Làm phúc không thể “phải tội”

 

Giữa hai sự lựa chọn, hoặc tiếp tục đến trường dự kỳ “vượt vũ môn” để công thành danh toại sau 12 năm đèn sách, hoặc đưa người ngộ nạn đi cứu chữa kịp thời, họ đã quyết định... cứu người. Đó là một quyết định không dễ, khi cái giá phải trả có thể là  “lưu ban” tốt nghiệp. 

 

Cứu người, xét về tình vốn là đạo lý truyền đời của dân ta. Còn về lý, hành động này cũng đã được “luật hóa”. Luật Hình sự đã định, nếu một người thấy người khác trong hoàn cảnh nguy hiểm, có điều kiện cứu giúp mà không thực hiện sẽ bị truy cứu trách nhiệm. Dù vậy, không phải lúc nào lòng nhân ái cũng lấn át thói ích kỷ. Vẫn có những vụ tai nạn giao thông xảy ra, người bị nạn cần cứu giúp, mà dòng xe lưu thông trên đường cứ dửng dưng chạy qua, bất chấp lệnh dừng xe của cảnh sát. Ai cũng nghĩ mình tốt, còn trách nhiệm cứu khổ cứu nạn, chắc là cảnh sát sẽ chừa mình ra.

 

Đấu tranh giữa hai mặt tốt - xấu luôn là sự vận động mang “âm dương”, luôn song hành tồn tại. Giữa vị kỷ và vị tha cũng vậy. Nhưng một xã hội đạt tới văn minh là luôn có thiết chế, kỷ cương để điều chỉnh các mối quan hệ, sao cho điều thiện được nhân rộng, cái xấu bị chế ngự. Chẳng hạn như trong vụ tai nạn giao thông của một nhân vật nổi tiếng ở xứ sở sương mù, dư luận bất bình lên án khi lộ chuyện một số đại diện của giới truyền thông, chỉ lo tác nghiệp mà quên trợ giúp người bị nạn.

 

Còn ở ta, vẫn có những “Lục Vân Tiên”, “cô Tấm” giữa đời thường, mà hai cậu học sinh nọ chỉ là một trong nhiều điển hình. Có điều nghe chuyện mà người ta vẫn cảm thấy tiếc cho cái kết thúc chưa thật có hậu. Lý ra theo cái lẽ “cô Tấm được làm hoàng hậu” thì hai chàng trai nghĩa hiệp sẽ phải nhận được tuyên dương, cùng đó là hình thức tuyển cử đặc cách. Đằng này, họ và gia đình đều đang trong trạng thái lo âu chờ đợi, dễ nảy sinh tâm lý “chút lòng trinh bạch từ sau xin chừa”.

 

Không khó để “giám định” chuyện của hai học sinh ở Đô Lương. Nếu đúng là người tốt việc tốt, ngành Giáo dục nên sớm có hình thức tuyên dương để gương sáng soi chung.