Loại nước uống theo cách 'nuôi tế bào ung thư', người Việt vẫn 'thưởng thức' mỗi ngày mà không biết

Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cảnh báo: chính nhiệt độ quá cao của đồ uống – chứ không phải bản thân trà hay cà phê – mới là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản nếu duy trì trong nhiều năm.

IARC xếp đồ uống trên 65°C vào nhóm “có thể gây ung thư”

Năm 2016, International Agency for Research on Cancer (IARC) – cơ quan thuộc World Health Organization (WHO) – đã xếp việc tiêu thụ đồ uống ở nhiệt độ trên 65°C vào nhóm 2A, tức “có thể gây ung thư cho con người”.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh: phân loại này liên quan đến nhiệt độ, không phải trà, cà phê hay bất kỳ loại nước cụ thể nào.

Kết luận của IARC dựa trên nhiều dữ liệu dịch tễ học, trong đó có nghiên cứu tại Nam Mỹ, nơi người dân thường xuyên uống maté – một loại nước thảo mộc truyền thống – ở nhiệt độ khoảng 70°C. Những người uống maté rất nóng với tần suất cao được ghi nhận có nguy cơ ung thư thực quản cao hơn đáng kể.

Các nghiên cứu tại Trung Đông, châu Phi và một số nước châu Á sau đó cũng cho thấy xu hướng tương tự ở nhóm có thói quen uống đồ “rất nóng”.

Nghiên cứu gần 500.000 người: Nguy cơ tăng mạnh khi uống nhiều và kéo dài

Một nghiên cứu quy mô lớn công bố năm 2025 tại Anh, theo dõi gần 500.000 người trưởng thành, đã bổ sung thêm bằng chứng đáng chú ý.

Kết quả cho thấy, nhóm uống từ 8 cốc trà hoặc cà phê rất nóng mỗi ngày có nguy cơ phát triển ung thư thực quản cao gần gấp 6 lần so với nhóm không uống đồ uống nóng.

Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh: rủi ro tăng mạnh chủ yếu xuất hiện ở nhóm uống với số lượng lớn, lặp lại trong thời gian dài. Một vài lần uống nóng không tạo ra khác biệt đáng kể, nhưng thói quen kéo dài nhiều năm mới là yếu tố đáng lo ngại.

Vì sao đồ uống quá nóng có thể gây hại?

1. Tổn thương nhiệt lặp đi lặp lại

Thực quản là ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày, được lót bởi lớp niêm mạc mỏng và nhạy cảm. Khi chất lỏng quá nóng đi qua, lớp niêm mạc này có thể bị “bỏng vi thể”.

Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, tế bào phải liên tục tái tạo để sửa chữa tổn thương. Quá trình tái tạo lặp lại nhiều lần có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện biến đổi bất thường – yếu tố nền của ung thư.

Thí nghiệm trên động vật cũng ghi nhận: nhóm chuột uống nước ở mức 70°C xuất hiện tổn thương tiền ung thư sớm hơn so với nhóm uống nước mát hơn.

2. Làm suy yếu hàng rào bảo vệ thực quản

Một giả thuyết khác cho rằng nhiệt độ cao có thể làm suy yếu lớp bảo vệ tự nhiên của thực quản, khiến cơ quan này dễ bị tác động bởi axit dạ dày trào ngược. Sự kết hợp giữa chấn thương nhiệt và viêm mạn tính kéo dài có thể tạo thành “vòng xoắn” tổn thương theo thời gian.

Không chỉ nhiệt độ, mà còn là cách uống

Điều thú vị là không phải mọi cách uống đồ nóng đều có mức rủi ro như nhau.

Một nghiên cứu đo trực tiếp nhiệt độ trong thực quản cho thấy:

Một ngụm lớn khoảng 20 ml cà phê ở 65°C có thể làm nhiệt độ thực quản tăng thêm tới 12°C.

Ngụm nhỏ, uống chậm và cách quãng tạo ra biến động nhiệt thấp hơn nhiều.

Điều này cho thấy thói quen uống vội, nuốt liền nhiều ngụm lớn khi đồ uống còn bốc khói mới là yếu tố nguy cơ chính.

Trong thực tế, cà phê thường được pha gần điểm sôi. Nhiều cửa hàng phục vụ đồ uống mang đi ở mức 85–90°C để giữ ấm lâu hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mức khoảng 57–60°C có thể là ngưỡng an toàn hơn mà vẫn đảm bảo hương vị.

Cách uống an toàn hơn để bảo vệ thực quản

Bạn không cần phải từ bỏ trà hay cà phê. Điều quan trọng là điều chỉnh thói quen:

Chờ khoảng 3–5 phút trước khi uống; nhiệt độ có thể giảm 10–15°C trong thời gian này.

Mở nắp cốc mang đi để tăng tốc độ tản nhiệt.

Khuấy, thổi nhẹ hoặc thêm sữa/nước mát để hạ nhiệt.

Uống ngụm nhỏ để “thử nhiệt” trước.

Tránh thói quen uống liên tục nhiều cốc rất nóng mỗi ngày trong nhiều năm.

Uống chậm lại để khỏe lâu hơn

Nguy cơ ung thư thực quản không đến từ một tách trà nóng buổi sáng, mà từ thói quen uống quá nóng, quá nhanh và kéo dài suốt nhiều năm.

Giữ nhịp thưởng thức chậm rãi, chờ đồ uống nguội bớt không chỉ giúp bảo vệ thực quản mà còn cho phép bạn cảm nhận trọn vẹn hương vị.

Đôi khi, chỉ cần chậm lại vài phút cũng đủ để bảo vệ sức khỏe của mình trong nhiều năm phía trước.

Đột quỵ rất 'sợ' loại nước giá rẻ này: Uống mỗi ngày còn giúp hạ huyết áp, phòng chống ung thư

GĐXH - Trong bối cảnh tỷ lệ tăng huyết áp và đột quỵ ngày càng gia tăng, nhiều người bắt đầu quan tâm đến các giải pháp hỗ trợ sức khỏe tim mạch từ tự nhiên. Một trong những loại nước giá rẻ, dễ tìm nhưng được đánh giá cao trong y học cổ truyền chính là nước táo gai khô.