Làm thế nào để phân biệt được thực phẩm sạch?

Tất cả các cuộc kiểm tra phải có biên bản, báo cáo kết quả - Đây là yêu cầu của ông Nguyễn Văn Sửu, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội tại hội nghị triển khai thí điểm thanh tra chuyên ngành ATTP tại 5 quận/huyện, 10 xã/phường trên địa bàn thành phố, ngày 10/12.

Rau sạch là một trong các mặt hàng sẽ được Hà Nội tập trung thanh, kiểm tra về ATTP. Ảnh: Chí Cường

Kỳ vọng đem lại đột phá trong đảm bảo ATTP

Báo cáo thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm ATTP trong 11 tháng từ đầu đầu năm đến nay của Sở Y tế Hà Nội cho thấy, thành phố đã xử lý hành chính 10.041 cơ sở (chiếm 8% số cơ sở được kiểm tra), phạt tiền 3.705 cơ sở với tổng số tiền hơn 20,1 tỷ đồng, tiêu hủy nhiều sản phẩm không đảm bảo ATTP. Hà Nội cũng kiểm tra giám sát và lấy 2.001 mẫu, phát hiện 80/1.241 mẫu không đạt chỉ tiêu hóa lý, 82/482 mẫu không đạt chỉ tiêu vi sinh (17%).

Ông Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết: Việc triển khai thí điểm thanh tra chuyên ngành ATTP cấp quận/huyện, xã/phường tại 2 thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM theo Quyết định số 38/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (có hiệu lực từ 15/11/2015), được kỳ vọng sẽ đem lại đột phá mới trong công tác này.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Sửu, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, tuy là thí điểm, trong thời gian ngắn (1 năm) nhưng việc chuẩn bị để triển khai phải thật chu đáo, đến ngày 25/12 phải “chốt” xong kế hoạch thanh, kiểm tra ATTP năm 2016.  “Tối thiểu một tuần, lực lượng thanh kiểm tra phải đi kiểm tra 3 lần. Đối với Chủ tịch UBND 10 xã/phường/thị trấn thí điểm thực hiện, mỗi tuần phải đảm bảo một lần đi kiểm tra trực tiếp. Tất cả các lần kiểm tra phải có báo cáo, biên bản”, ông Nguyễn Văn Sửu nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Sửu đặc biệt lưu ý, việc thanh, kiểm tra nên tập trung vào các nhóm chính là: Rau an toàn, thịt sạch, cơ sở giết mổ, chế biến, thức ăn đường phố, thức ăn chăn nuôi... Ông Nguyễn Văn Sửu cho rằng, việc thanh, kiểm tra về ATTP là vấn đề khó, phức tạp, nên các lực lượng cần triển khai tập trung, quyết liệt, không làm dàn trải kém hiệu quả. Hà Nội phấn đấu đến đầu tháng 1/2016 sẽ triển khai đồng bộ tại 5 quận/huyện, 10 xã/phường..

Đặc biệt trong thời điểm cuối năm, Tết Nguyên đán Bính Thân đang đến gần, việc kiểm tra đảm bảo ATTP sẽ được Hà Nội đẩy mạnh. Ông Hoàng Đức Hạnh thông tin, Sở Y tế đã trình UBND thành phố kế hoạch kiểm tra ATTP cuối năm 2015, dự kiến sẽ thành lập 6 đoàn kiểm tra liên ngành ATTP.

Tránh lạm quyền

Theo Quyết định 38, thanh tra ATTP cấp xã/phường có thể phạt tại chỗ tới 500.000 đồng; cấp xã/phường có quyền phạt tối đa 5 triệu đồng; cấp quận/huyện có quyền phạt đến 20 triệu đồng và địa phương được giữ lại 100% số tiền xử phạt. Ông Trần Văn Châu – Trưởng phòng Thanh tra, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết: Số tiền thu được này được chi vào nhiều nội dung, trong đó có việc mua test kiểm tra nhanh, truyền thông về ATTP, mua mẫu xét nghiệm…

Trước đó, tại hội nghị tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ về thanh tra chuyên ngành ATTP của thành phố Hà Nội, không ít chuyên gia lo ngại việc để địa phương (cấp quận, phường) giữ lại 100% tiền phạt có thể khiến họ lạm dụng, lạm quyền, làm khó doanh nghiệp, cơ sở, gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trước lo lắng này, GS.TS Nguyễn Thanh Long – Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định quan điểm lấy xây làm chính, sau đó nhắc nhở, tuyên truyền, nếu tiếp tục vi phạm mới tiến hành xử phạt. Việc thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm phải đúng quy định, không được lạm dụng để “hành dân”, gây bức xúc.

TS Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, khi đi thanh tra, kể cả thanh tra độc lập (một người) cũng phải có quyết định của Chủ tịch UBND quận/huyện, xã/phường. “Không phải khoác áo và có thẻ thanh tra là cứ xử phạt. Ngoài ra, nếu doanh nghiệp, cá nhân không đồng ý với kết quả thanh tra thì sẽ thanh tra lại”, ông Nguyễn Hùng Long nhấn mạnh.

Trả lời câu hỏi của PV Báo GĐ&XH về việc, hiện nay trên địa bàn Hà Nội “mọc” lên rất nhiều cửa hàng thực phẩm, nông sản sạch, nhưng người dân vẫn chưa thật sự yên tâm về chất lượng, độ ATTP tại những cơ sở này, ông Hoàng Đức Hạnh cho biết: “Vì điều này nên lực lượng thanh tra chuyên ngành ATTP phải thanh tra, kiểm tra chính các cửa hàng thực phẩm này, để làm rõ thế nào là sạch, ít nhất thực phẩm phải có nguồn gốc xuất xứ, có hợp đồng rõ ràng, hoặc phải có “dấu hiệu” để người dân có thể nhìn bằng mắt thường, cảm quan, bằng test nhanh. Nếu trông chờ để đưa mẫu thực phẩm vào phòng thí nghiệm cụ thể thì rất khó. Hiện có mấy nghìn loại hóa chất thì test nhanh không thể nào phát hiện ra hết, nhưng nếu đưa vào phòng thí nghiệm thì rất lâu mới có kết quả”. Do đó, theo ông Hạnh, điều quan trọng là phải quản lý được thực phẩm theo chuỗi, nguồn gốc, biết được người chăn nuôi, nuôi trồng cho hay không cho hóa chất nào vào, điều này phụ thuộc vào ngành nông nghiệp.

Võ Thu/Báo Gia đình & Xã hội