giá sữa.
Phương án mới yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sữa phải đăng ký giá bán. Theo đó, sữa đã được đưa vào diện đăng ký giá với yêu cầu doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đăng ký giá bán trong đó thuyết minh mức giá (ví dụ cơ cấu tính giá có thể dựa theo các yếu tố hình thành giá như giá nhập khẩu CIF, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, giá vốn nhập khẩu, lợi nhuận dự kiến, mức giá dự kiến...).
Chỉ khi cơ quan Nhà nước chấp thuận, doanh nghiệp mới được thực thi. Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu cho rằng, vẫn cần có nhiều biện pháp căn cơ hơn nữa để bình ổn giá sữa.
T Nga