Lo ngại thực phẩm biến đổi gien

Người tiêu dùng lúng túng trước những thực phẩm đẹp mắt khác thường.

 

Chị Phương Lan (quận Tây Hồ, Hà Nội) mỗi lần đi chợ lại không biết lựa chọn như thế nào khi nghe thông tin một số sản phẩm như ngô, đậu nành, cà chua trên thị trường được trồng theo công nghệ biến đổi gien. Chị Lan nói: “Vào siêu thị, thậm chí là trên các chợ không hề có tem hay nhãn mác cho biết rằng đó là thực phẩm biến đổi gien để lựa chọn trong khi tôi chỉ muốn lựa chọn những sản phẩm tự nhiên”.

Bà Nguyễn Thúy Hoa (Hà Nội) cũng to ra lo lắng khi chúng tôi hỏi về thực phẩm biến đổi gien: “Tôi thấy các nước phát triển người ta nghiên cứu trên chuột, các con chuột ăn phải thực phẩm biến đổi gien bị ung thư và chết sớm nên tôi rất hoang mang. Có lúc đọc báo thì thấy bảo Việt Nam chưa hề xuất hiện thực phẩm biến đổi gien, có báo lại viết rằng Việt Nam xuất hiện nhiều thực phẩm biến đổi gien không rõ là sản xuất trong nước hay nhập khẩu. Trong các siêu thị có rất nhiều hàng hóa nhập khẩu nhưng không có chỗ nào ghi nhãn mác về thực phẩm biến đổi gien. Chỉ biết rằng các sản phẩm từ đậu nành, ngô được nhập khẩu rất nhiều. Một số chợ cóc ở thành phố cũng xuất hiện nhiều giống ngô, cà chua mẫu mã rất đẹp so với trước đây”.

Chị Bùi Minh Nguyệt (khu Linh Đàm, Hà Nội) cho biết, ngày trước cà chua chỉ để được vài hôm là hỏng, nay cà chua có thể để cả tháng cũng vẫn cứng và đẹp mọng. Khi cho vào xào nấu thì lâu mềm chứ không như trước đây chỉ đảo qua là mềm. Kể cả ngô, ngày trước mua bắp ngô về luộc bóc ra thì thấy có cả sâu trong đó, nay thì bắp ngô hạt đều từ đầu tới cuối, không có sâu bệnh. “Tôi cũng không biết đây có phải là dấu hiệu của thực phẩm biến đổi gien hay không nhưng dù sao thì tôi vẫn thích dùng các sản phẩm tự nhiên. Dù có đẹp, có ngon đến mấy mà ảnh hưởng tới sức khỏe giống nòi thì tôi không chọn”, chị Nguyệt nói.

 

“Thực phẩm sử dụng công nghệ gien là những sản phẩm thực phẩm có nguồn gốc từ tổ chức đã bị biến đổi do công nghệ gien, không bao gồm các chất được quy định là phụ gia thực phẩm và chất hỗ trợ chế biến. Công nghệ gien còn gọi là công nghệ sinh học, công nghệ AND, là công nghệ làm thay đổi gien di truyền trong các tế bào và tổ chức sống, nghĩa là nó cho phép các gien cá thể đã được tuyển chọn sẽ chuyển giao từ một sinh vật này sang một sinh vật khác để tạo ra một sinh vật mới, từ đó cho những sản phẩm mới”– PGS.TS Trần Đáng.

Theo PGS.TS Trần Đáng, nguyên Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), công nghệ biến đổi gien là một thành quả của công nghệ sinh học hiện đại. Nhờ có công nghệ biến đổi gien mà cứu con người khỏi nạn đói. Dân số tăng lên mỗi ngày nhưng đất đai thu hẹp do đô thị hóa, do vậy phải có biến đổi gien mới đủ thực phẩm đáp ứng cho nhân loại.

Cây biến đổi gien có khả năng chịu hạn cao, chống sâu bệnh, giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận nông nghiệp, tăng giá trị dinh dưỡng cho công nghiệp chế biến thực phẩm, tạo ra các sản phẩm giá rẻ hơn, chất lượng, mùi vị tốt hơn. Ngoài ra, nó còn tạo ra các sản phẩm có lợi cho sức khỏe như lúa gạo giàu vitaminA và sắt, khoai tây tăng hàm lượng tinh bột...

PGS.TS Trần Đáng cảnh báo rằng, bên cạnh cái lợi thì thực phẩm biến đổi gien có những nguy cơ như gây dị ứng. Vì gien chuyển từ đoạn AND này vào một chuỗi gien khác có thể không thích hợp. Một nguy cơ nữa là kháng kháng sinh trong đường ruột, nếu chúng ta không nghiên cứu thì sẽ tạo ra một nguy cơ vô cùng lớn của loài người. Nguy cơ thứ 3 là gây ra độc tố. “Ví dụ gien đó kích thích cơ thể chống lại yếu tố tác hại của môi trường thì bản thân nó phải tiết ra một chất độc, chất đó nếu chỉ tác hại với môi trường thôi, sâu bệnh thôi thì đỡ nhưng biết đâu nó còn tích lũy trong sản phẩm thì ăn phải sẽ gây ra ngộ độc. Hiện nay các nhà khoa học đang hướng tới chỉ cho gien đó thể hiện ở những thành phần như ở lá, rễ, thân nhưng không có ở quả”, ông Đáng nói.

PGS.TS Trần Đáng cho biết thêm, sản phẩm biến đổi gien đã có mặt trên thị trường như ngô và cà chua loại mẫu mã đẹp mắt. Tuy nhiên bằng mắt thường sẽ không thể phân biệt được. Thực phẩm thường nhiễm độc có thể ngộ độc ngay còn thực phẩm biến đổi gien có những tác hại 30 năm sau mới thấy được.

Theo ông Trần Đáng, thế giới có những nghị định thư để quản lý sinh vật biến đổi gien, Việt Nam cũng vậy. Tuy nhiên cần phải kiểm tra, ban hành các tiêu chuẩn thực phẩm biến đổi gien sản xuất trong nước, thực phẩm biến đổi gien nhập khẩu để người tiêu dùng biết và lựa chọn. “Phải quy định được protein của thực phẩm biến đổi gien là bao nhiêu. Các nước châu Âu có những quy định nghiêm ngặt về vấn đề này, như tỉ lệ dưới 0,9 thì không cần phải đề thực phẩm biến đổi gien, còn trên tỉ lệ đó bắt buộc phải công bố trên nhãn mác. Nếu không cẩn thận sẽ hại cả giống nòi, hại cả môi trường, cả thế giới”, PGS.TS Trần Đáng nhấn mạnh.