Những ý kiến đó hết sức tâm huyết, thẳng thắn và cũng đầy trăn trở; đặc biệt về việc sử dụng cán bộ và kinh phí hoạt động cho địa phương.
“Nới” độ tuổi tuyển dụng lần đầu
Gần 200/388 ý kiến xoay quanh công tác tổ chức bộ máy và sử dụng cán bộ ở địa phương được các đại biểu thảo luận rất kỹ. Có đại biểu đã mạnh dạn chỉ ra: Cán bộ không được thảo luận, tham gia trong việc giải thể Ủy ban DSGĐTE ngay từ đầu. Chính vì thế, địa phương không có cơ sở tham mưu với cấp uỷ, chính quyền để có hướng bố trí, tránh được hiểu lầm về việc giải thể, khiến công tác DS - KHHGĐ thời điểm đó lúng túng, việc triển khai công tác dân số sau đó rơi vào khó khăn.
Các đại biểu đại diện cho các tỉnh Quảng Trị, Nam Định, Thanh Hóa, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Phú Thọ, Thái Bình, Quảng Bình... đều mong muốn sớm ổn định tổ chức bộ máy, cán bộ, đẩy mạnh công tác tập huấn cán bộ DS - KHHGĐ các cấp, để triển khai thực hiện tốt chương trình ngay từ đầu năm 2009.
|
|
|
Thù lao cho CTV dân số còn thấp là một khó khăn cho công tác dân số, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. |
Bà Hoàng Thị Tâm, Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS - KHHGĐ tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, nhiều đại biểu trong nhóm thảo luận của mình đề nghị Trung ương “nới” độ tuổi tuyển dụng lần đầu. Vì nếu tuổi tuyển dụng lần đầu cho cán bộ dân số làm viên chức y tế xã không quá 45 là rất thiệt thòi cho nhiều người, nhất là những người đủ chuẩn nhưng đã ngoài 45 tuổi.
Bà Nguyễn Thị Huê, Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Thái Bình cùng nhiều đại biểu đồng quan điểm kiến nghị: Cần có chính sách, hướng dẫn cụ thể đối với đối tượng đủ tiêu chuẩn về trạm y tế, cán bộ chưa đủ tiêu chuẩn nhưng còn thời gian công tác và cán bộ không đủ tuổi phải nghỉ công tác nhưng đã cống hiến nhiều năm cho sự nghiệp DS - KHHGĐ.
Điều đó sẽ tránh được tình trạng người làm tốt thì thiếu chuẩn, người đủ chuẩn thì thiếu kinh nghiệm tiếp cận, truyền thông, vận động. Vì vậy, các địa phương đều thống nhất quan điểm, thay thế cán bộ trung cấp, đủ chuẩn phải theo lộ trình bởi người có đủ chuẩn nhưng mới bước vào nghề chưa chắc đã làm tốt bằng cán bộ mới chỉ tốt nghiệp lớp 12 nhưng có hàng chục năm kinh nghiệm.
Tìm ra các biện pháp tối ưu
Cùng với vấn đề bộ máy, tổ chức, các đại biểu đều kiến nghị nên bổ sung kinh phí cho việc mở rộng và duy trì mô hình đưa chính sách dân số vào hương ước và quy ước tại thôn xóm, bản làng... vì mô hình này trong những năm qua hoạt động có hiệu quả rõ rệt, trong khi kinh phí năm 2009 không thấy bố trí. Với các định mức thù lao cho cán bộ tư vấn, các ca đình sản, kinh phí giám sát Chiến dịch... các đại biểu đều đề nghị Trung ương cân đối lại kế hoạch, bổ sung thêm kinh phí cho phù hợp với hoạt động thực tiễn.
Bên cạnh đó, cũng đề nghị nâng thù lao cho cộng tác viên dân số, ít nhất cũng bằng cộng tác viên y tế thôn bản (199.000 đồng/tháng). Cùng với việc đề nghị khẩn trương thành lập Ban chỉ đạo DS - KHHGĐ, các đại biểu đề nghị nên nghiên cứu để hướng dẫn Ban Dân số xã có phụ cấp trách nhiệm cho Trưởng ban (10%) từ ngân sách địa phương.
Trước những ý kiến, trăn trở của các lãnh đạo Chi cục DS-KHHGĐ địa phương, lãnh đạo các vụ, đơn vị của Tổng cục DS - KHHGĐ đã có những giải đáp thắc mắc và đưa ra những định hướng sâu cho công tác dân số năm 2009. Đặc biệt, lãnh đạo Tổng cục DS -KHHGĐ đã có những chia sẻ rất sâu sắc.
Bà Hoa Mai, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ thừa nhận: đúng là từ việc giải thể đến sáp nhập vào hệ thống y tế của ngành dân số diễn ra chậm, không có hướng dẫn kịp thời đã tạo nên sự dao động, tâm tư trong đội ngũ cán bộ làm công tác dân số. Song bà Mai khẳng định, những điều đó do khách quan là chính chứ không phải do yếu tố chủ quan đem lại. Lãnh đạo Tổng cục, Bộ Y tế cũng rất lo lắng cho anh em. Các địa phương cố gắng cùng Trung ương tìm ra các biện pháp tối ưu để thích ứng và triển khai tốt bộ máy tổ chức.
Trả lời những ý kiến cho rằng chỉ tiêu giảm sinh và các biện pháp tránh thai Trung ương giao quá cao, ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ cho rằng: “Chỉ tiêu giảm sinh và các biện pháp tránh thai giao có thể là cao so với hiện trạng nhưng với nhu cầu thực tế là thấp. Nếu chúng ta không đạt chỉ tiêu đã giao sẽ không thể đạt được chỉ tiêu quốc hội giao.
Trước tác động của những khó khăn trong công tác dân số, trong các nhiệm vụ trọng tâm năm 2009, chúng ta cần đưa công tác vận động lên hàng đầu. Phải tranh thủ được sự tham gia nhiệt tình, ủng hộ của các tổ chức chính trị - xã hội, các già làng, trưởng bản, các lãnh tụ của các tổ chức tôn giáo...”.
“Trước những khó khăn, thách thức, chúng ta cần tìm ra vấn đề cần ưu tiên với thái độ bình tĩnh, thận trọng và kiên quyết trong cách thực hiện. Kinh nghiệm thời gian qua cho thấy, nếu quyết tâm làm thì chúng ta vẫn làm được. Tôi cho rằng trong thời gian qua, khó khăn chồng chất nhưng đã nhận được sự ủng hộ, chỉ đạo quyết liệt của Ban Bí thư, của Thủ tướng Chính phủ và đã có những kết quả cao.
Nhiều địa phương đã có phản ứng rất tích cực trong công tác dân số thời gian qua. Ví dụ như Nghệ An, Cao Bằng, Hải Phòng, Thái Bình... tham mưu cho lãnh đạo chính quyền địa phương vào cuộc rất hiệu quả. Đấy là ý chí của chúng ta, lấy thuận lợi để vượt qua thách thức”. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ Dương Quốc Trọng nhấn mạnh.
|
Không có dấu hiệu giảm tỷ số giới tính khi sinh
Ông Dương Quốc Trọng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ, Bộ Y tế cho biết như vậy và khẳng định, Việt Nam đang trong tình hình mất cân bằng giới tính khi sinh.
Ông Trọng cho hay, từ năm 1979 – 1999, trung bình cứ 10 năm thì tỉ số giới tính khi sinh tăng thêm 1 điểm (năm 1979 là 105 trẻ trai/100 trẻ gái; 1989 là 106/100, năm 1999 là 107/100). Nhưng từ kỳ Tổng điều tra dân số năm 1999 đến nay, tỉ số này tăng lên một cách nhanh chóng. Năm 2007, là 112/100; năm 2008, theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Thống kê, tỉ số này vẫn giữ nguyên. Đây là tình hình rất đáng báo động, tỉ số giới tính khi sinh của Việt Nam hiện nay tương đương với tỉ số giới tính khi sinh của Trung Quốc cách đây 20 năm (1988 – 1990).
“Nếu tình trạng này cứ tiếp tục diễn ra thì dự kiến trong khoảng 15 – 20 năm tới, với những đứa trẻ sinh ra ngày hôm nay, chúng tôi dự báo thiếu từ 2,3 – 4,3 triệu nữ giới. Nghĩa là tính trung bình khoảng 3 triệu thanh niên nam Việt Nam không có cơ hội lấy vợ là người Việt Nam, phải tìm kiếm cách khác. Ví dụ như Trung Quốc, Hàn Quốc đang tìm cô dâu người Việt Nam, Indonesia, Philippines...”, ông Trọng nói.
Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để tình trạng này giảm đi, xử lý việc này như thế nào? Ông Dương Quốc Trọng cho biết, trong Pháp lệnh Dân số đã ghi rõ: nghiêm cấm việc lựa chọn giới tính khi sinh. Trong đó, nghiêm cấm tuyên truyền, phổ biến những kiến thức về lựa chọn giới tính khi sinh. Nghiêm cấm thứ hai là cấm chẩn đoán (siêu âm, bắt mạch, soi nước ối, xét nghiệm nước ối, xét nghiệm tế bào...). Nghiêm cấm thứ ba là nghiêm cấm tạo giới tính khi sinh, như sàng lọc tinh trùng, chọn ngày phóng noãn... Nghiêm cấm thứ tư là loại bỏ thai nhi vì lý do giới tính. Người thực hiện các việc như trên như người cung cấp dịch vụ đó cũng đều bị nghiêm cấm.
Ông Trọng cho biết thêm, vừa qua, Tổng cục DS - KHHGĐ, Bộ Y tế đã có những biện pháp tích cực, gửi công văn cho Bộ Thông tin - Truyền thông, Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị cần có phản ứng về vấn đề này đối với các cơ quan truyền thông, các nhà xuất bản. Tiếp đó cũng có công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố rà soát lại việc này, đặc biệt là các dịch vụ y tế để nghiêm cấm các hiện tượng chẩn đoán giới tính thai nhi.
Mai Anh |
Hà Thư
