Lính áo trắng trong ký ức lửa đạn

Tham dự chương trình giao lưu “Lửa chiến trường và người chiến sỹ quân y” nhân dịp kỷ niệm ngày chiến thắng 30/4 do báo Gia đình & Xã hội phối hợp với Trường ĐH Y tế Công cộng tổ chức sáng 24/4, có Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu, đông đảo các cựu chiến binh Tổng Cục Dân số - KHHGĐ, Bộ Y tế và sinh viên trường ĐH Y tế Công cộng.

Dù đã cùng bước vào độ tuổi 80, 90 nhưng khi nhận được giấy mời giao lưu của Báo GĐ&XH, các vị tướng già đều nhận lời ngay và tỏ ra vô cùng phấn khởi. Có những vị tướng đang mang trọng bệnh như Thiếu tướng Vũ Trọng Kính với con tim trở chứng vì mệt mỏi đã bất ngờ có được một sức khỏe diệu kỳ để đến trò chuyện cùng các bạn sinh viên.

Tuy nhiên, cũng có không ít các vị tướng lừng danh đã không thể có mặt trong buổi giao lưu, vì lý do sức khỏe và công việc như GS, NGND Thượng tướng Hoàng Minh Thảo, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, Trung tướng Nguyễn Ân, Trung tướng Nguyễn Ngọc Thảo, Thiếu tướng, GS.TSKH, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng LLVT Bùi Đại...

Mở đầu chương trình, nhà văn Lê Cảnh Nhạc, Tổng biên tập Báo GĐ&XH phát biểu chào mừng các vị tướng lĩnh với những tình cảm nhiệt thành và trân trọng nhất. Bước vào phần giao lưu, hội trường ĐH Y tế Công cộng không còn một chỗ trống, hành lang xung quanh hội trường ken dày những khuôn mặt tươi trẻ đầy háo hức của các bạn sinh viên. Mỗi khi người dẫn chương trình giới thiệu đến tên một vị tướng, một người thầy thuốc danh tiếng thì tiếng vỗ tay lại ào lên chấn động hội trường.

Các vị tướng lĩnh, các cựu chiến binh và ban tổ chức cuộc giao lưu. Ảnh: Chí Cường

Đặc biệt, trong buổi giao lưu, cả hội trường đã lặng đi vì kinh ngạc và xúc động khi người dẫn chương trình kể lại một câu chuyện cách đây gần 40 năm, về một chiến sỹ quân y của Trung đoàn 18, Sư đoàn 325 đã vinh dự được kết nạp Đảng trong một căn hầm thuộc thôn An Khê, xã Hải Thượng, huyện Hải Lăng, Quảng Trị - nơi cái sống cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc. Đó cũng chính là người quân y trẻ may mắn được cứu sống khi bị một mảnh đạn găm vào ổ bụng, trong một trận oanh tạc của máy bay địch giữa đội hình chiến đấu. Người đó không ai khác chính là TS Nguyễn Quốc Triệu, Bộ trưởng Bộ Y tế. Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu đã thân mật tâm sự với tất cả những người có mặt về những kỷ niệm chiến trường của ông, về những hình ảnh thiêng liêng không thể nào quên của ngành quân y dù đã trải qua thời gian đằng đẵng.

Một vị khách mời cũng đặc biệt không kém, GS Nguyễn Tài Thu đã đến buổi giao lưu với những chiếc kim dài và cuốn nhật ký chiến trường ố vàng, ghi lại những xúc cảm, những câu chuyện mắt thấy, tai nghe của người bác sỹ tài ba này nơi chiến trường ác liệt. Còn Thiếu tướng Lê Thế Trung thì xách theo một chiếc cặp da nặng trĩu, đựng những kỷ vật chiến trường được ông cất giữ cẩn thận. Đó là tấm bản đồ vẽ bằng tay của chiến dịch Khe Sanh, là cuốn lịch từ năm 1945, là chiếc mũ tai bèo, chiếc khăn Nam bộ của chiến trường B2 và một số tài liệu nghiên cứu quý giá dành cho quân y của ông.  Trân trọng cầm mỗi kỷ vật trên tay, ông như muốn đem đến cho các bạn trẻ không khí thiêng liêng, hào hùng của một thời hoa lửa.

Khi mời Trung tướng Lê Hữu Đức lên giao lưu, người dẫn chương trình đã kể lại một câu chuyện nhỏ: “Một lần Trung tướng Lê Hữu Đức gặp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng - một cựu chiến binh ở chiến trường miền Nam Việt Nam trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, một thương binh hạng 2/4. Và người đồng đội lớp sau hỏi người chiến sỹ lớp trước: “Bác bị thương năm nào?”. Tướng Đức trả lời: “Năm 1947”. Thủ tướng thân mật: “Bác bị thương hai năm thì cháu sinh ra”. Họ khác thế hệ nhưng đều cống hiến máu xương cho đất nước này”. Câu chuyện trên đã đem lại sự xúc động sâu sắc trên khuôn mặt các bạn trẻ sinh viên và tiếng vỗ tay ào lên khi Trung tướng Lê Hữu Đức với một bàn tay cụt chậm rãi bước lên sân khấu.

Thiếu tướng Vũ Trọng Kính và nhà văn, Thiếu tướng Hồ Phương thì đem đến cho các bạn sinh viên những câu chuyện cảm động về người chiến sỹ quân y trên các chiến trường, về sự dũng cảm cũng như sự hy sinh to lớn của những người lính mặc áo trắng. Những câu chuyện đời, chuyện nghề của các ông đã khiến cho PGS.TS Lê Vũ Anh, Hiệu trưởng trường ĐH Y tế Công cộng phải thốt lên: “Đây là một cơ hội quý cho sinh viên nhà trường được tiếp xúc với những bậc thầy về y học và cuộc sống. Những buổi giao lưu như thế này là vô cùng giá trị với lớp trẻ hôm nay. Đó chính là động lực, là tấm gương, là lý tưởng để lớp trí thức trẻ trong và ngoài ngành y tế học tập và phấn đấu noi theo”.

Quả thực, nhận định của PGS.TS Lê Vũ Anh là vô cùng chính xác, khi chúng ta được nghe Trung tướng Nguyễn Quốc Thước -  nguyên Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên - tâm sự: “Bộ ba chúng tôi ở Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, một người vừa ra đi ít ngày (Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp - nguyên Chính ủy chiến dịch Tây Nguyên); một người vừa ngã bệnh (GS, NGND, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo - nguyên Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên).

Những câu chuyện cảm động của các vị tướng và khách quý đã tái hiện cả một chặng đường gian khổ nhưng hào hùng của hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Không có giấy bút nào, không có bộ phim nào, không có lời ca ngợi nào có thể tả xiết được những hy sinh to lớn, thầm lặng và những cống hiến của những người lính nơi chiến trường, trong đó có những người chiến sỹ quân y.

Cuộc giao lưu “Lửa chiến trường và người chiến sỹ quân y” chỉ mới khai thác được một vỉa rất nhỏ của vỉa quặng khổng lồ tư liệu sống mà các vị tướng và các vị khách mời đem lại. Một phần những tư liệu qúy giá đó sẽ được Báo GĐ&XH đăng tải trên số báo đặc biệt chào mừng Ngày chiến thắng 30/4, mời các bạn đón đọc.

Nguyễn Thắng