'Tôi ăn rất ít, uống nước thôi cũng tăng cân' - Bác sĩ dinh dưỡng giải thích: Tăng cân không phải do uống nhiều nước mà vì lý do này
Thế nào là cơ địa uống nước cũng béo? Vì sao có người ăn mãi không mập? Liệu "cơ địa" có thật sự tồn tại?
Mọi người thường hỏi liệu có thực sự tồn tại một "kiểu hình thể lý tưởng" cho người béo phì hay không? Kiểu hình thể nào khiến bạn tăng cân ngay cả khi chỉ uống nước? Tại sao có những người có thể ăn bất cứ thứ gì họ muốn mà không tăng cân? Liệu có tồn tại một "kiểu hình thể" nào đó không?
Trong cuốn sách "Phương pháp ăn kiêng đảo ngược để không bao giờ tăng cân nữa", chuyên gia dinh dưỡng - Tiến sĩ dinh dưỡng Ngô Ánh Dung (Chuyên gia dinh dưỡng được cấp chứng chỉ quốc gia Đài Loan) - giải thích rằng thuật ngữ "thể chất" là một khái niệm từ y học cổ truyền Trung Quốc và nghe có vẻ khá trừu tượng. Nếu chúng ta mô tả "thể chất" từ góc độ dinh dưỡng phương Tây, chúng ta sẽ tập trung vào " tỷ lệ trao đổi chất cơ bản lệ trao đổi chất cơ bản (BMR - Basal Metabolic Rate).
Đây là trải nghiệm phổ biến của nhiều người: Tôi ăn rất ít, vậy tại sao tôi không thể giảm cân? Trên thực tế, điều này có thể là do tỷ lệ trao đổi chất cơ bản thấp.
Tỷ lệ trao đổi chất cơ bản thấp sẽ ra sao?
Thức ăn chúng ta tiêu thụ mỗi ngày cung cấp năng lượng cần thiết cho các hoạt động thể chất thường nhật. Cơ thể chủ yếu tiêu thụ calo thông qua tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, chiếm khoảng 65% đến 75% tổng lượng calo tiêu thụ.
Nếu bạn tiêu thụ nhiều calo hơn lượng calo bạn đốt cháy trong một ngày, những người có tỷ lệ trao đổi chất cơ bản thấp hơn sẽ có nhiều calo dư thừa không được đốt cháy. Lượng calo dư thừa này cuối cùng sẽ được tích trữ dưới dạng mỡ, và cân nặng của bạn sẽ tăng dần.
Tỷ lệ trao đổi chất cơ bản giảm dần theo tuổi tác. Nhìn chung, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản đạt đỉnh điểm trong độ tuổi từ 18 đến 25. Sau 25 tuổi, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản giảm 1% mỗi năm.
Đây là lý do tại sao khi chúng ta già đi, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản giảm xuống, lượng calo dư thừa không thể được đốt cháy, và chúng ta tích tụ ngày càng nhiều chất béo, khiến chúng ta ngày càng yếu ớt.
Ngoài ra, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản cũng có liên quan mật thiết đến khối lượng cơ bắp. Khối lượng cơ bắp càng nhiều thì tỷ lệ trao đổi chất cơ bản càng cao, và bạn có thể thấy rằng những người có nhiều khối lượng cơ bắp ít có khả năng tăng cân hơn.
Muốn thay đổi "cơ địa béo", hãy nâng cao trao đổi chất
Nếu muốn phá bỏ lời nguyền "sinh ra đã dễ béo", thay vì chỉ chăm chăm vào con số trên cân, bạn nên tập trung nâng cao tỷ lệ trao đổi chất cơ bản.
Cách hiệu quả nhất là cải thiện thành phần cơ thể - tức là điều chỉnh tỷ lệ giữa cơ và mỡ. Điều này có thể đạt được thông qua vận động phù hợp kết hợp chế độ ăn cân bằng, giúp tăng cơ, giảm mỡ và từ đó cải thiện tốc độ trao đổi chất.
Béo phì có phải do di truyền?
Tiến sĩ Ngô cho rằng có tồn tại yếu tố "cơ địa béo", nhưng phần lớn liên quan đến di truyền. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy chỉ khoảng 5% trường hợp béo phì có liên quan trực tiếp đến gen hoặc rối loạn nội tiết. Phần lớn còn lại xuất phát từ lối sống và thói quen ăn uống hình thành sau này.
Tin vui là: thành phần cơ thể hoàn toàn có thể thay đổi. Đa số mọi người, nếu nỗ lực đúng cách, đều có thể cải thiện vóc dáng và sức khỏe, thay vì đổ lỗi hoàn toàn cho "cơ địa".
Thật sự uống nước cũng béo?
Đây là một cách nói phóng đại. Nước hoàn toàn không chứa calo. Nước tích tụ trong cơ thể nhiều nhất chỉ gây phù nề, chứ không phải tăng mỡ.
Phù thường liên quan đến việc ăn quá mặn hoặc chức năng thận kém, khiến cơ thể khó đào thải natri. Khi muối tích tụ, nước sẽ bị giữ lại trong mô, làm cơ thể trông "nặng nề", nhưng đó chỉ là "béo giả" – hoàn toàn có thể cải thiện nhờ điều chỉnh chế độ ăn và vận động hợp lý.
